యోగసూత్రాల గూర్చి చెప్పేముందు ఒక ముఖ్య విషయాన్ని వివరిస్తాను. యోగ మత సిద్ధాంతాలన్నీ దీనిపైననే ఆధారపడి ఉన్నాయి. నామరూపాత్మకమైన మన ఈ సోపాధిక స్థితి వెనుక నామరూపాతీత నిరుపాధిక స్థితి ఉంది; అదే మన ద్వైత …
ధ్యానం : సమాధి
రాజయోగంలోని మొదటి ఆరు అంగాల గూర్చి స్థూలంగా తెలుసుకున్నాం. మిగిలిన అంగాలు రెండు. వీటిలో ఏకాగ్రతను బోధించే సూక్ష్మసాధనా లుంటాయి. రాజయోగానికి పరమలక్ష్యం ఏకాగ్రతే. మనం పొందే సహేతుక జ్ఞానమంతా, మన …
ప్రత్యాహారం : ధారణ
అష్టాంగాల్లో ప్రాణాయామం తర్వాత వచ్చేది ప్రత్యాహారం. ప్రత్యాహార మంటే ఏమిటి? ఇంద్రియానుభవాలు ఎలా కలుగుతున్నాయో మీకు తెలుసు. బాహ్యేంద్రియాలకు వెనక అంతరింద్రియా లుంటాయి. ఇవి మెదడులోని కేంద్రాల ద్వారా …
ప్రాణాయామం
(యౌగిక ప్రాణనిరోధం) ప్రాణాయామం లోని సాధనలను ఇప్పుడు చెప్పుకుందాం. ఊపిరితిత్తుల చలనాన్ని నిరోధించటం యోగానికి మొదటి మెట్టని యోగుల ద్వారా గ్రహించాం కదా! శరీరంలోపల జరిగే సూక్ష్మచలనానిన్ని మనము ఇకమీదట …
యౌగిక ప్రాణం
వెన్నెముకలో ‘ఇడ - పింగళ’ అనే రెండు నాడు లున్నాయని యోగు లంటారు. వెన్నెముక ఈ చివరి నుండి ఆ చివరి వరకూ మధ్యలో బోలుగా ఉంటుంది. దానికి చివరి భాగంలో ‘కుండలినీ చక్ర’ ముంది. ఈ చక్రం లేదా పద్మం త్రికోణాకారంగా …
ప్రాణం
‘ప్రాణాయామ మంటే ‘శ్వాస’ విషయం’ అని చాలామంది అనుకుంటారు. కాని ఇది సరికాదు. ప్రాణాయామానికి శ్వాసకు సంబంధం ఉన్నా, అది చాలా అల్పం. నిజమైన ప్రాణాయామానికి శ్వాసనియమం కేవలం ఒక సాధన మాత్రమే; అంతకన్నా విశిష్ఠత …