పితాహమస్య జగతో మాతా ధాతా పితామహః ।
వేద్యం పవిత్రమోంకార ఋక్సామ యజురేవ చ ॥ 17
పితా, అహమ్, అస్య, జగతః, మాతా, ధాతా, పితామహః,
వేద్యమ్, పవిత్రమ్, ఓంకారః, ఋక్, సామ, యజుః, ఏవ, చ.
అహమ్ ఏవ = నేనే; అస్య = ఈ; జగతః = జగత్తుకు; పితా = జనకుణ్ణి; మాతా = తల్లిని; ధాతా = కర్మఫలదాతను; పితామహః = తాతను; వేద్యమ్ = జ్ఞేయాన్ని; పవిత్రమ్ = శోధకాలైన ప్రాయశ్చిత్తాదుల్ని; ఓంకారః = ప్రణవాన్ని; ఋక్ = ఋగ్వేదాన్ని; సామ = సామవేదాన్ని; యజుః చ = యజుర్వేదాన్ని కూడా అయి ఉన్నాను.
తా ॥ నేనే ఈ జగత్తుకు తండ్రిని, తల్లిని, కర్మఫలదాతను, పితామహుడను, జ్ఞేయాన్ని, పరిశుద్ధి ప్రదాయకమైన వస్తువును అయి ఉన్నాను. ప్రణవం, ఋగ్వేదం, సామం, యజుస్సును కూడా నేనే.
వ్యాఖ్య:-
మన చుట్టూ ఉన్న బంధువులు, బంధాలు అన్నీ తాత్కాలికమైనవే. మనకు ఈ శరీరం ఉన్నంత వరకే ఆ బంధాలు ఉంటాయి. శరీరం పడిపోగానే (చనిపోగానే) ఆ బంధం కూడా ముగిసిపోతుంది. అమ్మ, నాన్న, తాత, అన్నయ్య… ఎవరైనా సరే అంతే. కానీ, దేవుడితో మనకున్న సంబంధం అలాంటిది కాదు. అది ఈ శరీరంతో ఆగిపోయేది కాదు, శాశ్వతమైనది. దేవుడే మనకు నిజమైన తల్లి, తండ్రి, తాత. ఆయన ఎప్పుడూ మన వెంటే ఉంటాడు. ఆయనకు చావు లేదు (నిత్యుడు). కాబట్టి, మనిషి ఆ శాశ్వతమైన బంధువునే (దేవుడినే) ఎక్కువగా నమ్ముకోవాలి. ‘పరమాత్మే నాకు తల్లి, తండ్రి, రక్షకుడు’ అని నమ్మినవాడు దేనికీ భయపడకూడదు, ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఉండాలి. ఆ దేవుడు మాత్రమే తన భక్తుడికి శాశ్వతమైన శాంతిని ఇవ్వగలడు, జనన మరణాల బంధం నుంచి విడిపించగలడు. ఎవరైతే ఆ లోకైక బంధువును (జగత్తు మొత్తానికి బంధువైన దేవుడిని) ఆశ్రయిస్తారో, వారికి ఆయన మోక్షాన్ని (కైవల్యాన్ని) ఇచ్చి గొప్ప మేలు చేస్తాడు. కాబట్టి, తల్లిదండ్రుల మీద భక్తి ఉండటం మంచిదే, కానీ దాంతో పాటు దేవుడి మీద భక్తిని కూడా తప్పకుండా అలవాటు చేసుకోవాలి.
‘వేద్యమ్’ – ‘వేద్యం’ అంటే ‘తెలుసుకోదగినది’ అని అర్థం. ఈ ప్రపంచంలో తెలుసుకోవడానికి ఎన్నో విషయాలు, వస్తువులు ఉండవచ్చు. కానీ, వాటన్నింటికంటే ముఖ్యంగా మనం తెలుసుకోవాల్సింది ఆ పరమాత్మ (దేవుడు) గురించేనని ఇక్కడ స్పష్టంగా చెబుతున్నారు. ఏది తెలుసుకుంటే మనిషికి శాశ్వతమైన శాంతి దొరుకుతుందో, ఏది తెలుసుకుంటే మళ్ళీ జన్మంటూ ఉండదో (మోక్షం వస్తుందో)… దానిని మాత్రమే మనం తెలుసుకోవాలి. ఆ వస్తువే ‘పరమాత్మ’. ఒక వ్యక్తికి ప్రపంచంలోని అన్ని విషయాలూ (Science, General Knowledge అన్నీ) తెలిసినా సరే, ఆ దేవుడి గురించి తెలియకపోతే… అతనికి ఏమీ తెలియనట్లే. అదే, ఒక వ్యక్తికి దేవుడి గురించి (ఆత్మజ్ఞానం) తెలిస్తే చాలు… అతనికి బయట ప్రపంచ విషయాలు తెలియకపోయినా సరే, సమస్తం తెలిసినట్లే.
‘ఓంకారః’ – ‘ఓం’ అనేది సాక్షాత్తు భగవంతుడి పేరు. కాబట్టి, ఆ ‘ఓం’ అనే శబ్దాన్ని ఉచ్చరిస్తూ, దాని అర్థాన్ని మనసులో లోతుగా ఆలోచిస్తే (ధ్యానం చేస్తే) అద్భుతమైన ఫలితాలు వస్తాయి. అందుకే మంత్రాలన్నింటిలోకెల్లా ఈ ‘ఓం’ (దీనినే ప్రణవ మంత్రం అంటారు) అత్యంత శ్రేష్ఠమైనది, గొప్పది.
ఈ విధంగా, ఈ ప్రపంచంలోని ప్రతి వస్తువు, సమస్తమూ దేవుడి స్వరూపమే అని గుర్తించి, అందరూ భక్తి భావంతో ఉండాలి.