శ్రీ భగవానువాచ :
సన్న్యాసః కర్మయోగశ్చ నిశ్శ్రేయసకరావుభౌ ।
తయోస్తు కర్మసన్న్యాసాత్ కర్మయోగో విశిష్యతే ॥ 2
సన్న్యాసః, కర్మయోగః, చ, నిశ్శ్రేయసకరౌ, ఉభౌ,
తయోః, తు, కర్మ సన్న్యాసాత్, కర్మయోగః, విశిష్యతే.
శ్రీభగవాన్ = శ్రీకృష్ణుడు; ఉవాచ = పలికెను; సన్న్యాసః = కర్మ సన్న్యాసం; కర్మయోగః చ = నిష్కామకర్మయోగం; ఉభౌ = రెండూ కూడా; నిఃశ్రేయసకరౌ = ముక్తిదాయకాలు; తు = కాని; తయోః = రెండింటిలోనూ; కర్మసన్న్యాసాత్ = కర్మత్యాగం కంటే; కర్మయోగః = నిష్కామకర్మానుష్ఠానం; విశిష్యతే = ఉత్కృష్టమైనది, దొడ్డది.
తా ॥ శ్రీభగవానుడు పలికెను: కర్మసన్న్యాసం, నిష్కామకర్మయోగం – ఈ రెండూ కూడా ముక్తిదాయకాలే; ఈ రెండింటిలో కర్మసన్న్యాసం కంటే నిష్కామ కర్మయోగమే (నీవంటి అధికారులకు) శ్రేష్ఠమైనది. (గీత. 5–4; 6–3; 18–78 చూ:)
వ్యాఖ్య:–
జ్ఞానయోగం (కర్మలను వదిలేయడం), నిష్కామ కర్మయోగం (ఫలితం ఆశించకుండా పని చేయడం) – ఈ రెండూ కూడా గొప్ప మేలును, మోక్షాన్ని ఇస్తాయి. కానీ, కొత్తగా సాధన మొదలుపెట్టిన వారికి మాత్రం పనులు వదిలేయడం కంటే, నిష్కామంగా పనులు చేయడమే ఉత్తమం. వారికి కర్మయోగమే ఎక్కువ మేలు చేస్తుంది.
శ్రీకృష్ణుడు కర్మయోగాన్నే ఎందుకు గొప్పగా చెప్పాడంటే:
- అర్జునుని స్థితి: అర్జునుడు ఇంకా పరిపూర్ణమైన జ్ఞాన స్థితికి (కోరికలు లేని స్థితికి) చేరుకోలేదు. కాబట్టి అతన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని భగవంతుడు ఇలా చెప్పి ఉండవచ్చు.
- సామాన్యుల కోసం: లోకంలో జ్ఞానుల కంటే సామాన్యులే ఎక్కువ మంది ఉంటారు. వారిని దృష్టిలో పెట్టుకుని కృష్ణుడు పనులు మానేయడాన్ని (కర్మత్యాగాన్ని) ప్రోత్సహించలేదు.
- ప్రమాదం: ఒకవేళ కర్మయోగాన్ని ప్రోత్సహించకపోతే, జనాలు ఇంకా జ్ఞానం పొందకముందే పనులు మానేసి, బద్ధకస్తులయ్యే ప్రమాదం ఉంది. అప్పుడు వారు అటు బ్రతుకు తెరువు (భుక్తి) లేక, ఇటు మోక్షం (ముక్తి) రాక రెంటికీ దూరమైపోతారు.
కాబట్టి, సామాన్య ప్రజలందరి మంచిని కోరి భగవంతుడు కర్మయోగం యొక్క గొప్పతనాన్ని ఈ విధంగా వివరించారు.