- గోవిందుని భజింపుము. ఓ మూఢమతీ! గోవిందుని భజింపుము. గోవిందుని సేవింపుము. మరణకాలం ఆసన్నమైనప్పుడు నీవు వల్లెవేస్తున్న ‘డుకృణ్ కరణే’ అను వ్యాకరణపాఠములు నిన్ను రక్షింపలేవు.
- ఓ మూఢుడా! ధనమును సంపాదించాలన్న పేరాశను విడువు. తృష్ణారాహిత్యమను సద్బుద్ధిని అలవరచుకొనుము. నీవు చేసిన కృషి వలన నీకు న్యాయముగా ఏది లభించునో దానితో మనసును తృప్తిపరచుకొనుము.
- స్త్రీల వక్షోజములతో నిండిన నాభీ ప్రదేశమును చూసి మోహావేశమును పొందకుము. అది అంతయు మాంసము, క్రొవ్వు తదితర పదార్థాల వికారమేనని మనస్సులో మాటిమాటికి తలపోయుము.
- తామరాకుపై ఉన్న నీటిబిందువు చలించుచునే ఉండును. అదేవిధంగా జీవితమెంతో చంచలమైంది. లోకులందరూ రోగములతో బాధపడుతూ, దేహాభిమానమును విడువక, దుఃఖములో చిక్కుకొని ఉందురు. మనుష్యునకు సుఖమేలేదని తెలుసుకొనుము.
- ధనమును సంపాదిస్తున్నంత వరకే నీ బంధుమిత్ర పరివారజనము నీపట్ల అనురాగము చూపిస్తారు. ముసలితనమున నీ దేహము శిథిలమై శక్తివిహీనమైనప్పుడు నీ ఇంట నిన్ను పలకరించేవారు కూడా ఉండరు.
- శరీరములో ఊపిరి ఉన్నంతవరకు ఇంటిలోని వారు కుశలమును విచారిస్తారు. ఆ ఊపిరి ఆగిపోయి, మరణము సంభవించినపుడు ఆ కళేబరమును సమీపించుటకు భార్య కూడా భయపడును.
- బాల్యమంతా ఆటల్లో ఆసిక్తచేత, యౌవనమంతా స్త్రీ వ్యామోహము చేత, వార్థక్యమును సంసార చింతల చేత, జీవితాన్నంతా గడుపుదురే కాని పరబ్రహ్మమునందు ఆసిక్త గలవారెవ్వరునూ లేరు!
- ఓ సోదరా! నీ భార్య ఎవరు? ఎవడు నీ పుత్రుడు? వారికీ, నీకు ఉన్న సంబంధం ఏమిటి? నీ వెవరవు? ఎక్కడ నుంచి వచ్చావు? ఈ సంసారమే అతి విచిత్రమైంది. ఈ తత్త్వాన్ని ఆలోచించి తెలుసుకో!
- జ్ఞానులైన సజ్జనుల సాంగత్యము వలన సంసారబంధములు విడిపోవును. బంధములు విడిపోయినచో, అజ్ఞానమూలకమైన మోహము తొలగిపోవును. మోహము నశిస్తే నిశ్చలమైన పరిశుద్ధ తత్త్వము గోచరిస్తుంది. అది తెలిసినపుడు జీవన్ముక్తి కలుగును.
- వయస్సు మళ్లినవానికి కామవికార మెక్కడిది? నీరు ఎండిపోయాక చెరువనిపించుకుంటుందా? అట్లాగే ధనము లేనప్పుడు పరివారమెలా ఉంటుంది? తత్త్వము అనుభవమైన తరువాత సంసారబంధము ఏముంటుంది?
- ధనము, పరివారము, యౌవనము కలవని గర్వింపకుము. క్షణములో వీటన్నింటినీ కాలము హరించివేస్తుంది. ఇదంతా మాయామయమని, మిథ్యయని, అశాశ్వతమని గ్రహించి జ్ఞానివై పరబ్రహ్మమును పొందుము.
- రాత్రింపవళ్లు, ఉదయ సాయంకాలములు, శిశిర వసంతాది ఋతువులు ఒకదాని వెంబడి ఒకటి వస్తూ పోతూ ఉంటాయి. ఈ విధంగా కాలము క్రీడిస్తూ ఉన్నది. ఆయువు క్షీణిస్తూ ఉన్నది. అయిననూ ఆశాపిశాచము మాత్రము నిన్ను విడువకయే ఉన్నది.
