అపి చేదసి పాపేభ్యః సర్వేభ్యః పాపకృత్తమః ।
సర్వం జ్ఞానప్లవేనైవ వృజినం సంతరిష్యసి ॥ 36
అపి, చేత్, అసి, పాపేభ్యః, సర్వేభ్యః, పాపకృత్తమః,
సర్వమ్, జ్ఞాన ప్లవేన, ఏవ, వృజినమ్, సంతరిష్యసి.
పాపేభ్యః సర్వేభ్యః = పాపులందరి కంటే; పాపకృత్తమః = పాపిష్ఠుడవు; అపిచేత్ అసి = అయినా కూడా; వృజినం సర్వమ్ = సమస్త పాపాన్నీ, ధర్మాధర్మాలను; జ్ఞానప్లవేన ఏవ = జ్ఞానమనే తెప్పతోనే; సంతరిష్యసి = ఉత్తీర్ణుడవు కాగలవు.
తా ॥ పాపులందరిలోను నీవు పాపిష్ఠుడవే అయినా కూడా, ఈ బ్రహ్మ జ్ఞానమనే తెప్పచేత ధర్మాధర్మాలను అన్నింటిని అతిక్రమించగలవు; బ్రహ్మజ్ఞాన మాహాత్మ్యం ఇటువంటిది.
వ్యాఖ్య: –
అత్యంత భయంకరమైన పాపాత్ముడైనా సరే… ‘జ్ఞానం’ సంపాదిస్తే పాపాలన్నీ పోయి ఈ సంసారాన్ని దాటగలడని ఇక్కడ చెబుతున్నారు. దీన్ని బట్టి ‘జ్ఞానానికి’ ఎంత గొప్ప శక్తి ఉందో మనకు అర్థమవుతోంది. జ్ఞానం అనేది చిన్న చిన్న పాపాలనే కాదు, కొండంత పాపాన్ని కూడా ఒక్కసారిగా కాల్చి బూడిద చేయగలదు.
పాపాత్ములలో మూడు రకాలు: భగవంతుడు ఇక్కడ సంస్కృత వ్యాకరణాన్ని ఉపయోగించి పాపం యొక్క తీవ్రతను వివరించారు:
- పాపకృత్: సాధారణ పాపి.
- పాపకృత్తరః: పెద్ద పాపి (Comparative).
- పాపకృత్తమః: అందరికంటే ఘోరమైన పాపి (Superlative – The Worst Sinner).
భగవంతుడు ఇక్కడ ఆ మూడవ రకం వాడిని (అందరికంటే ఘోరమైన పాపిని) ఉదాహరణగా తీసుకున్నారు. ‘అంతటి ఘోరమైన పాపి కూడా జ్ఞానం అనే తెప్ప ద్వారా ఈ పాప సముద్రాన్ని దాటగలిగినప్పుడు… ఇక చిన్న చిన్న పాపాలు చేసిన వారి గురించి ప్రత్యేకంగా చెప్పాలా?’ అని దీని అర్థం.
కాబట్టి పాపాత్ములు భయపడాల్సిన పనిలేదు. చేయాల్సిందల్లా ఇదే:
- చేసిన తప్పులకు మనస్ఫూర్తిగా బాధపడాలి (పశ్చాత్తాపం).
- ఇకపై ఆ తప్పులు చేయకూడదు.
- జ్ఞానాన్ని సంపాదించే సాధన మొదలుపెట్టాలి.
ఇంత చేస్తే చాలు, ఎవరైనా సరే పాపాల నుంచి విముక్తి పొంది తరించిపోగలరు.
