ఆహారస్త్వపి సర్వస్య త్రివిధో భవతి ప్రియః ।
యజ్ఞస్తపస్తథా దానం తేషాం భేదమిమం శృణు ॥ 7
ఆహారః, తు, అపి, సర్వస్య, త్రివిధః, భవతి, ప్రియః,
యజ్ఞః, తపః, తథా, దానమ్, తేషామ్, భేదమ్, ఇమమ్, శృణు.
ఆహారః తు అపి = ఆహారం కూడా; సర్వస్య = ఈ త్రివిధ జనులకు; త్రివిధః = మూడు రకాలైనది; ప్రియః = ప్రీతికరం; భవతి = అవుతోంది; తథా = అదే విధంగా; యజ్ఞః = యజ్ఞం; తపః = తపస్సు; దానమ్ = దానాలు కూడా (మూడు విధాలైనవి ప్రియమవుతున్నాయి); తేషామ్ = వాటి; ఇమమ్ = ఈ; భేదమ్ = భేదాన్ని; శృణు = విను.
తా ॥ ఈ ముగ్గురికీ ఆహారం కూడా సత్త్వాది గుణభేదాన్ని అనుసరించి మూడు విధాలైనది ప్రియమవుతోంది. అదేవిధంగా యజ్ఞ దాన తపాలు కూడా మూడు విధాలవుతున్నాయి. వాటి భేదాన్ని విను.
వ్యాఖ్య:–
శ్రీకృష్ణుడు యజ్ఞం, తపస్సు, దానం కంటే ముందు ‘ఆహారం’ గురించి చెప్పడానికి బలమైన కారణం ఉంది. దీన్ని మన పెద్దలు “ఆహార శుద్దౌ సత్వ శుద్ధిః” (ఆహారం శుద్ధిగా ఉంటేనే మనసు శుద్ధిగా ఉంటుంది) అని ఉపనిషత్తుల్లో చెప్పారు. దీని వెనుక ఉన్న లాజిక్ (Logic) గురించి ఇక్కడ వివరిస్తున్నాను:
ఆహారమే ‘మనసు’గా మారుతుంది: మనం తినే ఆహారం మూడు భాగాలుగా విడిపోతుంది:
- స్థూల భాగం: మలమూత్రాలుగా బయటకు పోతుంది.
- మధ్యమ భాగం: రక్తమాంసాలుగా మారి శరీరానికి బలాన్ని ఇస్తుంది.
- సూక్ష్మ భాగం: ఇదే చాలా కీలకం. ఇది ‘మనసు’గా మారుతుంది.
ఇంధనం బాగుంటేనే ఇంజిన్ బాగుంటుంది: దీన్ని ఒక సులభమైన ఉదాహరణతో చెప్పుకోవచ్చు.
- ఒక కారులో పెట్రోల్ (Fuel) ఎంత స్వచ్ఛంగా ఉంటే, ఇంజిన్ అంత స్మూత్ గా పనిచేస్తుంది.
- అలాగే, మనం సాత్వికమైన, శుద్ధమైన ఆహారం తీసుకుంటేనే.. మనసు ప్రశాంతంగా, ధ్యానానికి అనుకూలంగా మారుతుంది.
- అదే మసాలాలు, నిల్వ ఉంచిన పదార్థాలు, మాంసాహారం తింటే.. మనసులో కోపం, ఆవేశం, మగత నిండిపోతాయి. అప్పుడు ఎంత తపస్సు చేసినా ఫలితం ఉండదు.
పునాది గట్టిగా ఉండాలి: ఆధ్యాత్మిక భవనానికి ఆహారమే పునాది (Foundation).
- పునాది (ఆహారం) సరిగా లేకపోతే, దాని మీద కట్టే భక్తి, జ్ఞానం అనే గోడలు నిలబడవు.
- అందుకే సాధకుడికి నాలుక మీద నియంత్రణ ఉంటేనే, మనసు మీద నియంత్రణ వస్తుంది.