యే యథా మాం ప్రపద్యంతే తాంస్తథైవ భజామ్యహమ్ ।
మమ వర్త్మానువర్తంతే మనుష్యాః పార్థ సర్వశః ॥ 11
యే, యథా, మామ్, ప్రపద్యంతే, తాన్, తథా, ఏవ, భజామి, అహమ్,
మమ, వర్త్మ, అనువర్తంతే, మనుష్యాః, పార్థ, సర్వశః.
యే = ఎవరు; యథా = ఏ భావంతో; మాం = నన్ను; ప్రపద్యంతే = ఉపాసిస్తున్నారో; అహమ్ = నేను; తాన్ = వారిని; తథా ఏవ = అట్లే; భజామి = అనుగ్రహిస్తున్నాను; పార్థ = అర్జునా; మనుష్యాః = మనుష్యులు; సర్వశః = సర్వవిధాల; మమ = నా; వర్త్మ = మార్గాన్ని; అనువర్తంతే = అనుసరిస్తున్నారు.
తా ॥ (శరణాగతులకు మాత్రమే ఆత్మభావాన్ని ప్రసాదిస్తూ, సకాములను అనుగ్రహించని నీకు పక్షపాతం ఉన్నట్లున్నదే? అంటావా-) ఎవరు ఏ రీతిగా (సకాములై గాని, నిష్కాములై గాని) నన్ను ఉపాసిస్తున్నారో వారిని ఆ రీతిగానే అనుగ్రహిస్తున్నాను. (సకాములకు కామ్య ఫలాన్ని, నిష్కాములకు ముక్తిని ఒసగుతున్నాను.) పార్థా! మనుష్యులు సర్వవిధాలా నా మార్గాన్నే అనుసరిస్తున్నారు. (ఇంద్రాది దేవతలను ఉపాసించే వారు కూడా, నన్నే ఆయా రూపాలలో సేవిస్తున్నారు. నేను కూడా వారిని ఆయా రూపాలలో అనుగ్రహిస్తున్నాను.) (గీత. 8–21, 9–23 చూ:)
వ్యాఖ్య:-
“చేసుకున్నవారికి చేసుకున్నంత మహాదేవ” అనే సామెత లాగా… భక్తులు తనను ఎలా కొలిస్తే, దేవుడు వారికి అలాగే స్పందిస్తాడు. ఎవరు ఎంత భక్తితో, ఏ రూపంలో ఆయన్ని సేవిస్తారో… దానికి తగినట్లుగానే భగవంతుడు వారిని అనుగ్రహిస్తాడు. పరమాత్మ కోరికలు తీర్చే కల్పవృక్షం లాంటివాడు. ఆ చెట్టు దగ్గరికి వెళ్లి ఏది అడిగితే అది ఇస్తుంది. అలాగే దేవుడు కూడా మనం ఎలా కోరుకుంటే అలాంటి ఫలితాన్నే ఇస్తాడు. ఒకవేళ ఎవరికైనా మోక్షం గానీ, మంచి ఫలితాలు గానీ రాకపోతే.. అది వాళ్లు చేసిన ప్రయత్నంలో లోపమే తప్ప, దేవుడి తప్పు కాదు.
దీన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి రెండు చక్కని ఉదాహరణలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:
- పడవ – తెరచాప: పడవ ముందుకు వెళ్లాలంటే తెరచాప ఎత్తాలి. దేవుడి దయ అనే గాలి ఎప్పుడూ, అన్నిచోట్లా వీస్తూనే ఉంటుంది. కానీ మన “మనసు” అనే తెరచాపను దేవుడి వైపు తిప్పితేనే మన జీవితం అనే పడవ ముందుకు సాగుతుంది. మనం తెరచాప ఎత్తకుండా గాలి వీచట్లేదు అని నిందించకూడదు.
