अव्यक्तात्तु पर: पुरुषो व्यापकोऽलिङ्ग एव च।यं ज्ञात्वा मुच्यते जन्तुरमृतत्वं च गच्छति॥ ८॥ * * इसका विस्तार इसी उपनिषद्के १। ३। १०,११ में देखना चाहिये। तु=परंतु; अव्यक्तात् =अव्यक्तसे (भी …
Blog
Katha Upanishad 2.3.7 Hindi
इन्द्रियेभ्य: परं मनो मनस: सत्त्वमुत्तमम्।सत्त्वादधि महानात्मा महतोऽव्यक्तमुत्तमम्॥ ७॥ इन्द्रियेभ्य:=इन्द्रियोंसे (तो); मन:=मन; परम्=श्रेष्ठ …
Katha Upanishad 2.3.6 Hindi
इन्द्रियाणां पृथग्भावमुदयास्तमयौ च यत्।पृथगुत्पद्यमानानां मत्वा धीरो न शोचति॥ ६॥ पृथक्=(अपने-अपने कारणसे) भिन्न-भिन्न रूपोंमें; उत्पद्यमानानाम्=उत्पन्न …
Katha Upanishad 2.3.5 Hindi
यथाऽऽदर्शे तथाऽऽत्मनि यथा स्वप्ने तथा पितृलोके।यथाप्सु परीव ददृशे तथा गन्धर्वलोके छायातपयोरिव ब्रह्मलोके॥ ५॥ यथा आदर्शे=जैसे दर्पणमें (सामने आयी हुई वस्तु दीखती है); तथा आत्मनि=वैसे ही शुद्ध …
Katha Upanishad 2.3.4 Hindi
इह चेदशकद् बोद्धुं प्राक् शरीरस्य विस्रस:।तत: सर्गेषु लोकेषु शरीरत्वाय कल्पते॥ ४॥ चेत् =यदि; शरीरस्य=शरीरका; विस्रस:=पतन होनेसे; प्राक्=पहले-पहले; इह=इस मनुष्यशरीरमें ही …
Katha Upanishad 2.3.3 Hindi
भयादस्याग्निस्तपति भयात् तपति सूर्य:।भयादिन्द्रश्च वायुश्च मृत्युर्धावति पञ्चम:॥ ३॥ * * इस भावका मन्त्र तै० उ० २। ८ के आरम्भमें आया है। अस्य भयात् =इसीके भयसे; अग्नि: तपति=अग्नि तपता …