- శ్రీ కృష్ణ భగవానుడు పలికెను: ఓ మహాబాహో! నాపై అమితమైన ప్రేమ గల నీ మేలు కోరి నేను చెప్పబోయే అత్యున్నతమైన మాటలను మళ్ళీ ఒకసారి వినుము. (10.1)
- నా పుట్టుకను దేవతలు కానీ, మహర్షులు కానీ ఎవరూ ఎరుగరు. ఎందుకంటే, దేవతలకు మరియు మహర్షులకు అన్ని విధాలా ఆది కారణం నేనే. (10.2)
- ఎవరైతే నన్ను పుట్టుక లేనివానిగా, ఆది లేనివానిగా మరియు సర్వలోకాలకు అధిపతిగా గుర్తిస్తారో, మనుష్యులలో అట్టి జ్ఞాని మోహము లేనివాడై సమస్త పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు. (10.3)
- బుద్ధి, జ్ఞానం, నిలకడ, క్షమ, సత్యం, ఇంద్రియ నిగ్రహం (దమః), మనో నిగ్రహం (శమః), సుఖదుఃఖాలు, పుట్టుక-గిట్టుకలు, భయం-అభయం, అహింస, సమత్వం, తృప్తి, తపస్సు, దానం, కీర్తి-అపకీర్తి – ప్రాణులలో కలిగే ఇటువంటి రకరకాల భావాలన్నీ నా నుండే కలుగుతున్నాయి. (10.4-10.5)
- సప్తర్షులు, వారి కంటే ముందున్న నలుగురు బ్రహ్మమానస పుత్రులు (సనకసనందనాదులు) మరియు మనువులు.. వీరంతా నా సంకల్పం వల్లే నా నుండి పుట్టారు. లోకంలోని ప్రజలంతా వీరి సంతానమే. (10.6)
- నా యొక్క విభూతులను, యోగ శక్తిని ఎవరైతే యదార్థంగా తెలుసుకుంటారో.. వారు అచంచలమైన భక్తి యోగంతో నన్ను చేరుకుంటారు. ఇందులో సందేహం లేదు. (10.7)
- సమస్త సృష్టికి మూలం నేనే. అంతా నా వల్లే నడుస్తోంది. ఇలా తెలుసుకున్న జ్ఞానులు అత్యంత అనురాగంతో, శ్రద్ధతో నన్ను భజిస్తారు. (10.8)
- నా యందే మనస్సు నిలిపిన వారు, నాకే తమ ప్రాణాలను అర్పించిన వారు.. ఒకరికొకరు నా గురించి బోధించుకుంటూ, నిరంతరం నా లీలలను చెప్పుకుంటూ.. ఎల్లప్పుడూ సంతృప్తిని, ఆనందాన్ని పొందుతారు. (10.9)
- మనస్సు ఎల్లప్పుడూ నా యందే లగ్నమై, అత్యంత ప్రేమతో నన్ను భజించే వారికి.. నన్ను చేరుకోవడానికి కావలసిన జ్ఞానమును నేనే ప్రసాదిస్తాను. (10.10)
- వారిపై గల కరుణతో, వారి అంతఃకరణలో ఉండి.. అజ్ఞానం వల్ల కలిగే చీకటిని, ప్రకాశవంతమైన జ్ఞానదీపంతో నేను నశింపజేస్తాను. (10.11)
- అర్జునుడు పలికెను: నీవు పరబ్రహ్మవు, పరమ ధామమువు మరియు పరమ పవిత్రుడవు. నిన్ను శాశ్వతుడైన దివ్య పురుషుడిగా, ఆదిదేవుడిగా, పుట్టుక లేనివానిగా, సర్వవ్యాపిగా ఋషులందరూ కొనియాడారు. నారదుడు, అసితుడు, దేవలుడు, వ్యాసుడు కూడా ఇదే చెప్పారు. ఇప్పుడు నీవు స్వయంగా నాకు అదే చెబుతున్నావు. (10.12-10.13)
- ఓ కేశవా! నీవు నాకు చెప్పినదంతా సత్యమని నేను నమ్ముతున్నాను. ఓ భగవంతుడా! నీ ఆవిర్భావాన్ని దేవతలు కానీ, దానవులు కానీ ఎవరూ ఎరుగరు. (10.14)
