శ్రీ భగవానువాచ :
భూయ ఏవ మహాబాహో
శృణు మే పరమం వచః ।
యత్తేఽహం ప్రీయమాణాయ
వక్ష్యామి హితకామ్యయా ॥ (10.1)
న మే విదుః సురగణాః
ప్రభవం న మహర్షయః ।
అహమాదిర్హి దేవానాం
మహర్షీణాం చ సర్వశః ॥ (10.2)
యో మామజమనాదిం చ
వేత్తి లోకమహేశ్వరమ్ ।
అసమ్మూఢః స మర్త్యేషు
సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ॥ (10.3)
బుద్ధిర్ జ్ఞానమసంమ్మోహః
క్షమా సత్యం దమశ్శమః ।
సుఖం దుఃఖం భవోఽభావో
భయం చాభయమేవ చ ॥
అహింసా సమతా తుష్టిః
తపో దానం యశోఽయశః ।
భవంతి భావా భూతానాం
మత్త ఏవ పృథగ్విధాః ॥ (10.4-10.5)
మహర్షయః సప్త పూర్వే
చత్వారో మనవస్తథా ।
మద్భావా మానసా జాతా
యేషాం లోక ఇమాః ప్రజాః ॥ (10.6)
ఏతాం విభూతిం యోగం చ
మమ యో వేత్తి తత్త్వతః ।
సోఽవికంపేన యోగేన
యుజ్యతే నాత్ర సంశయః ॥ (10.7)
అహం సర్వస్య ప్రభవో
మత్తః సర్వం ప్రవర్తతే ।
ఇతి మత్వా భజంతే మాం
బుధా భావసమన్వితాః ॥ (10.8)
మచ్చిత్తా మద్గతప్రాణాః
బోధయంతః పరస్పరమ్ ।
కథయంతశ్చ మాం నిత్యం
తుష్యంతి చ రమంతి చ ॥ (10.9)
తేషాం సతతయుక్తానాం
భజతాం ప్రీతిపూర్వకమ్ ।
దదామి బుద్ధియోగం తం
యేన మాముపయాంతి తే ॥ (10.10)
తేషామేవానుకంపార్థం
అహమజ్ఞానజం తమః ।
నాశయామ్యాత్మభావస్థో
జ్ఞానదీపేన భాస్వతా ॥ (10.11)
అర్జున ఉవాచ :
పరం బ్రహ్మ పరం ధామ
పవిత్రం పరమం భవాన్ ।
పురుషం శాశ్వతం దివ్యం
ఆదిదేవమజం విభుమ్ ॥
ఆహుస్త్వాం ఋషయస్సర్వే
దేవర్షిర్నారదస్తథా ।
అసితో దేవలో వ్యాసః
స్వయం చైవ బ్రవీషి మే ॥ (10.12-10.13)
సర్వమేతదృతం మన్యే
యన్మాం వదసి కేశవ ।
న హి తే భగవన్ వ్యక్తిం
విదుర్దేవా న దానవాః ॥ (10.14)
స్వయమేవాత్మనాత్మానాం
వేత్థ త్వం పురుషోత్తమ ।
భూతభావన భూతేశ
దేవదేవ జగత్పతే ॥ (10.15)
వక్తుమర్హస్యశేషేణ
దివ్యా హ్యాత్మవిభూతయః ।
యాభిర్విభూతిభిర్లోకాన్
ఇమాంస్త్వం వ్యాప్య తిష్ఠసి ॥ (10.16)
కథం విద్యామహం యోగిన్
త్వాం సదా పరిచింతయన్ ।
కేషు కేషు చ భావేషు
చింత్యోఽసిభగవన్ మయా ॥ (10.17)
విస్తరేణాత్మనో యోగం
విభూతిం చ జనార్దన ।
భూయః కథయ తృప్తిర్హి
శృణ్వతో నాస్తిమేఽమృతమ్ ॥ (10.18)
శ్రీ భగవానువాచ :
హంత తే కథయిష్యామి
దివ్యా హ్యాత్మవిభూతయః ।
ప్రాధాన్యతః కురుశ్రేష్ఠ
నాస్త్యంతో విస్తరస్య మే ॥ (10.19)
అహమాత్మా గుడాకేశ
సర్వభూతాశయస్థితః ।
అహమాదిశ్చ మధ్యం చ
భూతానామంత ఏవ చ ॥ (10.20)
ఆదిత్యానామహం విష్ణుః
జ్యోతిషాం రవిరంశుమాన్ ।
మరీచిర్మరుతామస్మి