- ఇనుము – అయస్కాంతం: తుప్పు పట్టిన ఇనుమును అయస్కాంతం (Magnet) ఆకర్షించలేదు. అలాగే, మన మనసులో ప్రాపంచిక కోరికలు, చెడు ఆలోచనలు అనే తుప్పు ఉంటే దేవుడు మనల్ని ఆకర్షించడు.
కాబట్టి, మనం చేసే ప్రయత్నం, చూపే భక్తి ఎంత బలంగా ఉంటే… దేవుడు ఇచ్చే ఫలితం కూడా అంత గొప్పగా ఉంటుంది.
“మమ వర్త్మానువర్తంతే” – ఈ ప్రకారముగ భగవంతుడు భక్తులయెడల ప్రేమ, దయ చూపుటవలన జనులున్ను పరస్పర మట్టిప్రేమను, సద్భావమును లెస్సగ ప్రకటించుకొనుచున్నారు. జనులు భగవన్మార్గమునే సర్వవిధముల ననుసరించుచున్నారు. (లేక, దైవమార్గములగు కర్మ, భక్తి, ధ్యాన, జ్ఞానమార్గములనే జనులాశ్రయించుచున్నారనియు చెప్పవచ్చును).
శ్రీ రామకృష్ణ వాణి —
శ్రీరామకృష్ణులు : రోగాన్ని నయం చెయ్యి. దీని కారణంగా భగవంతుడి నామగుణకీర్తనలు చేయలేకపోతున్నాను.
డాక్టరు: ధ్యానం చేస్తే చాలుకదా!
శ్రీరామకృష్ణులు: అదేం మాట? మొహం మొత్తిపోయేలా ఒకేదాన్ని ఆశ్రయించుకొని నేను ఎలా ఉండగలను? నేను చేపను పలు రకాలుగా వండి తింటాను. పులుసు, వేపుడు, ఊరగాయ ఇలా అన్ని రకాలుగా తింటాను. నేను ఒక్కోసారి పూజ, ఒక్కోసారి జపం, ఒక్కోసారి ధ్యానం, లేకుంటే ఆయన నామ గుణ కీర్తనలు చేస్తుంటాను. ఒక్కోసారి ఆయన నామం ఉచ్చరిస్తూ నాట్యం చేస్తాను.
డాక్టరు: నా స్వభావం కూడా అలాంటిదే.
శ్రీరామకృష్ణులు: నీ కుమారుడు అమృత్ భగవదవతారాన్ని విశ్వసించడు. అయితే అందులో తప్పేం ఉందిలే? భగవంతుణ్ణి నిరాకారుడిగా విశ్వసించినా కూడా ఆయన్ను ప్రాప్తించుకోవచ్చు. సాకారుడిగా విశ్వసించినా కూడా ఆయనను ప్రాప్తించుకోవచ్చు. ఆయన పట్ల విశ్వాసం కలిగి ఉండడం, ఆయనకు శరణాగతి గావడం – ఇవి రెండే కావలసినవి. మనిషి అజ్ఞాని; అతడి ద్వారా తప్పులు జరిగే అవకాశం ఉంది. ఒక సేరు పాత్రలో నాలుగు సేర్ల పాలు పెట్టగలమా? అందుకే నువ్వు ఏ మార్గం అనుసరించినా సరే, వ్యాకుల మనస్కుడవై భగవంతుణ్ణి ప్రార్థించాలి. ఆయన అంతర్యామి. ఆయన నీ హృదయపూర్వక ప్రార్థనలను తప్పక వింటాడు. నువ్వు సాకారవాదుల మార్గాన్ని అనుసరించు. లేకుంటే నిరాకారవాదుల మార్గాన్నయినా అనుసరించు. వ్యాకులత పొందినట్లయితే భగవంతుణ్ణి పొందగలవు. కలకండ ముక్కను నువ్వు నిలువుగా తిన్నా సరే, అడ్డంగా తిన్నా సరే, అది తియ్యగానే ఉంటుంది. (మూలం: శ్రీ రామకృష్ణ కథామృతం)