బీజం మాం సర్వభూతానాం విద్ధి పార్థ సనాతనమ్ ।
బుద్ధిర్బుద్ధిమతామస్మి తేజస్తేజస్వినామహమ్ ॥ 10
బీజమ్, మామ్, సర్వభూతానామ్, విద్ధి, పార్థ, సనాతనమ్,
బుద్ధిః, బుద్ధిమతామ్, అస్మి, తేజః, తేజస్వినామ్, అహమ్.
పార్థ = అర్జునా; మామ్ = నన్ను; సర్వభూతానామ్ = స్థావరజంగమాలైన సకల భూతాలకు; సనాతనమ్ = నిత్యమైన; బీజమ్ = కారణంగా; విద్ధి = తెలుసుకో; బుద్ధిమతామ్ = వివేకం గలవారి; బుద్ధిః = వివేకశక్తి; తేజస్వినామ్ = తేజస్వంతుల; తేజః = తేజస్సును; అహమ్ అస్మి = నేనైవున్నాను.
తా ॥ అర్జునా! నన్ను స్థావర-జంగమాలైన సకల భూతాలకు సనాతనమైన కారణంగా తెలుసుకో. నేను వివేకులైన వారిలో వివేకబుద్ధిని, తేజస్వంతులైన వారి తేజస్సును కూడా అయి ఉన్నాను.
వ్యాఖ్య:-
“అన్ని ప్రాణులకూ విత్తనాన్ని (మూలాన్ని) నేనే” అని భగవంతుడు చెప్పాడు. దీన్ని బట్టి సమస్త ప్రాణులు ఆయన నుంచే పుట్టాయని, అందరికీ మూలం ఆ దేవుడే అని స్పష్టమవుతోంది. అందరికీ తండ్రి (బీజం) ఆయనే కాబట్టి, ఇక “వీడు ఎక్కువ, వాడు తక్కువ” అనే తేడాలకు అస్సలు చోటు లేదు. ఎవరైనా సరే, తాము తక్కువ కులంలో పుట్టామనో, గతంలో తప్పులు (పాపాలు) చేశామనో బాధపడాల్సిన పనిలేదు. “నా తండ్రి, నా మూలం ఆ దేవుడే” అని గట్టిగా నమ్మి, ఇకపై మంచి మార్గంలో (పుణ్యపథంలో) ముందుకు సాగాలి. విత్తనంలో ఎలాంటి లక్షణాలు ఉంటాయో, చెట్టులోనూ అవే ఉంటాయి. అలాగే మనం దేవుడి నుంచి వచ్చాం కాబట్టి, మనందరిదీ ఒకే గోత్రం… అది ‘పరబ్రహ్మ గోత్రం’. నిజానికి మనమంతా ఆ దైవ స్వరూపులమే. కేవలం అజ్ఞానం వల్లే మనిషి “నేను అల్పుడిని, జీవుడిని, కేవలం ఈ శరీరాన్ని మాత్రమే” అని భ్రమపడుతున్నాడు. భగవంతుడు చెప్పిన ఈ ధైర్యం నింపే మాటలను ఎప్పుడైతే మనిషి అర్థం చేసుకుంటాడో, అప్పుడు అతనిలోని అజ్ఞానం తొలగిపోతుంది. “నేను సామాన్యుడిని కాదు, శాశ్వతమైన ఆత్మ స్వరూపుడిని, నా మూలం ఆ దేవుడే” అని తెలుసుకొని పరమానందాన్ని పొందుతాడు.
