అంతవత్తు ఫలం తేషాం తద్భవత్యల్పమేధసామ్ ।
దేవాన్ దేవయజో యాంతి మద్భక్తా యాంతి మామపి ॥ 23
అంతవత్, తు, ఫలమ్, తేషామ్, తత్, భవతి, అల్పమేధసామ్,
దేవాన్, దేవయజః, యాంతి, మద్భక్తాః, యాంతి, మామ్, అపి.
తు = కాని; అల్పమేధసామ్ = అల్పబుద్ధులైన; తేషామ్ = వారి; తత్ఫలమ్ = ఆ ఫలం; అంతవత్ = అంతం గలది (అశాశ్వతం); భవతి = అవుతోంది; దేవయజః = దేవోపాసకులు; దేవాన్ = దేవతలను; యాంతి = పొందుతున్నారు; మద్భక్తాః అపి = నా భక్తులు మరి; మామ్ = నన్ను; యాంతి = పొందుతున్నారు.
తా ॥ (ఈవిధంగా సర్వదేవతలును నా స్వరూపమే అయినా, వారి ఆరాధన నా ఆరాధనయే అయినా, ఫలప్రదాతను కూడా నేనే అయి ఉన్నా; వారికీ సాక్షాత్ నా భక్తులైన వారికీ ఫలవైషమ్యం ఉంది:) అల్పబుద్ధులైన వ్యక్తుల ఆరాధనా లబ్ధమైన ఆ ఫలం (నాచే ఒసగబడినదే అయినా) అశాశ్వతం. దేవతోపాసకులు (వినాశయుక్తులైన) దేవతలనే పొందుతున్నారు. మరి నా భక్తులు మాత్రం, అనాది, అనంతుడు, పరమానందరూపి అయిన నన్ను (భగవంతుని) పొందుతున్నారు. (గీత : 9–25 చూ:)
వ్యాఖ్య:-
పరమాత్మను వదిలేసి, చిన్న చిన్న కోరికల కోసం ఇతర దేవతలను పూజించే వారిని ఈ శ్లోకంలో “అల్పబుద్ధులు” (Small brains / తక్కువ తెలివిగలవారు) అని పిలిచారు. ఎందుకని?
పలితం శాశ్వతమా? తాత్కాలికమా?:
- అల్పబుద్ధులు: వీరు ఇతర దేవతలను పూజించి, అశాశ్వతమైన (కొన్నాళ్లకు నశించిపోయే) చిన్న చిన్న లాభాలను పొందుతారు. ఉదాహరణకు ధనం, భోగాలు. ఇవి చనిపోయాక వెంట రావు.
- పూర్ణబుద్ధులు (తెలివైనవారు): వీరు సాక్షాత్తు పరమాత్మను ఆశ్రయించి, ఎప్పటికీ నాశనం లేని “మోక్షాన్ని” (జన్మరాహిత్యాన్ని) కోరుకుంటారు.
అసలు సిసలైన దేవుడిని వదిలి, చిన్న లాభాల కోసం పాకులాడటం ఎంత తెలివితక్కువ పనో చెప్పడానికి ఇక్కడ రెండు చక్కని పోలికలు ఇచ్చారు:
- గంగ vs చిన్న గుంట: పక్కనే పవిత్రమైన, విశాలమైన గంగా నది ప్రవహిస్తుంటే.. దాహం వేసిన వాడు మురికిగా ఉండే చిన్న గుంట (బావి) దగ్గరకు వెళ్లి నీళ్లు తాగినట్లు ఉంటుంది.
- కల్పవృక్షం vs చిన్న చెట్టు: చేతిలో కోరినవన్నీ ఇచ్చే ‘కల్పవృక్షం’ (పరమాత్మ) పెట్టుకుని, ఏమీ ఇవ్వలేని లేదా కొంచెమే ఇచ్చే చిన్న చెట్టు (ఇతర దేవతలు) కిందకు వెళ్లడం లాంటిది.
చేతిలో వజ్రం (పరమాత్మ) ఉన్నప్పుడు, గాజు పూసల (తాత్కాలిక కోరికల) కోసం ఆశపడటం అవివేకం. అందుకే తెలివైనవారు ఎప్పుడూ ఆ పరమాత్మనే ఆశ్రయిస్తారు.
ఈ ప్రపంచంలో మన కంటికి కనిపించే ఏ వస్తువైనా, ఏ వ్యక్తి అయినా, చివరకు ఇంద్రుడు, చంద్రుడు లాంటి గొప్ప దేవతలైనా సరే.. అందరూ ‘దృశ్య వర్గం’ (కనిపించేవి) లోకే వస్తారు. అంటే, కాలం గడిచేకొద్దీ ఇవన్నీ ఎప్పుడో ఒకప్పుడు నశించిపోవాల్సిందే. కానీ, ఎప్పటికీ నాశనం లేనిది ఒక్కటే.. అదే ‘ఆత్మ’ (పరమాత్మ). అందుకే తెలివైనవారు (విజ్ఞులు) ఆ శాశ్వతమైన ఆత్మ కోసమే వెతుకుతారు.
భగవంతుడు ఇక్కడ ఒక స్పష్టమైన నియమాన్ని (Law) చెప్పారు: “ఎవరు ఎవరిని ఆరాధిస్తారో.. వారు వారినే పొందుతారు“.
- రాక్షసులను పూజిస్తే: → రాక్షసత్వాన్ని పొందుతారు (క్రూరంగా మారుతారు).
- దేవతలను పూజిస్తే: → ఆ దేవతా లోకాలను (స్వర్గాన్ని) పొందుతారు (కానీ అది కూడా టెంపరరీనే).
- పరమాత్మను పూజిస్తే: → సాక్షాత్తు ఆ పరమాత్మనే (శాశ్వత మోక్షాన్ని) పొందుతారు.
మీకు బంధాలు కావాలా? స్వర్గం కావాలా? లేక మోక్షం కావాలా? అనేది మీ చేతిలోనే ఉంది. అల్పమైన సుఖాల కోసం చిన్న చిన్న దేవతలను ఆశ్రయించడం తెలివైన పనేనా? లేక శాశ్వత ఆనందం కోసం ఆ పరమాత్మను ఆశ్రయించడం మంచిదా? అని వివేకంతో ఆలోచించుకోవాలి. కాబట్టి సాధకులు గుడ్డిగా ఏదో ఒక పూజ చేయకుండా, కాస్త తెలివిని ఉపయోగించి దూరదృష్టితో ఆలోచించాలి. “నేను చేస్తున్న ఈ పని వల్ల నాకు సంసార బంధాలు తెగిపోతాయా? లేక ఇంకా గట్టిపడతాయా?” అని ప్రశ్నించుకోవాలి. మంచి గురువులను (సద్గురువులను) ఆశ్రయించి, భగవద్గీత వంటి మంచి పుస్తకాలను చదివి.. జీవితానికి అసలైన గమ్యం ‘పరమాత్మ’ మాత్రమే అని తెలుసుకోవాలి. ఆ గమ్యం వైపే ప్రయాణించి ఈ జన్మను సార్థకం చేసుకోవాలి.