यच्चित्तस्तेनैष प्राणमायाति प्राणस्तेजसा युक्त: सहात्मना यथासंकल्पितं लोकं नयति॥ १०॥ एष:=यह (जीवात्मा); यच्चित्त:=जिस संकल्पवाला होता है; तेन=उस संकल्पके साथ; प्राणम्=मुख्य …
Blog
Prashna Upanishad 3.9 Hindi
तेजो ह वा उदानस्तस्मादुपशान्ततेजा: पुनर्भवमिन्द्रियैर्मनसि सम्पद्यमानै:॥ ९॥ ह तेज: वै=प्रसिद्ध तेज (गर्मी) ही; उदान:=उदान है; तस्मात् =इसीलिये; उपशान्ततेजा:=जिसके शरीरका तेज शान्त हो …
Prashna Upanishad 3.8 Hindi
आदित्यो ह वै बाह्य: प्राण उदयत्येष ह्येनं चाक्षुषं प्राणमनुगृह्णान:। पृथिव्यां या देवता सैषा पुरुषस्यापानमवष्टभ्यान्तरा यदाकाश: स समानो वायुर्व्यान:॥ ८॥ ह=यह निश्चय है कि; आदित्य: वै=सूर्य …
Prashna Upanishad 3.7 Hindi
अथैकयोर्ध्व उदान: पुण्येन पुण्यं लोकं नयति पापेन पापमुभाभ्यामेव मनुष्यलोकम्॥ ७॥ अथ=तथा; एकया=जो एक नाडी और है, उसके द्वारा; उदान: ऊर्ध्व:= उदानवायु ऊपरकी ओर; [चरति]=विचरता …
Prashna Upanishad 3.6 Hindi
हृदि ह्येष आत्मा अत्रैतदेकशतं नाडीनां तासां शतं शतमेकैकस्यां द्वासप्ततिर्द्वासप्तति: प्रतिशाखानाडीसहस्राणि भवन्त्यासु व्यानश्चरति॥ ६॥ एष: हि=यह प्रसिद्ध; आत्मा=जीवात्मा; हृदि=हृदयदेशमें …
Prashna Upanishad 3.5 Hindi
पायूपस्थेऽपानं चक्षु: श्रोत्रे मुखनासिकाभ्यां प्राण: स्वयं प्रातिष्ठते मध्ये तु समान:। एष ह्येतद्धुतमन्नं समं नयति तस्मादेता: सप्तार्चिषो भवन्ति॥ ५॥ प्राण:=(वह) प्राण; पायूपस्थे=गुदा और …