- సమస్త విద్యలయందును ప్రవీణులైన శ్రీశంకర భగవత్పాదులవారు ఒక వ్యాకరణ పండితునికి సకలోపనిషత్సారమును పండ్రెండు మంజరులలో సులభంగా గ్రహించేలా ఉపదేశించారు.
- ఓయీ వాతరోగి! నీ భార్య ఎవరు? నీకు ఎల్లప్పుడూ ధనమును గూర్చిన చింతయేనా? నిన్ను సన్మార్గమున నడిపింపచేయ గలవారెవ్వరు లేకపోయారా? నీవు ముల్లోకములు వెదకిననూ సంసారసాగరమును దాటించుటకు సజ్జన సాంగత్యము తప్ప వేరొక నౌక లేదని తెలుసుకొనుము.
- జుట్టును జడలుగా కట్టించుకొనుట, తలనున్నగా గొరిగించుకొనుట, పలువిధములుగా జుట్టు కత్తిరించుకొనుట, కాషాయ వస్త్రములు ధరించుట, ఇట్లు ఉదరపోషణ నిమిత్తము పెక్కు వేషములను వేయుచున్నారే కాని లోక పరిస్థితులన్నియు చూస్తున్ననూ, జ్ఞానోదయం కోసం ఎంతమాత్రమూ ప్రయత్నించరు.
- శరీరము కృశించి ముడతలు పడిననూ, తల పూర్తిగా నెరసిపోయిననూ, పండ్లు ఊడిపోయి నోరు బోసియైననూ, ముసలితనం వచ్చి కఱ్ఱను పట్టుకొనిగాని నడవలేకపోయిననూ ఆశమాత్రం అతనిని వదలదు.
- తనవారితో ఉన్న సంబంధాలను అన్నింటినీ విడచి, చెట్ల నీడల్లో నివసించుచూ, రాత్రులందు చలికి ముడుచుకొని, మోకాళ్లపై గడ్డము ఉంచుకొని పడుకొనుచూ, నిప్పు కాచుకొనుచూ, పగలు సూర్యుని ఎండను ఆశ్రయించుచూ, చేతిలో పడవేసిన భిక్షాన్నమును తినుచూ కాలము గడుపుతున్ననూ ఆశ మాత్రము విడిచిపెట్టదు.
- గంగాసాగర సంగమము మున్నగుచోట్ల స్నానములు చేసిననూ, నోములు, వ్రతములు చేసిననూ, దానధర్మములను ఎన్ని చేసినను సరే, అతడు జ్ఞానమును పొందలేకపోయినచో, నూరు జన్మము లెత్తినను ముక్తిని పొందలేడు. శాస్త్రములన్నియూ ఈ విషయమునే చెప్పుచున్నవి.
- దేవాలయముల చెంతనుండు చెట్లక్రింద నివసించుచూ, నేలపై పవళించుచూ, జింకతోలు మున్నగు చర్మములే వస్త్రములుగా కలిగి ఉండి, భోగములనన్నింటినీ త్యజించినవాడై చరించువానికి అట్టి వైరాగ్యముల వలన సుఖము ఎందుకు కలుగదు?
- యోగమునందు ఆసక్తి గలవాడైననూ, భోగములందు ఆసక్తి గలవాడైననూ, ఏకాంతముగా ఉండు వాడైననూ, బంధుమిత్రులతో కలిసి ఉన్న వాడైననూ, తన మనస్సును పరబ్రహ్మము నందు లగ్నము చేసి, వినోదించువాడు ఎల్లప్పుడూనూ ఆనందమును అనుభవించుచున్నాడు.
- భగవద్గీతను కొంచెము అధ్యయనం చేసిననూ, గంగాజలములోని ఒక బిందువునైనా పానము చేసిననూ, ఒక్కసారి అయిననూ భగవంతుని పూజించిననూ చాలు! అట్టివానికి యమునివలన ఎంత మాత్రమూ భయము లేదు.
- మరల మరల జన్మించుచూ, మరల మరల మరణించుచూ, తిరిగి తల్లి గర్భమున శయనించుచూ, ఈ సంసార సాగరమును దాటజాలక నానా బాధలకు గురవుతున్న నన్ను ఓ మురారి! దయతో సంసారము నుంచి తరింపచేయుము.
- వీథుల్లో దొరికిన గుడ్డముక్కల బొంతను ధరించి పుణ్యపాపాల భేదములను వర్జించినవాడై యోగి తన చిత్తమును బ్రహ్మమునందు లగ్నము చేసి పసిబాలునిలా, ఉన్మత్తునిలా ఆనందంతో సంచరించును.