- ఓ పురుషోత్తమా! ప్రాణులను సృష్టించేవాడా, ప్రాణులకు అధిపతివైనవాడా, దేవతలకు దేవుడవైనవాడా, విశ్వపాలకా! నిన్ను నీవు మాత్రమే నీ జ్ఞానంతో తెలుసుకోగలవు. (10.15)
- నీవు ఏ ఏ దివ్య విభూతుల ద్వారా ఈ లోకాలన్నింటినీ వ్యాపించి ఉన్నావో.. అట్టి నీ విభూతుల గురించి నాకు పూర్తిగా వివరించవలసిందిగా కోరుతున్నాను. (10.16)
- ఓ యోగీశ్వరా! నిన్ను నిరంతరం ధ్యానిస్తూ నేను ఎలా తెలుసుకోగలను? ఓ భగవంతుడా! ఏ ఏ వస్తువులలో లేదా భావాలలో నిన్ను నేను స్మరించాలి? (10.17)
- ఓ జనార్దనా! నీ యోగ శక్తిని, విభూతులను గురించి నాకు మళ్ళీ వివరంగా తెలుపుము. నీ అమృతప్రాయమైన మాటలను వింటుంటే నాకు తృప్తి కలగడం లేదు (అంటే ఇంకా వినాలని ఉంది). (10.18)
- శ్రీ కృష్ణ భగవానుడు పలికెను: ఓ కురుశ్రేష్ఠా! నా దివ్యమైన విభూతులలో ముఖ్యమైన వాటిని నీకు వివరిస్తాను. ఎందుకంటే నా విభూతుల వివరణకి అంతమే లేదు. (10.19)
- ఓ గుడాకేశా! సమస్త ప్రాణుల హృదయాలలో నివసించే ఆత్మను నేనే. ప్రాణులందరికీ ఆది, మధ్యము మరియు అంతము నేనే. (10.20)
- ద్వాదశ ఆదిత్యులలో నేను విష్ణువును. కాంతినిచ్చే జ్యోతులలో కిరణాలు కలిగిన సూర్యుడిని. మరుత్తులలో నేను మరీచిని. నక్షత్రాలలో నేను చంద్రుడిని. (10.21)
- వేదాలలో నేను సామవేదాన్ని. దేవతలలో నేను ఇంద్రుడిని. ఐదు ఇంద్రియాలలో నేను మనస్సును. ప్రాణులలో నేను చైతన్యమును. (10.22)
- ఏకాదశ రుద్రులలో నేను శంకరుడిని. యక్ష రాక్షసులలో నేను కుబేరుడిని. అష్ట వసువులలో నేను అగ్నిని. శిఖరాలు గల పర్వతాలలో నేను మేరు పర్వతాన్ని. (10.23)
- ఓ పార్థా! పురోహితులలో ముఖ్యుడైన బృహస్పతిని నేనే అని తెలుసుకో. సేనాధిపతులలో నేను కుమారస్వామిని. జలాశయాలలో నేను సముద్రాన్ని. (10.24)
- మహర్షులలో నేను భృగు మహర్షిని. మాటలలో ఏకాక్షరమైన ఓంకారమును. యజ్ఞాలన్నింటిలో నేను జపయజ్ఞాన్ని. కదలని వస్తువులలో నేను హిమాలయ పర్వతాన్ని. (10.25)
- వృక్షాలన్నింటిలో నేను రావిచెట్టును. దేవర్షులలో నేను నారదుడిని. గంధర్వులలో నేను చిత్రరథుడిని. సిద్ధులలో నేను కపిలమునిని. (10.26)
- గుర్రాలలో అమృతం కోసం సముద్ర మథనం చేసినప్పుడు పుట్టిన ఉచ్చైఃశ్రవమును. ఏనుగులలో ఐరావతాన్ని. మనుష్యులలో రాజును నేనే అని తెలుసుకో. (10.27)
- ఆయుధాలలో నేను వజ్రాయుధాన్ని. ఆవులలో నేను కామధేనువును. సంతానాన్ని కలిగించే మన్మథుడిని నేనే. సర్పాలలో నేను వాసుకిని. (10.28)
