अङ्गुष्ठमात्र: पुरुषो ज्योतिरिवाधूमक:।ईशानो भूतभव्यस्य स एवाद्य स उ श्व:॥एतद्वै तत् ॥ १३॥ अङ्गुष्ठमात्र:=अङ्गुष्ठमात्र परिमाणवाला; पुरुष:=परमपुरुष …
Blog
Katha Upanishad 2.1.12 Hindi
अङ्गुष्ठमात्र: पुरुषो मध्य आत्मनि तिष्ठति।ईशानो भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते॥एतद्वै तत् ॥ १२॥ अङ्गुष्ठमात्र:=अङ्गुष्ठमात्र (परिमाणवाला); पुरुष:=परम पुरुष (परमात्मा); आत्मनि मध्ये=शरीरके …
Katha Upanishad 2.1.11 Hindi
मनसैवेदमाप्तव्यं नेह नानास्ति किञ्चन।मृत्यो: स मृत्युं गच्छति य इह नानेव पश्यति॥ ११॥ मनसा एव=(शुद्ध) मनसे ही; इदम् आप्तव्यम्=यह परमात्मतत्त्व प्राप्त किये जानेयोग्य है; इह=इस जगत्में (एक …
Katha Upanishad 2.1.10 Hindi
यदेवेह तदमुत्र यदमुत्र तदन्विह।मृत्यो: स मृत्युमाप्नोति य इह नानेव पश्यति॥ १०॥ यत् इह=जो परब्रह्म यहाँ (है); तत् एव अमुत्र=वही वहाँ (परलोकमें भी है); यत् अमुत्र=जो वहाँ (है); तत् अनु …
Katha Upanishad 2.1.9 Hindi
यतश्चोदेति सूर्योऽस्तं यत्र च गच्छति।तं देवा: सर्वे अर्पितास्तदु नात्येति कश्चन॥एतद्वै तत् ॥ ९॥ * * अथर्ववेद १०। ८। १९। यत:=जहाँसे; सूर्य:=सूर्यदेव; उदेति=उदय होते …
Katha Upanishad 2.1.8 Hindi
अरण्योर्निहितो जातवेदागर्भ इव सुभृतो गर्भिणीभि:।दिवे दिव ईडॺो जागृवद्भि-र्हविष्मद्भिर्मनुष्येभिरग्नि:*॥एतद्वै तत्॥ ८॥ * यह मन्त्र ऋग्वेद (मण्डल ३ सू० २९। २) में और सामवेद (पूर्वार्चिक खण्ड ८। ७) …