శ్రీభగవానువాచ :
కామ్యానాం కర్మణాం న్యాసం సన్న్యాసం కవయో విదుః ।
సర్వకర్మఫలత్యాగం ప్రాహుస్త్యాగం విచక్షణాః ॥ 2
కామ్యానామ్, కర్మణామ్, న్యాసమ్, సన్న్యాసమ్, కవయః, విదుః,
సర్వకర్మ ఫలత్యాగమ్, ప్రాహుః, త్యాగమ్, విచక్షణాః.
కవయః = పండితులు; కామ్యానాం కర్మణామ్ = స్వర్గాది ఫలాలను ఇచ్చే అశ్వమేధాది కామ్యకర్మల; న్యాసమ్ = పరిత్యాగాన్ని; సన్న్యాసమ్ = సన్న్యాసమని; విదుః = తెలిసికొని ఉన్నారు; విచక్షణాః = జ్ఞానులు; సర్వ కర్మ ఫలత్యాగమ్ = నిత్య నైమిత్తిక సమస్త కర్మల ఫలాన్ని త్యజించడం; త్యాగమ్ = త్యాగమని; ప్రాహుః = చెబుతారు.
తా ॥ శ్రీభగవానుడు పలికెను: స్వర్గాదిఫలాలనొసగే కామ్యకర్మల పరిత్యాగాన్నే పండితులు సన్న్యాసం అంటారు; అనుష్ఠేయమైన నిత్య నైమిత్తికాలైన* సమస్త కర్మల ఫలత్యాగాన్ని జ్ఞానులు త్యాగం అంటారు.
వ్యాఖ్య:–
ఈ శ్లోకంలో భగవద్గీత ప్రకారం నిజమైన ‘సన్న్యాసం’ అంటే ఏమిటో, ‘త్యాగి’ అంటే ఎవరో చాలా స్పష్టంగా వివరించారు.
1. సన్న్యాసం అంటే అడవులకు వెళ్లడం కాదు: గీతలో సన్న్యాసం అంటే.. ఇల్లు, వాకిలి, సంసారం అన్నీ వదిలేసి అడవులకు పారిపోవడం అని ఎక్కడా చెప్పలేదు.
2. మరి సన్న్యాసం అంటే ఏమిటి? కేవలం మన కోరికల తీర్చుకోవడం కోసం చేసే పనులను (దీన్నే ‘కామ్య కర్మలు’ అంటారు) వదిలిపెట్టడమే నిజమైన సన్న్యాసం.
- దీని అర్థం ఏమిటంటే.. సంసారంలో ఉండే గృహస్తులు కూడా సన్న్యాసులుగా జీవించవచ్చు.
- ఎవరైతే స్వార్థంతో కూడిన పనులను వదిలేసి, ఫలితాన్ని ఆశించకుండా (నిష్కామంగా) పనులు చేస్తారో వారే నిజమైన సన్న్యాసులు.
3. త్యాగి అంటే ఎవరు? మనిషి ఏ ఆశ్రమంలో ఉన్నా (అంటే బ్రహ్మచారి అయినా, గృహస్తు అయినా, సన్న్యాసి అయినా), తాను చేసే ప్రతి పని యొక్క ఫలితంపై ఆశను వదులుకుంటే అతడిని ‘త్యాగి’ అంటారు.