అగ్నిర్జ్యోతిరహః శుక్లః షణ్మాసా ఉత్తరాయణమ్ ।
తత్ర ప్రయాతా గచ్ఛంతి బ్రహ్మ బ్రహ్మవిదో జనాః ॥ 24
అగ్నిః, జ్యోతిః, అహః, శుక్లః, షణ్మాసాః, ఉత్తరాయణమ్,
తత్ర, ప్రయాతాః, గచ్ఛంతి, బ్రహ్మ, బ్రహ్మవిదః, జనాః.
అగ్నిః = అగ్ని; జ్యోతిః = జ్యోతి; అహః = దినము; శుక్లః = శుక్లపక్షము; షణ్మాసాః ఉత్తరాయణమ్ = ఆరు మాసాలు గల ఉత్తరాయణం గల; తత్ర = ఆ మార్గంలో; ప్రయాతాః = ప్రయాణిస్తే; బ్రహ్మవిదః = సగుణబ్రహ్మోపాసకులు అయిన; జనాః = జనులు; బ్రహ్మ = బ్రహ్మాన్ని; గచ్ఛంతి = పొందుతున్నారు.
తా ॥ అగ్ని, జ్యోతి, దినం, శుక్లపక్షం, షణ్మాసయుక్తమైన ఉత్తరాయణం అనేవి గల దేవయాన మార్గంలో ప్రయాణిస్తే పరమేశ్వరోపాసకులు బ్రహ్మాన్ని పొందుతున్నారు* (మళ్ళీ తిరిగి రారు.) (బృహదారణ్యకోపనిషత్తు. 6–2–15; ఛాందోగ్యోపనిషత్తు. 4–15–1; 5–10–1 చూ:)
వ్యాఖ్య:-
జ్ఞానం ఉంటే వెలుగులో ఉన్నట్లు, అజ్ఞానం అంటే చీకటిలో ఉన్నట్లు. ఆ “బ్రహ్మజ్ఞానం” అనే వెలుగు ఉన్నవాడు కచ్చితంగా ఆ బ్రహ్మాన్ని (దేవుడిని) చేరుకుంటాడు. వేదాలలో ఒక మాట ఉంది: ‘బ్రహ్మవిద్ బ్రహ్మైవ భవతి’. అంటే “బ్రహ్మాన్ని తెలుసుకున్నవాడు బ్రహ్మమే అవుతాడు”. అంటే అతడు బతికున్నప్పుడు (శరీరంతో ఉన్నప్పుడు) మరియు చనిపోయాక (శరీరం వదిలేశాక) కూడా దేవుడి స్వరూపంగానే ఉంటాడు. అతను వేరు, దేవుడు వేరు అనే తేడా ఉండదు. శ్లోకంలో “బ్రహ్మవిదో” (బ్రహ్మాన్ని తెలిసినవారు) అని అనడం వల్ల… కేవలం ఆ బ్రహ్మాన్ని అనుభవపూర్వకంగా తెలుసుకున్న వారికి మాత్రమే ఈ గొప్ప స్థితి దక్కుతుంది, మిగతా వారికి (అజ్ఞానులకు) కాదు. ఇక్కడ ‘జనాః’ (జనులు/People) అనే సామాన్యమైన పదాన్ని వాడారు. దీని అర్థం ఏంటంటే… కులం, మతం, జాతి అనే తేడా లేదు. ‘బ్రహ్మజ్ఞానం’ అనే అర్హత ఉంటే చాలు, మనుషులందరూ (ఎవరైనా సరే) ఆ దైవ స్థానాన్ని పొందవచ్చు.
వెలుగునిచ్చే 5 విషయాలు: ఇక్కడ జ్ఞానాన్ని పోల్చడానికి ప్రకాశవంతమైన 5 విషయాలను ఉదాహరణగా చెప్పారు:
- అగ్ని (Fire)
- జ్యోతి (Light)
- పగలు (Day time)
- శుక్లపక్షం (పౌర్ణమి ముందు వచ్చే వెన్నెల రోజులు)
- ఉత్తరాయణం (సూర్యుడు పైకి పయనించే కాలం)
దీని అంతరార్థం ఏమిటి?:
- మొదటి నాలుగు (అగ్ని, జ్యోతి, పగలు, శుక్లపక్షం) “వెలుగు” (జ్ఞానం) కు సంకేతాలు.
- ఐదవది (ఉత్తరాయణం) “ఊర్ధ్వగతి” (పైకి వెళ్ళడం లేదా ఉన్నత స్థితి) కి సంకేతం.
- దీని అసలు అర్థం ఏంటంటే… మనిషి చనిపోయే సమయం గురించి మాత్రమే కాదు, అతని మనసు స్థితి గురించి. ఎవరైతే జ్ఞానం అనే వెలుగులో ఉంటారో, వారే బ్రహ్మాన్ని పొందుతారు.
పైకి చూడాలి – కిందకు కాదు:
- జీవుడు ఎప్పుడూ ‘ఊర్ధ్వ దృష్టి’ (High Vision) కలిగి ఉండాలి. అంటే ఆత్మ వైపు, దేవుడి వైపు, సత్యం వైపు చూడాలి.
- ‘అధో దృష్టి’ (Low Vision) ఉండకూడదు. అంటే పాపాల వైపు, ప్రపంచ ఆకర్షణల వైపు, అజ్ఞానం అనే చీకటి వైపు మనసు లాగకూడదు.
కాబట్టి, ఉత్తరాయణం అంటే కేవలం క్యాలెండర్ లో వచ్చే ఆరు నెలలు మాత్రమే కాదు; మనసు ఎప్పుడూ ఉన్నతమైన ఆలోచనలతో, జ్ఞానంతో వెలిగిపోతుండటమే నిజమైన ఉత్తరాయణం.