एष हि द्रष्टा स्प्रष्टा श्रोता घ्राता रसयिता मन्ता बोद्धा कर्ता विज्ञानात्मा पुरुष: स परेऽक्षर आत्मनि सम्प्रतिष्ठते॥ ९॥ एष:=यह जो; द्रष्टा स्प्रष्टा=देखनेवाला, स्पर्श करनेवाला; श्रोता …
Blog
Prashna Upanishad 4.7-8 Hindi
स यथा सोम्य वयांसि वासोवृक्षं सम्प्रतिष्ठन्ते एवं ह वै तत् सर्वं पर आत्मनि सम्प्रतिष्ठते॥ ७॥ स:=(पाँचवीं बात जो तुमने पूछी थी) वह (इस प्रकार समझनी चाहिये); सोम्य=हे प्रिय; यथा=जिस …
Prashna Upanishad 4.6 Hindi
स यदा तेजसाभिभूतो भवत्यत्रैष देव: स्वप्नान्न पश्यत्यथ तदैतस्मिञ्शरीर एतत्सुखं भवति॥ ६॥ स: यदा=वह (मन) जब; तेजसा अभिभूत:=तेज (उदानवायु) से अभिभूत; भवति=हो जाता है;* अत्र एष: देव:=इस …
Prashna Upanishad 4.5 Hindi
अत्रैष देव: स्वप्ने महिमानमनुभवति। यद् दृष्टं दृष्टमनुपश्यति श्रुतं श्रुतमेवार्थमनुशृणोति। देशदिगन्तरैश्च प्रत्यनुभूतं पुन: पुन: प्रत्यनुभवति दृष्टं चादृष्टं च श्रुतं चाश्रुतं चानुभूतं चाननुभूतं च …
Prashna Upanishad 4.4 Hindi
यदुच्छ्वासनि:श्वासावेतावाहुती समं नयतीति स समान:। मनो ह वाव यजमान:। इष्टफलमेवोदान:। स एनं यजमानमहरहर्ब्रह्म गमयति॥ ४॥ यत् उच्छ्वासनि:श्वासौ=जो ऊर्ध्वश्वास और अधोश्वास हैं; एतौ=ये दोनों …
Prashna Upanishad 4.3 Hindi
प्राणाग्नय एवैतस्मिन्पुरे जाग्रति। गार्हपत्यो ह वा एषोऽपानो व्यानोऽन्वाहार्यपचनो यद्गार्हपत्यात् प्रणीयते प्रणयनादाहवनीय: प्राण:॥ ३॥ एतस्मिन् पुरे=इस शरीररूप नगरमें; प्राणाग्नय: एव=पाँच …