अहोरात्रो वै प्रजापतिस्तस्याहरेव प्राणो रात्रिरेव रयि: प्राणं वा एते प्रस्कन्दन्ति ये दिवा रत्या संयुज्यन्ते ब्रह्मचर्यमेव तद्यद्रात्रौ रत्या संयुज्यन्ते॥ १३॥ अहोरात्र: वै=दिन और रातका जोड़ा …
Blog
Prashna Upanishad 1.12 Hindi
मासो वै प्रजापतिस्तस्य कृष्णपक्ष एव रयि: शुक्ल: प्राणस्तस्मादेत ऋषय: शुक्ल इष्टं कुर्वन्तीतर इतरस्मिन्॥ १२॥ मास: वै=महीना ही; प्रजापति:=प्रजापति है; तस्य=उसका; कृष्णपक्ष: …
Prashna Upanishad 1.11 Hindi
पञ्चपादं पितरं द्वादशाकृतिं दिव आहु: परे अर्धे पुरीषिणम्। अथेमे अन्य उ परे विचक्षणं सप्तचक्रे षडर आहुरर्पितमिति॥ ११॥ * * यह मन्त्र अथर्ववेद काण्ड ९ सूक्त १४ का बारहवाँ तथा ऋग्वेद मण्डल १ सूक्त …
Prashna Upanishad 1.10 Hindi
अथोत्तरेण तपसा ब्रह्मचर्येण श्रद्धया विद्ययाऽऽत्मानमन्विष्यादित्यमभिजयन्ते। एतद्वै प्राणानामायतनमेतदमृतमभयमेतत्परायणमेतस्मान्न पुनरावर्तन्त इत्येष निरोधस्तदेष श्लोक:॥ १०॥ अथ=किंतु …
Prashna Upanishad 1.9 Hindi
संवत्सरो वै प्रजापतिस्तस्यायने दक्षिणं चोत्तरं च तद्ये ह वै तदिष्टापूर्ते कृतमित्युपासते ते चान्द्रमसमेव लोकमभिजयन्ते। त एव पुनरावर्तन्ते तस्मादेत ऋषय: प्रजाकामा दक्षिणं प्रतिपद्यन्ते। एष ह वै रयिर्य: …
Prashna Upanishad 1.7-8 Hindi
स एष वैश्वानरो विश्वरूप: प्राणोऽग्निरुदयते। तदेतदृचाभ्युक्तम्॥ ७॥ स: एष:=वह यह सूर्य ही; उदयते=उदय होता है; वैश्वानर: अग्नि:=(जो कि) वैश्वानर अग्नि (जठराग्नि) (और); विश्वरूप: …