दूरमेते विपरीते विषूचीअविद्या या च विद्येति ज्ञाता।विद्याभीप्सिनं नचिकेतसं मन्येन त्वा कामा बहवोऽलोलुपन्त॥ ४॥ या अविद्या=जो कि अविद्या; च विद्या इति ज्ञाता=और विद्या नामसे विख्यात …
Blog
Katha Upanishad 1.2.3 Hindi
स त्वं प्रियान् प्रियरूपाॸश्च कामा-नभिध्यायन्नचिकेतोऽत्यस्राक्षी:।नैताॸ सृङ्कां वित्तमयीमवाप्तोयस्यां मज्जन्ति बहवो मनुष्या:॥ ३॥ नचिकेत:=हे नचिकेता! (उन्हीं मनुष्योंमें); स: त्वम्=तुम (ऐसे …
Katha Upanishad 1.2.2 Hindi
श्रेयश्च प्रेयश्च मनुष्यमेत-स्तौ सम्परीत्य विविनक्ति धीर:।श्रेयो हि धीरोऽभि प्रेयसो वृणीतेप्रेयो मन्दो योगक्षेमाद् वृणीते॥ २॥ श्रेय: च प्रेय: च=श्रेय और प्रेय—ये दोनों ही; मनुष्यम् …
Katha Upanishad 1.2.1 Hindi
सम्बन्ध—इस प्रकार परीक्षा करके जब यमराजने समझ लिया कि नचिकेता दृढ़ निश्चयी, परम वैराग्यवान् एवं निर्भीक है, अत: ब्रह्मविद्याका उत्तम अधिकारी है तब ब्रह्मविद्याका उपदेश आरम्भ करनेके पहले उसका महत्त्व …
Katha Upanishad 1.1.29 Hindi
यस्मिन्निदं विचिकित्सन्ति मृत्योयत्साम्पराये महति ब्रूहि नस्तत्।योऽयं वरो गूढमनुप्रविष्टोनान्यं तस्मान्नचिकेता वृणीते॥ २९॥ मृत्यो=हे यमराज; यस्मिन्=जिस; महति साम्पराये=महान् आश्चर्यमय …
Katha Upanishad 1.1.28 Hindi
अजीर्यताममृतानामुपेत्यजीर्यन् मर्त्य: क्वध:स्थ: प्रजानन्।अभिध्यायन् वर्णरतिप्रमोदा-नतिदीर्घे जीविते को रमेत॥ २८॥ जीर्यन् मर्त्य:=यह मनुष्य जीर्ण होनेवाला और मरणधर्मा है; प्रजानन्=इस तत्त्वको …