కిం కర్మ కిమకర్మేతి కవయోఽప్యత్ర మోహితాః ।
తత్తే కర్మ ప్రవక్ష్యామి యద్ జ్ఞాత్వా మోక్ష్యసేఽశుభాత్ ॥ 16
కిమ్, కర్మ, కిమ్, అకర్మ, ఇతి, కవయః, అపి, అత్ర, మోహితాః,
తత్, తే, కర్మ, ప్రవక్ష్యామి, యత్, జ్ఞాత్వా, మోక్ష్యసే, అశుభాత్.
కర్మ = ఆచరింపదగినది; కిమ్ = ఏది; అకర్మ = ఆచరింపదగనిది; కిమ్ = ఏది; ఇతి అత్ర = ఈ విషయంలో; కవయః అపి = మేధావులు కూడా; మోహితాః = భ్రాంతులైరి; (కనుక) యత్ = దేనిని; జ్ఞాత్వా = తెలుసుకుంటే; అశుభాత్ = సంసారమనే అశుభంనుండి; మోక్ష్యసే = ముక్తుడవుతావో; తత్ = ఆ; కర్మ = ఆ కర్మను; తే = నీకు; ప్రవక్ష్యామి = చెబుతాను.
తా ॥ కర్తవ్య అకర్తవ్య విషయంలో పండితులు కూడా భ్రాంతులవుతున్నారు. కనుక దేనిని గ్రహిస్తే (జన్మమృత్యు రూపమూ, కర్తృత్వభోక్తృత్వాది రూపమూ అయిన) సంసారం అనే అశుభం నుండి ముక్తి పొందుతావో, ఆ కర్మ తత్త్వాన్ని నీకు చెబుతాను.
వ్యాఖ్య:-
కర్మ యొక్క రహస్యం చాలా లోతైనది. అందుకే గొప్ప పండితులు, శాస్త్రాలు తెలిసిన జ్ఞానులు కూడా దాన్ని పూర్తిగా అర్థం చేసుకోలేకపోయారు. అందుకే, భగవంతుడు దయతో ఇప్పుడు ఆ రహస్యాన్ని బోధించాలనుకుంటున్నాడు. అసలు ఆ కర్మ తత్త్వాన్ని (పని వెనుక ఉన్న రహస్యాన్ని) తెలుసుకోవడం వల్ల వచ్చే ఫలితం ఏంటి? అంటే… మనిషి అశుభకరమైన ఈ సంసార దుఃఖం నుంచి విడుదల పొందగలడు. కాబట్టి, సంసార బాధల (కష్టాల) నుంచి బయటపడాలని కోరుకునే వారందరూ, భగవంతుడు చెప్పబోయే ఈ ‘కర్మ పద్ధతి’ని తప్పకుండా, సరిగ్గా తెలుసుకోవాలి.