- నాగులలో నేను శేషనాగును. జలచరాలకు అధిపతియైన వరుణుడిని. పితృదేవతలలో నేను అర్యముడిని. శిక్షించేవారిలో నేను యమధర్మరాజును. (10.29)
- దైత్యులలో నేను ప్రహ్లాదుడిని. లెక్కించేవాటిలో నేను కాలాన్ని. జంతువులలో నేను సింహాన్ని. పక్షులలో నేను గరుత్మంతుడిని. (10.30)
- పవిత్రమొనర్చే వాటిలో నేను వాయువును; శస్త్రధారులలో రాముడను. జలచరాలలో మొసలిని, మరియు ప్రవహించే నదులలో గంగా నదిని. (10.31)
- ఓ అర్జునా! సృష్టికి ఆది, అంతము మరియు మధ్యము నేనే. విద్యలన్నింటిలో మోక్షాన్నిచ్చే అధ్యాత్మ విద్యను. తర్కించేవారిలో సత్యాన్ని నిర్ణయించే వాదాన్ని నేనే. (10.32)
- అక్షరాలలో మొదటిదైన ‘అ’ కారమును. సమాసాలలో ద్వంద్వ సమాసాన్ని. నాశనం లేని కాలాన్ని నేనే. సర్వవ్యాపియైన పోషకుడిని నేనే. (10.33)
- అందరినీ హరించే మృత్యువును నేనే. ఇకముందు పుట్టబోయే వారికి కారణాన్ని నేనే. స్త్రీలలో కీర్తి, సంపద, వాక్కు, స్మృతి, మేధస్సు, ధైర్యం మరియు క్షమ అనే గుణాలు నేనే. (10.34)
- సామవేద మంత్రాలలో బృహత్సామను. ఛందస్సులలో గాయత్రీ ఛందస్సును. నెలలలో మార్గశీర్ష మాసాన్ని. ఋతువులలో పూలు వికసించే వసంత ఋతువును. (10.35)
- వంచించేవారిలో జూదాన్ని. తేజస్సు గలవారిలో తేజస్సును. విజేతలలో విజయాన్ని. ప్రయత్నించేవారిలో నిశ్చయాన్ని. సాత్విక గుణం గలవారిలో సత్త్వ గుణాన్ని నేనే. (10.36)
- వృష్ణి వంశీయులలో వాసుదేవుడిని. పాండవులలో అర్జునుడిని. మునులలో వేదవ్యాసుడిని. కవులలో శుక్రాచార్యుడిని. (10.37)
- శిక్షించేవారిలో దండనను. విజయాన్ని కోరేవారిలో నీతిని. రహస్యాలలో మౌనాన్ని. జ్ఞానులలో జ్ఞానాన్ని నేనే. (10.38)
- ఓ అర్జునా! సమస్త ప్రాణుల ఉత్పత్తికి కారణమైన బీజమును నేనే. ఈ చరాచర సృష్టిలో నా ప్రమేయం లేకుండా ఏ వస్తువు కూడా ఉండదు. (10.39)
- ఓ పరంతప! నా దివ్య విభూతులకు అంతం లేదు. నేను నీకు వివరించినది నా అనంతమైన విభూతులలో ఒక చిన్న భాగం మాత్రమే. (10.40)
- ఐశ్వర్యంతో కూడినవి, శోభాయమానమైనవి, శక్తివంతమైనవి ఏ ఏ వస్తువులు ఉన్నాయో.. అవన్నీ నా తేజస్సులోని ఒక చిన్న అంశం నుండి పుట్టినవేనని తెలుసుకో. (10.41)
- ఓ అర్జునా! ఈ వివరాలన్నీ నీకెందుకు? ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే.. ఈ అనంతమైన జగత్తునంతటిని నేను నాలోని ఒక చిన్న అంశతో ధరించి, దీనికంతటికీ ఆధారమై ఉన్నాను. (10.42)