యద్యప్యేతే న పశ్యంతి
లోభోపహతచేతసః ।
కులక్షయకృతం దోషం
మిత్రద్రోహే చ పాతకమ్ ॥ 38
కథం న జ్ఞేయమస్మాభిః
పాపాదస్మాన్నివర్తితుమ్ ।
కులక్షయకృతం దోషం
ప్రపశ్యద్భిర్జనార్దన ॥ 39
యద్యపి, ఏతే, న, పశ్యంతి, లోభ ఉపహత, చేతసః,
కులక్షయకృతమ్, దోషమ్, మిత్రద్రోహే, చ, పాతకమ్.
కథమ్, న, జ్ఞేయమ్, అస్మాభిః, పాపాత్, అస్మాత్, నివర్తితుమ్,
కులక్షయకృతమ్, దోషమ్, ప్రపశ్యద్భిః; జనార్దన.
ఏతే = ఈ దుర్యోధనాదులు; లోభ ఉపహత = లోభదూషిక; చేతసః = చిత్తులై; కులక్షయకృతమ్ = వంశనాశనం వల్ల కలిగే; దోషమ్ = దోషాన్ని; మిత్రద్రోహే = మిత్రద్రోహ కారణంగా; పాతకమ్ చ = పాపాన్ని కూడా; యద్యపి న పశ్యంతి =గుర్తించలేక పోయినా; జనార్దన = కృష్ణా; కులక్షయకృతమ్ =వంశనాశనం వల్ల కలిగే; దోషమ్ = దోషాన్ని; ప్రపశ్యద్భిః = బాగా చూస్తున్న; అస్మాభిః = మనచేత; అస్మాత్ = ఈ; పాపాత్ = పాపం నుండి; నివర్తితుమ్ = నివర్తిల్లడానికి; కథం = ఎలా; నజ్ఞేయమ్ = తెలియదగినది కాదు?
తా ॥ రాజ్య కాంక్షతో, లోభంతో వీరి మనస్సులు పాడైపోయి ఉండవచ్చు. కులనాశనం వల్ల కలిగే దోషాన్ని, మిత్ర ద్రోహం వల్ల కలిగే పాపాన్ని వీరు చూడలేకపోవచ్చు. కానీ జనార్దనా! కులనాశనం వల్ల కలిగే దోషాలు స్పష్టంగా తెలిసిన మనం, ఈ పాపం నుండి ఎందుకు తప్పుకోకూడదు?
వ్యాఖ్య:-
“లోభోపహతచేతసః” (లోభం గొట్టిన చిత్తం):
లోభం వల్ల మనసు కలుషితమైపోయినవారు (దుర్యోధనాదులు). కామం, క్రోధం, లోభం—ఈ మూడు దుష్టత్రయంలో లోభం సంపాదించుకోవడానికి ప్రత్యేకంగా బాధ్యుడు. ఈ మూడింటినీ నరక ద్వారాలు అని భగవానుడు ముందు చెప్పబోతున్నాడు. ఈ దుర్గుణాలు మనసును పూర్తిగా మురికిపెట్టేస్తాయి.
లోభం వంటి దుర్గుణాలను ఆశ్రయించడం వల్ల దుర్యోధనాదుల మనస్సు గొప్ప దెబ్బ తిని చెడిపోయింది. కాబట్టి వాళ్ళను “లోభోపహత చేతస్కులు” (లోభం గొట్టిన మనస్సు వాళ్ళు) అని పిలిచారు. శ్రేయాద్విష్టులైతే ఈ దుర్గుణాలను దగ్గరకు తీయకూడదు.