స ఏవాయం మయా తేఽద్య యోగః ప్రోక్తః పురాతనః ।
భక్తోఽసి మే సఖా చేతి రహస్యం హ్యేతదుత్తమమ్ ॥ 3
సః, ఏవ, అయమ్, మయా, తే, అద్య, యోగః, ప్రోక్తః, పురాతనః,
భక్తః, అసి, మే, సఖా, చ, ఇతి, రహస్యమ్, హి, ఏతత్, ఉత్తమమ్.
(నీవు) మే = నా; భక్తః = భక్తుడవు; సఖా చ = సఖుడవు; అసి = అయి ఉన్నావు; ఇతి = అని; అయమ్ = ఈ; సః = ఆ; పురాతనః = ప్రాచీనమైన; యోగః ఏవ = యోగమే; అద్య = నేడు; మయా = నా చేత; తే = నీకు; ప్రోక్తః = చెప్పబడింది; హి = ఏమన; ఏతత్ = ఇది; ఉత్తమమ్ = శ్రేష్ఠమైన; రహస్యమ్ = రహస్యం.
తా ॥ నీవు నా భక్తుడవు, సఖుడవు; కాబట్టే ఉత్తమమూ, రహస్యమూ అయిన ఈ ప్రాచీనయోగాన్ని నీకు నేడు తెలిపాను.
వ్యాఖ్య:-
భగవంతుడు అర్జునుడికి చెప్పిన ఈ పరమార్థ విద్య (నిష్కామ కర్మయోగం) ఇప్పుడు కొత్తగా పుట్టిందేమీ కాదు. ఇది అనాది కాలం నుండి ఉన్నదే. అందుకే దీన్ని ‘పురాతనమైనది’ అని చెప్పారు. అయితే, కాలక్రమంలో పరిస్థితుల ప్రభావం వల్ల ఇది కాస్త మరుగున పడితే, సాక్షాత్తు దేవుడే గానీ, లేదా దైవాంశ ఉన్న మహనీయులు గానీ అవతరించి దాన్ని మళ్ళీ పైకి తెచ్చి ఉద్ధరిస్తారు. అంతటి ప్రాచీనమైన, గొప్ప విద్యనే ఇప్పుడు శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి బోధించాడు.
కృష్ణుడు ఈ రహస్య విద్యను అర్జునుడికే చెప్పడానికి ఒక బలమైన కారణం ఉంది. అర్జునుడు కృష్ణుడికి కేవలం బంధువు మాత్రమే కాదు, గొప్ప భక్తుడు మరియు ప్రాణ స్నేహితుడు. అందుకే ఈ విషయం ఎంత రహస్యమైనదైనా సరే, కృష్ణుడు దాన్ని అర్జునుడికి ఉపదేశించాడు. ఇక్కడ మనందరికీ ఒక సూచన ఉంది. అర్జునుడి లాగే ఎవరైనా సరే.. మనసులో కల్మషం లేని భక్తిని, భగవంతుని పట్ల అమితమైన ప్రేమను పెంచుకుంటే, భగవంతుడు వారికి కూడా కచ్చితంగా ఆత్మజ్ఞానాన్ని ప్రసాదిస్తాడు (గీతలో 10వ అధ్యాయం, 10వ శ్లోకంలో కృష్ణుడు ‘బుద్ధియోగాన్ని ఇస్తాను’ అని చెప్పింది అందుకే). జ్ఞానం కోసం వెతుక్కోవడం కంటే ముందు, అర్జునుడి లాగా ఆ జ్ఞానాన్ని పొందే ‘అర్హత’ ను మనం సంపాదించుకోవాలి. మనకు ఆ అర్హత ఉంటే, భగవంతుని దయ వల్ల జ్ఞానం దానంతట అదే మనకు లభిస్తుంది.
“రహస్యం హ్యేతదుత్తమమ్” – భగవంతుడు బోధించిన ఈ ఆత్మజ్ఞానం, నిష్కామ కర్మ అనేవి “పరమ రహస్యమైనవి” మరియు “చాలా గొప్పవి” అని చెప్పబడ్డాయి. సాధారణంగా ఎవరూ రహస్యాలను ఇతరులకు చెప్పరు. కానీ, అర్జునుడిలో నిజమైన భక్తి, ప్రేమ అనే సరైన అర్హతలు ఉన్నాయి. అందుకే కృష్ణుడు ఆ రహస్యాన్ని అతనికి దాచకుండా పూర్తిగా వివరించాడు. దీనిని ‘ఉత్తమం’ (అత్యున్నతమైనది) అని వర్ణించారు. అంటే, ఈ ప్రపంచంలో ఉన్న అన్ని వస్తువుల కంటే, సంపదల కంటే ఈ ఆత్మజ్ఞానమే అత్యంత శ్రేష్టమైనదని భగవంతుడు స్పష్టంగా తేల్చి చెప్పారు.