సమోఽహం సర్వభూతేషు న మే ద్వేష్యోఽస్తి న ప్రియః ।
యే భజంతి తు మాం భక్త్యా మయి తే తేషు చాప్యహమ్ ॥ 29
సమః, అహమ్, సర్వభూతేషు, న, మే, ద్వేష్యః, అస్తి, న, ప్రియః,
యే, భజన్తి, తు, మామ్, భక్త్యా, మయి, తే, తేషు, చ, అపి, అహమ్.
అహమ్ = నేను; సర్వభూతేషు = సకలభూతాల యెడ; సమః = సమవర్తిని; మే = నాకు; ద్వేష్యః = అప్రియుడు; న అస్తి = లేడు; ప్రియః = ప్రియుడు కూడా; న అస్తి = లేడు; తు = కాని; యే = ఎవరు; మామ్ = నన్ను; భక్త్యా = భక్తితో; భజంతి = భజిస్తున్నారో; తే = వారు; మయి = నాయందు; (ఉంటారు) చ = మరియు; అహం అపి = నేను కూడా; తేషు = వారి యందు, (వారి హృదయంలో) (ఉంటాను).
తా ॥ (భక్తులకే నీవు మోక్షాన్ని ఇస్తున్నావు, అభక్తులకు కాదు; ఆ విధంగా నీకు రాగద్వేషాది కృతమైన వైషమ్యం ఉందా? అని అంటే 🙂 జీవులందరూ నాకు సమానులే; నాకు ప్రియుడుగాని అప్రియుడుగాని లేడు. కాని, నన్ను భక్తిపూర్వకంగా భజించేవారు నా యందూ, వారి హృదయాలలో నేనూ ప్రకాశిస్తుంటాము.
వ్యాఖ్య:-
భగవంతుడి దృష్టిలో సకల ప్రాణులు సమానమే. ఆయనకు ఇష్టమైనవారంటూ, శత్రువులంటూ ఎవరూ ఉండరు. అందరూ ఆయన బిడ్డలే. అందరి మీదా ఆయనకు ఒకే రకమైన ప్రేమ ఉంటుంది. ‘మరి దేవుడు అందరినీ సమానంగా చూస్తే… లోకంలో కొందరు సుఖంగా, కొందరు కష్టాల్లో ఎందుకున్నారు? దేవుడికి పక్షపాతం ఉందా?’ అని సందేహం రావచ్చు. నిజానికి దేవుడికి పక్షపాతం లేదు. ఎవరి కర్మలను బట్టి (వారు చేసుకున్న పాపపుణ్యాలను బట్టి) వారికి ఆయా ఫలితాలు వస్తున్నాయి. మంచి పనులు చేసి, భక్తితో ఉండే వారికి సుఖం వస్తుంది. ఇతరులకు హాని చేస్తూ, భక్తి లేని వారికి దుఃఖం వస్తుంది. ఇది ప్రకృతి నియమం. ఇందులో దేవుడి బాధ్యత ఏమీ లేదు. రెండు అద్భుతమైన ఉదాహరణలు:
- సూర్యుడి ఉదాహరణ: సూర్యుడి కాంతి అందరి మీదా ఒకేలా పడుతుంది. కానీ అది మట్టి పెళ్ళ మీద పడితే ప్రకాశించదు, అదే అద్దం మీద పడితే మెరుస్తుంది. అలాగే, దేవుడి దయ అందరి మీద ఉన్నా… భక్తి గలవారిలో (అద్దం లాంటి వారిలో) మాత్రమే అది కనిపిస్తుంది.
- పడవ ఉదాహరణ: సముద్రం మీద గాలి అన్ని చోట్లా వీస్తుంది. కానీ, ఎవరైతే తమ పడవకు ఉన్న తెరచాపను (Sail) ఎత్తుతారో, వారి పడవ మాత్రమే ముందుకు కదులుతుంది. అలాగే, దేవుడి దయ అనే గాలి అందరి కోసం వీస్తున్నా… ఎవరైతే తమ మనసు అనే తెరచాపను దేవుడి వైపు తిప్పుతారో, వారు మాత్రమే మోక్షం అనే గమ్యాన్ని త్వరగా చేరుకుంటారు.
అన్నింటికంటే గొప్ప సుఖం దేవుడిని పొందడమే. ‘ఎవరైతే భక్తితో నన్ను ఆరాధిస్తారో, వారు నాలో ఉంటారు, నేను వారిలో ఉంటాను’ అని దేవుడే చెప్పారు. కేవలం పూజ చేస్తే సరిపోదు, ఆ పూజలో ‘భక్తి’ ఉండాలి. ఎవరి మనసులో దేవుడు ఉంటాడో… వారి శరీరం ఒక దేవాలయంగా మారిపోతుంది. ఆ జీవుడే దేవుడు (శివుడు) అవుతాడు. కాబట్టి, ‘నాకు కష్టాలు వస్తున్నాయి’ అని ఏడవడం వల్ల ఉపయోగం లేదు. భక్తిని పెంచుకుని దేవుడిని మనసులో నిలుపుకుంటే కష్టాలు వాటంతట అవే పోతాయి.