- నీ వెవ్వరు? నేనెవ్వడను? నేనెచ్చట నుంచి వచ్చితిని? నా తల్లి ఎవరు? తండ్రి ఎవరు? ఈ రీతిగా విచారించి సారము లేని ఈ ప్రపంచము స్వప్నముతో సమానమని గ్రహించి సమస్తమును విడిచిపెట్టి, గోవిందునే సేవింపుము.
- నీయందునూ, నాయందునూ, సర్వత్రా విష్ణువొక్కడే ఉన్నాడు. సహనము లేనివాడవై, నిష్కారణముగా నాపై కోపించుకుంటున్నావు. నీవు శీఘ్రముగా విష్ణువులో ఐక్యమును సాధింపగోరుదువేని, భేదబుద్ధిని త్యజించి, అంతటనూ సమచిత్తుడవై ఉండి గోవిందునే సేవింపుము.
- శత్రువు గాని, మిత్రుడు గాని, పుత్రుడు గాని, బంధువు గాని వీరిపట్ల శత్రుత్వమో, స్నేహమో చేసే యత్నం మానుకో. అందరిలోను ఆత్మను చూస్తూ, భేదభావాన్ని అన్ని సందర్భాలలోనూ విడిచిపెట్టు.
- కామ క్రోధ లోభ మోహములను వదలి, ‘నేనెవరిని’ అనే ఆత్మవిచారము చేయుము. ఆత్మజ్ఞాన విహీనులైన మూఢులు ఈ అరిషడ్వర్గమును వదలక వాటినంటి పెట్టుకొని సంసార నరకములో బడి మ్రగ్గుచుందురు.
- భగవద్గీతను, విష్ణు సహస్రనామములను సంకీర్తన చేయుచుండవలయును. ఎల్లప్పుడునూ శ్రీపతి రూపముపై మనసు నిలిపి ధ్యానింపవలెను. ఎల్లప్పుడునూ సజ్జనులతో సహవాసము చేయవలెను. దీనజనులకు ధనమును పంచిపెట్టవలెను.
- సుఖాన్ని పొందాలని స్త్రీ పురుషులు రతి కార్యంలో నిమగ్నమవుతారు. దాని కారణంగా శరీరం రోగాలపాలవుతుంది. చివరికి మరణం అనేది ఎవరికి తప్పదు. ఐనా సరే మానవుడు పాప కార్యములను వదలనే వదలడు.
- ధనం ఎల్లప్పుడూ అనర్థమునే కలిగించునని గ్రహింపుము. ధనము వలన సుఖము లేశమైననూ కలుగదు. ఇది సత్యము. ధనవంతులు పుత్రుని వలన కూడా భయపడతారు. ప్రపంచమంతా ఈ రీతిగానే ఉన్నది.
- క్రమపద్ధతిలో శ్వాసను నియమించడం; విషయాల నుండి మనసుని వెనక్కి మళ్లించడం; నిత్య వస్తువేదో, అనిత్య వస్తువేదో నిరంతరం బుద్ధితో విచారించడం; జపంతో కూడుకున్న ధ్యాననిష్ఠను సాగించి,సర్వ సంకల్పాలను విడిచి పెట్టడం అనే సాధనలను ఎంతో జాగ్రత్తగా అనుష్ఠించు.
- గురుచరణ కమలములనే సర్వస్వంగా భావించిన ఓ భక్తుడా! నీ ఇంద్రియాలను, మనసుని నిగ్రహించడం ద్వారా మాత్రమే ఈ చావు పుట్టుకులతో కూడిన సంసార సాగరం నుండి ముక్తుడవై, నీ హృదయంలోనే ఉన్న పరమాత్మ సాక్షాత్కారం పొందెదవు గాక!
- మూఢుడైన ఒక వ్యాకరణ పండితుడు సర్వదా ‘డుకృఞ కరణే’ అను వ్యాకరణ సూత్రమునే వల్లెవేయుచుండి, శ్రీశంకరభగవత్పాదుల శిష్యుల బోధనను విని తత్త్వము గ్రహించి పవిత్రుడయ్యెను.
- భజించు గోవిందుని! భజించు గోవిందుని! ఓ మూడుడా గోవిందుడినే భజించు. సంసార సాగరాన్ని దాటడానికి గోవింద నామస్మరణకి మించినది లేదు.