నక్షత్రాణామహం శశీ ॥ (10.21)
వేదానాం సామవేదోఽస్మి
దేవానామస్మి వాసవః ।
ఇంద్రియాణాం మనశ్చాస్మి
భూతానామస్మి చేతనా ॥ (10.22)
రుద్రాణాం శంకరశ్చాస్మి
విత్తేశో యక్షరక్షసామ్ ।
వసూనాం పావకశ్చాస్మి
మేరుః శిఖరిణామహమ్ ॥ (10.23)
పురోధసాం చ ముఖ్యం మాం
విద్ధి పార్థ బృహస్పతిమ్ ।
సేనానీనామహం స్కందః
సరసామస్మి సాగరః ॥ (10.24)
మహర్షీణాం భృగురహం
గిరామస్మ్యేకమక్షరమ్ ।
యజ్ఞానాం జపయజ్ఞోఽస్మి
స్థావరాణాం హిమాలయః ॥ (10.25)
అశ్వత్థః సర్వవృక్షాణాం
దేవర్షీణాం చ నారదః ।
గంధర్వాణాం చిత్రరథః
సిద్ధానాం కపిలో మునిః ॥ (10.26)
ఉచ్చైఃశ్రవసమశ్వానాం
విద్ధి మామమృతోద్భవమ్ ।
ఐరావతం గజేంద్రాణాం
నరాణాం చ నరాధిపమ్ ॥ (10.27)
ఆయుధానామహం వజ్రం
ధేనూనామస్మి కామధుక్ ।
ప్రజనశ్చాస్మి కందర్పః
సర్పాణామస్మి వాసుకిః ॥ (10.28)
అనంతశ్చాస్మి నాగానాం
వరుణో యాదసామహమ్ ।
పితౄణామర్యమా చాస్మి
యమః సంయమతామహమ్ ॥ (10.29)
ప్రహ్లాదశ్చాస్మి దైత్యానాం
కాలః కలయతామహమ్ ।
మృగాణాం చ మృగేంద్రోఽహం
వైనతేయశ్చ పక్షిణామ్ ॥ (10.30)
పవనః పవతామస్మి
రామః శస్త్రభృతామహమ్ ।
ఝషాణాం మకరశ్చాస్మి
స్రోతసామస్మి జాహ్నవీ ॥ (10.31)
సర్గాణామాదిరంతశ్చ
మధ్యం చైవాహమర్జున ।
అధ్యాత్మవిద్యా విద్యానాం
వాదః ప్రవదతామహమ్ ॥ (10.32)
అక్షరాణామకారోఽస్మి
ద్వంద్వస్సామాసికస్య చ ।
అహమేవాక్షయః కాలో
ధాతాహం విశ్వతోముఖః ॥ (10.33)
మృత్యుస్సర్వహరశ్చాహం
ఉద్భవశ్చ భవిష్యతామ్ ।
కీర్తిః శ్రీర్వాక్చ నారీణాం
స్మృతిర్మేధా ధృతిః క్షమా ॥ (10.34)
బృహత్సామ తథా సామ్నాం
గాయత్రీ ఛందసామహమ్ ।
మాసానాం మార్గశీర్షోఽహం
ఋతూనాం కుసుమాకరః ॥ (10.35)
ద్యూతం ఛలయతామస్మి
తేజస్తేజస్వినామహమ్ ।
జయోఽస్మి వ్యవసాయోఽస్మి
సత్త్వం సత్త్వవతామహమ్ ॥ (10.36)
వృష్ణీనాం వాసుదేవోఽస్మి
పాండవానాం ధనంజయః ।
మునీనామప్యహం వ్యాసః
కవీనాముశనా కవిః ॥ (10.37)
దండో దమయతామస్మి
నీతిరస్మి జిగీషతామ్ ।
మౌనం చైవాస్మి గుహ్యానాం
జ్ఞానం జ్ఞానవతామహమ్ ॥ (10.38)
యచ్చాపి సర్వభూతానాం
బీజం తదహమర్జున ।
న తదస్తి వినా యత్స్యాత్
మయా భూతం చరాచరమ్ ॥ (10.39)
నాంతోఽస్తి మమ దివ్యానాం
విభూతీనాం పరంతప ।
ఏష తూద్దేశతః ప్రోక్తో
విభూతేర్విస్తరో మయా ॥ (10.40)
యద్యద్విభూతిమత్సత్త్వం
శ్రీమదూర్జితమేవ వా ।
తత్తదేవావగచ్ఛ త్వం
మమ తేజోఽంశసంభవమ్ ॥ (10.41)
అథవా బహునైతేన
కిం జ్ఞాతేన తవార్జున ।
విష్టభ్యాహమిదం కృత్స్నం
ఏకాంశేన స్థితో జగత్ ॥ (10.42)