మన బాధలు పోవాలంటే (నివారణకు) ఒకే ఒక్క ఉపాయం ఉంది. అదేంటంటే—దేవుడిని మన హృదయంలోకి ఆహ్వానించడం. ఎక్కడైతే పరమాత్మ ఉంటాడో… అక్కడ సుఖం, సంపద (ఐశ్వర్యం), విజయం కచ్చితంగా ఉండి తీరుతాయి. ఇది ఖాయం. కాబట్టి, ఎవరైతే జీవితంలో సుఖసంతోషాలు కావాలని కోరుకుంటారో… వారు తప్పనిసరిగా ఆ దేవుడిపై ‘అనన్య భక్తి’ (వేరే ధ్యాస లేని భక్తి)ని పెంచుకోవాలి. దేవుడిని నమ్ముకోవాలి.
పొరుగు ఇంట్లోని ఒక స్త్రీ రోజూ మాతృదేవి శారదా దేవి వద్దకు వచ్చేది. మధ్య వయస్కురాలైన ఆమె ఒక వితంతువు. ఒక రోజు మధ్యాహ్నం వచ్చి మాతృదేవితో తనకుటుంబ సమస్యల నన్నిటినీ ఏకరువుపెట్టింది. “ఏం చేయనమ్మా! కుటుంబం వదలిపెట్టి వెళ్లగలనా ఏమిటి? మీ విషయమే తీసుకోండి. మీరు రాధూను వదలుకోగలరా? వదలి మీరు జీవించగలరా!”
మాతృదేవి ముఖారవిందాన చిరునవ్వు తళుక్కుమంది. ఆమె నవ్వుతూనే, “నావిషయం వదిలిపెట్టు” అన్నారు. మాతృదేవి చిరునమ్వా, ఆమె జవాబు అక్కడ ఉన్నవారిలో ఒక కొత్త బాధను కలిగించింది. ఆ సమయంలో ఎవరూ ఏమీ ప్రస్తావించలేదు. రాత్రి భోజనానంతరం ఈ విషయం ప్రస్తావించినప్పుడు మాతృదేవి ఇలా అన్నారు:
“వారికి ఏం అర్థమవుతుంది? రాధూను నేను వదలుకోలేనని చెబుతున్నది.పుట్టినింటిని చూచుకోవాలి కదా! అందుకే తల్లితండ్రులు, సోదరీ సోదరులు, భార్య అంటూ ప్రత్యేకించి ప్రతి ఒక్కటీ చేయవలసివుంది! ఎవరికీ ఋణపడకూడదు!లేకపోతే ఈ రాధూ, ఈమె, ఆమె వీళ్లందరూ నా కెవరు? స్వయంగా గురుదేవులే తమ తల్లికి సేవ చేయలేదా! రాంలాల్కు కాళికాలయంలో పని ఇప్పించ లేదా?”
ఒక భక్తురాలు: అలా అయితే నిజంగా మీరు ఎవరిని మీ సొంతంగా భావిస్తారు?
మాతృదేవి: కథామృతంలో “అంతరంగ భక్తులు” అని నువ్వు చదవలేదా? గురుదేవులకు గాని, నాకు గాని నిజమైన సొంతం – భక్తులూ, భక్తురాండ్రే!
భక్తురాలు: అదెలాగమ్మా?
మాతృదేవి: ఏం? అర్థంకాలేదా? (భక్తురాలి హృదయం చూపిస్తూ) ఇక్కడ ఉంటున్నది ఎవరు?
భక్తురాలు: మీరు.
మాతృదేవి: (తమ హృదయం చూపిస్తూ) ఇక్కడ ఉంటున్నది మీరు. ఇదొకరకమైన ఆకర్షణ. కానీ దీన్లో మాయ లేదు. ఈ ఆకర్షణ వల్లనే పదేపదే వచ్చి పోవాల్సి వుంది. అర్థమయిందా?’
భక్తురాలు: అవునమ్మా.
మాతృదేవి: ఇక వెళ్లు! వెళ్లి నిద్రపో! వ్రాసివుంచుకుంటావు కదా!
భక్తురాలు: ఇదిగో! వెళ్లగానే వ్రాసుకుంటాను.
మాతృదేవి: ప్రపంచంలో వేరెవరూ నీకు సొంతమయిన వారు లేరని ఒక రోజు నీకు తెలిసివస్తుంది. నిజానికి ఈ ఆకర్షణ ఏమిటో అప్పుడు నీకు చక్కగా అర్థమవుతుంది.
(మూలం: శ్రీ శారదా దేవి వచనామృతం)