యదాదిత్యగతం తేజో జగద్భాసయతేఽఖీలమ్ ।
యచ్చంద్రమసి యచ్చాగ్నౌ తత్తేజో విద్ధి మామకమ్ ॥ 12
యత్, ఆదిత్యగతమ్, తేజః, జగత్, భాసయతే, అఖీలమ్,
యత్, చంద్రమసి, యత్, చ, అగ్నౌ, తత్, తేజః, విద్ధి, మామకమ్.
ఆదిత్యగతమ్ = సూర్యుని యందుండే; యత్ = ఏ; తేజః = తేజస్సు; అఖీలమ్ జగత్ = విశ్వాన్నంతటనీ; భాసయతే = ప్రకాశింపజేస్తున్నదో; చంద్రమసి చ = మరియు, చంద్రునిలో; యత్ = ఏ తేజం ఉందో; అగ్నౌచ = అగ్నిలో కూడా; యత్ = ఏ తేజం ఉందో; తత్ = ఆ; తేజః = జ్యోతిని; మామకమ్ = నాదిగా; విద్ధి = తెలుసుకో.
తా ॥ (పరమ పదం, దాన్ని పొందే ఉపాయం, తత్ఫలమైన అపునరావృత్తి, సంసారి స్వరూపం వర్ణింపబడ్డాయి; ఇక పరమేశ్వరుణ్ణి అనంత శక్తియుతునిగా నిరూపిస్తున్నాడు:) సూర్యచంద్రాగ్నుల యందు ఉండి జగత్తు నంతటినీ ప్రకాశింపజేస్తున్న తేజం నాదే అని తెలుసుకో. (ముండకోపనిషత్తు 2-2-10 చూ:).
వ్యాఖ్య:-
సూర్యుడు, చంద్రుడు, అగ్ని… ఇవి మనకు వెలుగునిస్తాయి. అయితే వాటిలో ఉండే ఆ వెలుగు లేదా తేజస్సు తనదేనని భగవంతుడు స్పష్టంగా చెప్పారు.
మనం ఎలా భావించాలి? మనం ఎప్పుడూ సూర్యుడిని గానీ, చంద్రుడిని గానీ, నిప్పును గానీ చూసినప్పుడు… “ఇవి కేవలం భౌతిక వస్తువులు మాత్రమే కాదు, ఇవి దేవుని మహిమలు (విభూతులు)” అనే భావనతో ఉండాలి. ఆ వెలుగులో దేవుణ్ణి చూడాలి.
వాటి ప్రత్యేకత ఏంటి? ప్రపంచంలో రాళ్లు, రప్పలు, చెట్లు, ఇళ్ళు ఇలా ఎన్నో వస్తువులు ఉన్నాయి. కానీ వాటికి వేరే వస్తువును వెలిగించే లేదా చూపించే శక్తి లేదు.
- ఆ శక్తి కేవలం సూర్యుడు, చంద్రుడు, అగ్నికి మాత్రమే ఉంది.
- అవి స్వయంగా ప్రకాశిస్తాయి, అలాగే చీకటిని పోగొట్టి మిగతా వస్తువులను కూడా మనకు కనిపించేలా చేస్తాయి.
సూర్యచంద్రాగ్నులకు అంత గొప్ప ప్రకాశించే శక్తి ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది? అది సాక్షాత్తు భగవంతుని శక్తే. ఆయనే వాటికి ఆ తేజస్సును ప్రసాదించారు అని ఈ శ్లోకం ద్వారా తెలుస్తోంది.