యదృచ్ఛయా చోపపన్నం స్వర్గద్వారమపావృతమ్ ।
సుఖీనః క్షత్రియాః పార్థ లభంతే యుద్ధమీదృశమ్ ॥ 32
యదృచ్ఛయా, చ, ఉపపన్నమ్, స్వర్గద్వారమ్, అపావృతమ్,
సుఖీనః, క్షత్రియాః, పార్థ, లభంతే, యుద్ధమ్, ఈదృశమ్.
పార్థ = అర్జునా; సుఖీనః = అదృష్టవంతులైన; క్షత్రియాః = క్షత్రియులు; యదృచ్ఛయా = తనంతట; ఉపపన్నమ్ చ = లబ్ధమూ; అపావృతమ్ = తెరవబడిన; స్వర్గద్వారమ్ = స్వర్గద్వారమూ అయిన; ఈదృశమ్ = ఇటువంటి; యుద్ధమ్ = యుద్ధాన్ని; లభంతే = పొందుతారు.
తా ॥ పార్థా! (శ్రేయోదాయకమైంది నీ ఎదుటే ఉండగా చలిస్తావెందుకు?) అనాయాస ప్రాప్తమూ, ఉన్ముక్త స్వర్గ ద్వార సదృశమూ* అయిన ఇటువంటి యుద్ధం అదృష్టవంతులైన క్షత్రియులకే లభిస్తుంది!
వ్యాఖ్య:-
‘పార్థ’ – అర్జునుడిని ‘పార్థా’ అని పిలవడం ద్వారా… శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి, తన తల్లి పృథ (కుంతీదేవి) పంపిన సందేశాన్ని గుర్తుచేస్తున్నట్లు ఉంది. ఆ సందేశం క్షత్రియ ధర్మాన్ని పాటించడం గురించినది. యుద్ధానికి ముందు కుంతీదేవి హస్తినాపురం నుండి శ్రీకృష్ణుడి ద్వారా అర్జునుడికి ఈ సందేశం పంపించింది: ‘ఒక క్షత్రియ స్త్రీ దేనికోసమైతే కొడుకును కంటుందో… సరిగ్గా అలాంటి సమయమే ఇప్పుడు వచ్చింది’ అని.”
బయట జరిగే యుద్ధం (బాహ్య యుద్ధం) కేవలం క్షత్రియులకు (సైనికులకు) మాత్రమే ఉంటుంది. కానీ అంతర్యుద్ధం (లోపల జరిగే యుద్ధం – అంటే కామక్రోధాలతో, ఇష్టాయిష్టాలతో, చెడు ఆలోచనలతో పోరాటం) ప్రతి ఒక్కరికీ ఉంటుంది. బయట జరిగే యుద్ధాన్ని ధర్మబద్ధంగా చేస్తే స్వర్గం వస్తుంది. అదే అంతర్యుద్ధంలో గెలిచిన వారికి మోక్షం లభిస్తుంది (మోక్షద్వారమపావృతమ్ – అంటే మోక్ష ద్వారం తెరుచుకుంటుంది). నిజమైన క్షత్రియ వీరులు యుద్ధం ఎప్పుడు వస్తుందా అని ఆత్రుతగా ఎదురుచూస్తుంటారు. అలాగే మోక్షం కావాలని తీవ్రంగా కోరుకునేవారు (ముముక్షువులు) మాయతో, అజ్ఞానంతో ఎప్పుడు యుద్ధం చేద్దామా అని సిద్ధంగా ఉంటారు. క్షత్రియులకు యుద్ధం అంటే ఎంత ఇష్టమో, వీరికి కూడా అవిద్యతో (అజ్ఞానంతో) పోరాడటం అంటే అంత ఇష్టం.