ఒక వ్యక్తి ఎంత పేదవాడైనా, కష్టాల్లో ఉన్నవాడైనా, సమాజం దృష్టిలో ఎంత తక్కువ స్థాయివాడైనా సరే… “నాకు మూలం ఆ దేవుడే, ఆయన నా తండ్రి” అని తెలుసుకుంటే చాలు, అతనికి కొండంత ధైర్యం వస్తుంది. తన నిజస్వరూపం తెలిసినప్పుడు ఎంత సామాన్యుడికైనా మేరు పర్వతమంత గాంభీర్యం వస్తుంది. భగవద్గీతలో శ్రీకృష్ణుడు ఎవరినీ “నువ్వు తక్కువ వాడివి, నీచుడివి” అని అనలేదు. పైగా “మీ అందరికీ మూలం (విత్తనం) ఆ పరమాత్మయే” అని చెప్పారు. ‘సర్వభూతానాం’ అనడం వల్ల, దేవుడు ఎవరో ఒక్కరికి మాత్రమే కాదు, ప్రాణులందరికీ తండ్రి అని స్పష్టమవుతోంది. ఇలాంటి మాటలే ఇప్పుడు ప్రపంచానికి ఎంతో అవసరం. కష్టాల్లో కృంగిపోతున్న వారికి ఇవే ఊపిరినిస్తాయి. సముద్రంలో ఒక చిన్న అల ఉంది అనుకుందాం. అది చూడటానికి చిన్నదే కావచ్చు. కానీ దాని వెనుక దానికి ఆధారంగా అనంతమైన సముద్రమే ఉంది కదా! అల తన చిన్న రూపాన్ని చూసి బాధపడకూడదు. తన వెనుక ఉన్న మహా సముద్రాన్ని చూసి ధైర్యం తెచ్చుకోవాలి. మనిషి కూడా అంతే! తన శరీరాన్ని, స్థాయిని చూసి చిన్నబుచ్చుకోకూడదు. “నా వెనుక ఉన్నది, నాకు ఆధారమైనది సాక్షాత్తు ఆ దేవుడే” అని నమ్మితే అంతులేని ధైర్యం వస్తుంది. “నాకు మూలం మా నాన్న కాదు, తాత కాదు.. సాక్షాత్తు ఆ భగవంతుడే” అనే నమ్మకం మనకు ఉండాలి. అందుకే ఇప్పటికీ సంధ్యావందనం చేసేటప్పుడు గోత్రం చెప్పాల్సి వస్తే, ఎప్పుడో వేల ఏళ్ల క్రితం ఉన్న మూల ఋషుల పేర్లనే తలుచుకుంటారు తప్ప, మధ్యలో ఉన్న బంధువుల పేర్లు కాదు. అంటే మన మూలం ఎప్పుడూ గొప్పదే అని గుర్తుచేసుకోవడమే దీని ఉద్దేశం.
“సమస్త ప్రాణులకూ విత్తనాన్ని (మూలాన్ని) నేనే” అని చెప్పడం ద్వారా భగవంతుడు ప్రజలకు ఈ గొప్ప సందేశాన్ని ఇస్తున్నారు:
- తక్కువని భావించవద్దు: “ఓ మనుషులారా! మీరెప్పుడూ మిమ్మల్ని మీరు అల్పులుగానో, నిస్సహాయులుగానో అనుకోకండి.”
- నా వారసులు మీరు: “మీ అందరికీ మూలం (విత్తనం) నేనే. అది మామూలు విత్తనం కాదు, శాశ్వతమైనది. కాబట్టి మీరంతా నా వంశంలో పుట్టినవారే. మీలో ఉన్నది నా దైవాంశమే.”
- నేను ఎలాగో మీరు అలా: “విత్తనం గుణమే చెట్టుకు వస్తుంది. చెట్టు, విత్తనం వేరు కాదు. మీరంతా చెట్లైతే, దానికి విత్తనాన్ని నేను. నేను ఎలాగైతే శాశ్వతుడినో, మీరు కూడా (ఆత్మ రూపంలో) శాశ్వతులే.”
ఈ మాటను పూర్తిగా నమ్మండి. కేవలం ఈ శరీరాన్ని చూసుకొని అనవసరంగా బాధపడకండి. మీది మామూలు వంశం కాదు, సాక్షాత్తు దైవ వంశం. మీ నిజస్వరూపాన్ని తెలుసుకొని సింహం పిల్లలా ధైర్యంగా పైకి లేవండి!
శ్రీకృష్ణభగవానుని ఈ గొప్ప ఉపదేశాన్ని (దివ్య బోధను) ఎప్పుడూ మనసులో ఉంచుకుని, జీవితాన్ని సార్థకం చేసుకోవడం (తరించడం) ప్రతి జీవి యొక్క ముఖ్యమైన బాధ్యత.