‘పాపాత్ముడు కూడా జ్ఞానం వల్ల తరించిపోతాడు’ అని చెప్పినంత మాత్రాన… ‘ఓహో! అయితే ఎన్ని పాపాలైనా చేసుకోవచ్చు, చివర్లో జ్ఞానం పొందితే సరిపోతుందిలే’ అని ఎవరూ పొరపాటు పడకూడదు (అపార్థం చేసుకోకూడదు). భగవంతుని ఉద్దేశం పాపాలను ప్రోత్సహించడం కాదు. దీని అసలు అర్థం ఏంటంటే: గతంలో తెలియక (అజ్ఞానంతో) పాపాలు చేసి ఉన్నా సరే… ఇకమీదట వాటిని ఆపివేసి, జ్ఞానాన్ని సంపాదిస్తే ముక్తి దొరుకుతుంది. ఈ శ్లోకం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం ‘జ్ఞానం ఎంత గొప్పదో’ చాటి చెప్పడమే. కాబట్టి పాపాలు చేశామని ఎవరూ కృంగిపోనవసరం లేదు. ధైర్యంగా మంచి మార్గంలోకి (సన్మార్గంలోకి) వస్తే కచ్చితంగా మంచి జరుగుతుంది.
ఉదాహరణకు సముద్రం ఎంత విశాలమైనదైనా కావచ్చు… కానీ ఒక చిన్న తెప్ప (Raft) సాయంతో దాన్ని పూర్తిగా దాటేయవచ్చు కదా? అలాగే… మన పాపాలు సముద్రం అంత లోతుగా ఉన్నా సరే, ‘జ్ఞానం’ అనే తెప్ప వేసుకుని దాన్ని సులభంగా దాటేయవచ్చు.
ఇక్కడ ‘తరిష్యసి’ (దాటుతావు) అని అనకుండా ‘సంతరిష్యసి’ (బాగా దాటుతావు) అని అన్నారు. అంటే జ్ఞానం వల్ల ఎవరైనా సరే ఈ కష్టాల సముద్రాన్ని ఏ ఆటంకం లేకుండా పూర్తిగా దాటేస్తారని అర్థం. దీనికి వాల్మీకి మహర్షి జీవితమే గొప్ప నిదర్శనం. (రత్నాకరుడిగా ఎన్నో పాపాలు చేసినా, జ్ఞానం పొంది గొప్ప మహర్షిగా మారారు కదా!).
కొంతమంది ఇలా అంటూ ఉంటారు: ‘పాపాత్ములు శాస్త్రాలు చదవకూడదు, వేదాంతాన్ని ముట్టుకోకూడదు, ఓంకారం జపించకూడదు, భగవద్గీత చదవకూడదు’ అని. కానీ, ఈ శ్లోకం చూశాక ఆ మాటల్లో అర్థం లేదని స్పష్టంగా తెలుస్తోంది.
లాజిక్ ఇదే:
- మందు ఎవరికి అవసరం? ఆరోగ్యంగా ఉన్నవాడికా? కాదు కదా, రోగికి.
- అలాగే… జ్ఞానం (మోక్షం) ఎవరికి అత్యవసరం? పుణ్యాత్ముల కంటే కూడా, పాపాల్లోనూ బంధాల్లోనూ ఇరుక్కున్న వాడికే అది ఎక్కువ అవసరం.
అందుకే భగవంతుడు అందరికీ ధైర్యాన్ని (అభయాన్ని) ఇస్తున్నాడు: ‘మీరు పాపాత్ములా, పుణ్యాత్ములా అన్నది ముఖ్యం కాదు. ఎవరైతే ఈ దుఃఖం అనే సముద్రాన్ని దాటాలనుకుంటున్నారో… వారందరూ నిర్భయంగా జ్ఞానాన్ని నేర్చుకోవచ్చు, మోక్షాన్ని పొందవచ్చు.’
‘చేత్’ (ఒకవేళ), ‘అపి’ (కూడా) అనే రెండు పదాలను వాడటం బట్టి, అర్జునుడు పాపి కాదని స్పష్టంగా చెప్పినట్లయింది. ఆయన దైవ గుణాలతో పుట్టినవాడే అని ముందు ముందు (16వ అధ్యాయం, 5వ శ్లోకంలో) భగవంతుడే స్వయంగా చెబుతాడు (“మా శుచః సంపదం దైవీం…” అని).