हॸस: शुचिषद् वसुरन्तरिक्षस-द्धोता वेदिषदतिथिर्दुरोणसत् ।नृषद् वरसदृतसद् व्योमसदब्जागोजा ऋतजा अद्रिजा ऋतं बृहत्*॥ २॥ * यह मन्त्र यजुर्वेद १०। २४,१२। १४ और ऋग्वेद ४। ४०। ५ में है। शुचिषत् =जो …
Blog
Katha Upanishad 2.2.1 Hindi
पुरमेकादशद्वारमजस्यावक्रचेतस:।अनुष्ठाय न शोचति विमुक्तश्च विमुच्यते॥एतद्वै तत्॥ १॥ अवक्रचेतस:=सरल, विशुद्ध ज्ञानस्वरूप; अजस्य=अजन्मा परमेश्वरका; एकादशद्वारम्=ग्यारह द्वारोंवाला …
Katha Upanishad 2.1.15 Hindi
यथोदकं शुद्धे शुद्धमासिक्तं तादृगेव भवति।एवं मुनेर्विजानत आत्मा भवति गौतम॥ १५॥ यथा=(परंतु) जिस प्रकार; शुद्धे [उदके]=निर्मल जलमें; आसिक्तम्=(मेघोंद्वारा) सब ओरसे बरसाया …
Katha Upanishad 2.1.14 Hindi
यथोदकं दुर्गे वृष्टं पर्वतेषु विधावति।एवं धर्मान् पृथक् पश्यंस्तानेवानुविधावति॥ १४॥ यथा=जिस प्रकार; दुर्गे=ऊँचे शिखरपर; वृष्टम्=बरसा हुआ; उदकम्=जल; पर्वतेषु=पहाड़के नाना …
Katha Upanishad 2.1.13 Hindi
अङ्गुष्ठमात्र: पुरुषो ज्योतिरिवाधूमक:।ईशानो भूतभव्यस्य स एवाद्य स उ श्व:॥एतद्वै तत् ॥ १३॥ अङ्गुष्ठमात्र:=अङ्गुष्ठमात्र परिमाणवाला; पुरुष:=परमपुरुष …
Katha Upanishad 2.1.12 Hindi
अङ्गुष्ठमात्र: पुरुषो मध्य आत्मनि तिष्ठति।ईशानो भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते॥एतद्वै तत् ॥ १२॥ अङ्गुष्ठमात्र:=अङ्गुष्ठमात्र (परिमाणवाला); पुरुष:=परम पुरुष (परमात्मा); आत्मनि मध्ये=शरीरके …