యజ్ఞదానతపఃకర్మ న త్యాజ్యం కార్యమేవ తత్ ।
యజ్ఞో దానం తపశ్చైవ పావనాని మనీషిణామ్ ॥ 5
యజ్ఞ దాన తపః కర్మ, న, త్యాజ్యమ్, కార్యమ్, ఏవ, తత్,
యజ్ఞః, దానమ్, తపః, చ, ఏవ, పావనాని, మనీషిణామ్.
యజ్ఞ–దాన –తపః–కర్మ = యజ్ఞ దాన తపోరూప కర్మను; న త్యాజ్యమ్ = త్యజించకూడదు; తత్ = అది; కార్యం ఏవ = ఒనర్పబడవలసిందే; యజ్ఞః = యజ్ఞం; దానమ్ = దానం; తపః ఏవ చ = తపస్సును కూడా; మనీషిణామ్ = ఫలాపేక్ష లేని బుద్ధిమంతులకు; పావనాని = చిత్తశుద్ధికరములు;
తా ॥ (మొదట తన అభిప్రాయాన్ని తెలుపుతున్నాడు 🙂 యజ్ఞ దాన తపోరూపమైన కర్మను త్యజించకూడదు. వీటిని ఆచరించవలసిందే. ఏలన, ఫలాకాంక్షను వీడిన బుద్ధిమంతులకు ఇవి చిత్తశుద్ధిని ఒసగుతున్నాయి. (గీత : 5-11 చూ.)
వ్యాఖ్య:-
ఈ శ్లోకంలో భగవంతుడు కర్మల గురించి తన తుది నిర్ణయాన్ని (Final Verdict) చాలా స్పష్టంగా చెప్పారు:
- వదలకూడదు (న త్యాజ్యం): యజ్ఞం, దానం, తపస్సు వంటి పనులను ఎప్పుడూ వదలకూడదు.
- తప్పక చేయాలి (కార్యమేవ తత్): వాటిని కచ్చితంగా ఆచరించాలి.
ఎందుకంత ఒత్తిడి? “వదలకూడదు” అంటేనే “చేయాలి” అని అర్థం వస్తుంది కదా! అయినా సరే, భగవంతుడు మళ్ళీ ప్రత్యేకంగా “కచ్చితంగా చేయాలి” అని చెప్పారంటే.. మోక్షం కోరుకునేవారికి (ముముక్షువులకు) ఈ పనులు ఎంత ముఖ్యమో మనం అర్థం చేసుకోవాలి.
తప్పుడు ప్రచారాలు: ఈ రోజుల్లో కొందరు అమాయకులకు తప్పుగా బోధిస్తున్నారు. “పుణ్యకార్యాలు చేస్తే పుణ్యం వస్తుంది, దానివల్ల మళ్ళీ జన్మ ఎత్తాల్సి వస్తుంది. కాబట్టి ఆ పనులేవీ చేయకండి” అని వారిని తప్పుదారి పట్టిస్తున్నారు. ఇది చాలా ఘోరం. ఎందుకంటే ఇది భగవంతుని ఉద్దేశానికి పూర్తిగా వ్యతిరేకం. భగవంతుడు గీతలో ఎప్పుడూ ఈ పనులను చేయమనే ప్రోత్సహించారు, వదలమని చెప్పలేదు.
ఎవరి మాట వినాలి? సాక్షాత్తు భగవంతుడే “చేయండి” అని ఆజ్ఞాపిస్తుంటే, మనం మామూలు మనుషుల తప్పుడు మాటలను నమ్మి ఎందుకు చెడిపోవాలి?
అసలు రహస్యం (Logic): యజ్ఞం, దానం, తపస్సు వంటి పనులను ఫలితం ఆశించకుండా (నిష్కామంగా) చేస్తే:
- మొదట చిత్తశుద్ధి (మనసు స్వచ్ఛపడటం) కలుగుతుంది.
- ఆ స్వచ్ఛత వల్ల ఆత్మజ్ఞానం కలుగుతుంది.
- ఆ జ్ఞానం వల్ల మోక్షం లభిస్తుంది.
కాబట్టి, ఈ పనులు మోక్షానికి సహాయపడేవే కానీ అడ్డుపడేవి కావు. అందుకే తెలివైనవారు వీటిని ఎప్పుడూ వదలకూడదు.
‘పావనాని’ అని చెప్పడం ద్వారా ఆ యజ్ఞాది కర్మలు అత్యంత పవిత్రమైనవని అర్థమవుతోంది. అవి చేయరానివి, అపవిత్రమైనవి లేదా దోషాన్ని కలిగించేవి అయి ఉంటే, భగవంతుడు వాటిని ఇక్కడ ‘పావనాని’ అని పిలిచేవాడు కాదు.
‘మనీషిణామ్’ అంటే నిజమైన తెలివిగలవారికి, బుద్ధిమంతులకు అని అర్థం. అంటే ఫలితాన్ని ఆశించకుండా కర్మలు చేసే వారికి. ఫలమును కోరి కర్మలు చేసే వారు అంతర్ముఖమైన బుద్ధి వికాసం పొందలేకపోయినవారు; అందువల్ల వారిని ‘మనీషులు’ (వివేకవంతులు) అని పిలవరు.
ఇక్కడ ‘యజ్ఞం’ అనే పదం కేవలం అగ్ని హోమానికి మాత్రమే కాదు, జ్ఞానయజ్ఞానికి, అలాగే నాల్గవ అధ్యాయంలో చెప్పబడిన స్వాధ్యాయం మొదలైన చిత్తశుద్ధి కలిగించే వివిధ యజ్ఞాలకు కూడా సూచనగా వాడబడింది.