ద్యూతం ఛలయతామస్మి తేజస్తేజస్వినామహమ్ ।
జయోఽస్మి వ్యవసాయోఽస్మి సత్త్వం సత్త్వవతామహమ్ ॥ 36
ద్యూతమ్, ఛలయతామ్, అస్మి, తేజః, తేజస్వినామ్, అహమ్,
జయః, అస్మి, వ్యవసాయః, అస్మి, సత్త్వమ్, సత్త్వవతామ్, అహమ్.
అహమ్ = నేను; ఛలయతామ్ = వంచనపరులైనవారి; ద్యూతమ్ = జూదాన్ని; తేజస్వినామ్ = తేజశ్శాలుల; తేజః = ప్రభావాన్ని; అస్మి = అయి ఉన్నాను; (వ్యవసాయినాం = ఉద్యమపరుల;) వ్యవసాయః = ఉద్యమాన్ని; అస్మి = అయి ఉన్నాను; (జేతౄణాం = జయశీలురైన వారి;) జయః = విజయము; అస్మి = అయి ఉన్నాను; అహమ్ = నేను; సత్త్వవతామ్ = సాత్త్వికుల; సత్త్వమ్ = సత్త్వగుణాన్ని.
తా ॥ నేను వంచనపరులైన వారి జూదాన్ని, ప్రభావశాలుర తేజాన్ని, జయశీలుర విజయాన్ని, కృషీవలుర కృషిని, సాత్త్వికుల సత్త్వగుణాన్ని అయి ఉన్నాను.
వ్యాఖ్య:-
ప్రపంచంలోని ప్రతి వస్తువులోనూ… అది మంచిదైనా, చెడ్డదైనా సరే, అందులో దేవుడు ఉన్నాడు. ఆయన ఉండటం వల్లే ప్రపంచంలోని అన్ని వస్తువులకూ, పనులకూ శక్తి వస్తోంది. ఈ సత్యాన్ని నిరూపించడానికే… శ్రీకృష్ణుడు ఈ విభూతి యోగంలో దేవతలు, రాక్షసులు, జంతువులు, జడ వస్తువులు, చివరకు కొన్ని రకాల పనుల గురించి కూడా ప్రస్తావించారు. క్లుప్తంగా చెప్పడం కోసం ఒక్కో జాతికి ఒక్కో ఉదాహరణ చెప్పుకుంటూ వెళ్లారు. దీని ఉద్దేశం ఏమిటంటే… మనం ఏ వస్తువును చూసినా, ఏ పనిని గమనించినా అక్కడ సాక్షాత్తు దేవుడు ఉన్నాడని భావించాలి. ఇదే ఉద్దేశంతో ఇక్కడ ‘జూదం’ గురించి కూడా చెప్పారు. అంతేకానీ… జూదాన్ని ప్రోత్సహించాలనో, అందరూ దాన్ని ఆచరించాలనో, అది మంచిదని చెప్పడమో కాదు. ఉదాహరణకు “మృగాల్లో నేను సింహాన్ని” అని దేవుడు చెప్పినంత మాత్రాన… వెళ్లి సింహంతో ఆడుకోమని అర్థం కాదు కదా! ఈ జూదం విషయం కూడా అంతే అని గ్రహించాలి. (అక్కడ ఉన్న మాయాశక్తి దేవుడిదే అని గుర్తించాలి తప్ప, ఆ చెడ్డ పనిని చేయకూడదు).
“వ్యవసాయము” అంటే ప్రయత్నం అని అర్థం. ఆ ప్రయత్నం తానేనని భగవంతుడు స్వయంగా చెప్పారు. దీనిని బట్టి మోక్షం పొందే విషయంలో మనం సోమరిపోతులుగా ఉండకూడదని, ఎప్పుడూ మంచి ప్రయత్నం (సత్ప్రయత్నం) చేస్తూ ఉండాలని స్పష్టమవుతోంది. ఎక్కడైతే తేజస్సు (ఉత్సాహం, ధైర్యం మొదలైనవి), దయ, మంచి ప్రయత్నం, సత్త్వగుణం ఉంటాయో… అక్కడ తాను ఉంటానని భగవంతుడు సెలవిచ్చారు. కాబట్టి, మనం ఆయా మంచి గుణాలన్నింటినీ చక్కగా అలవర్చుకోవాలి.