అశ్రద్ధయా హుతం దత్తం తపస్తప్తం కృతం చ యత్ ।
అసదిత్యుచ్యతే పార్థ న చ తత్ప్రేత్య నో ఇహ ॥ 28
అశ్రద్ధయా, హుతమ్, దత్తమ్, తపః, తప్తమ్, కృతమ్, చ, యత్,
అసత్, ఇతి, ఉచ్యతే, పార్థ, న, చ, తత్, ప్రేత్య, నో, ఇహ.
అశ్రద్ధయా = అశ్రద్ధతో; హుతమ్ = అనుష్ఠితమైన యజ్ఞం; దత్తమ్ = ఒసగబడిన దానం; తప్తమ్ = చేయబడిన; తపః = తపస్సు; యత్ చ = మరియు ఇంకా ఏది; కృతమ్ = ఒనర్చబడిందో (అదంతా;) అసత్ ఇతి = అసత్తు అని; ఉచ్యతే = చెప్పబడుతోంది; పార్థ = అర్జునా; తత్ = అది; న చ ప్రేత్య = (వైగుణ్యమవడం వల్ల) మరణానంతరం గాని; న ఇహ = (అయశస్కరం అవడం వల్ల) ఇహంలో కూడా (ఫలప్రదం కాదు).
తా ॥ (కర్మలనన్నింటినీ శ్రద్ధతో ఒనర్చవలెననడానికి గాను, అశ్రద్ధను నిందిస్తున్నాడు:) పార్థా! అశ్రద్ధాపూర్వకంగా అనుష్ఠించబడిన యజ్ఞ దాన తపములూ, తదితరములైన క్రియలు కూడా ‘అసత్’ అని చెప్పబడుతున్నాయి, అవి (వైగుణ్య యుక్తాలవడం చేత) పరలోకంలో (అయశస్కరం అవడం చేత) ఇహలోకంలో కూడా నిష్ఫలాలవుతున్నాయి.
వ్యాఖ్య:-
ఈ శ్లోకంలో ‘శ్రద్ధ’ యొక్క ప్రాముఖ్యతను మరియు అది లేకపోతే జరిగే నష్టాన్ని వివరిస్తున్నారు.
1. శ్రద్ధ చాలా ముఖ్యం: ఆధ్యాత్మిక సాధనలోనైనా, లేదా మన దైనందిన జీవితంలోని పనుల్లోనైనా ‘శ్రద్ధ’ అనేది అత్యంత ముఖ్యమైనది. శ్రద్ధ లేకుండా ఏ రంగంలో ఏ పని చేసినా అది విఫలమవుతుంది. ఇక ఆధ్యాత్మిక విషయాల్లో అయితే శ్రద్ధ లేకపోతే అసలు పనే జరగదు. అందుకే శ్రీకృష్ణుడు భగవద్గీతలో చాలా సార్లు శ్రద్ధ అవసరాన్ని గట్టిగా చెప్పారు. గీత ముగుస్తున్న ఈ సమయంలో కూడా ఆయన శ్రద్ధ గురించి చెప్పే అవకాశాన్ని వదలలేదు.
2. శ్రద్ధ లేని పని ‘శూన్యం’ (Zero): మనం చేసే పని ఏదైనా సరే.. అది యజ్ఞం, దానం, తపస్సు, లేదా చదువు (అధ్యయనం) – ఏదైనా కావచ్చు. దాన్ని శ్రద్ధ లేకుండా చేస్తే అది పూర్తిగా నిరుపయోగం.
- అది దైవానికి చెందదు.
- దాన్ని ‘అసత్’ (శూన్యం లేదా లేనిదానితో సమానం) అని పిలుస్తారు.
- అంటే శ్రద్ధ లేకుండా పని చేయడం, ఆ పని అసలు చేయకపోవడంతో సమానం.
3. ఇహమూ లేదు – పరమూ లేదు: “పోనీ, శ్రద్ధ లేకుండా చేసినా పని చేశాను కదా.. కనీసం చనిపోయాక పరలోకంలో అయినా పుణ్యం వస్తుందా?” అని అడిగితే.. “రాదు” అని కచ్చితంగా చెప్పారు. శ్రద్ధ లేని పనికి ఇక్కడా ఫలితం ఉండదు, చనిపోయాక పరలోకంలోనూ ఫలితం ఉండదు.
4. చక్కని ఉదాహరణ (వంట): వంట చేయడానికి నాణ్యమైన సరుకులన్నీ సిద్ధంగా ఉన్నా సరే, వంట చేసేవాడికి శ్రద్ధ లేకపోతే ఆ వంటకం ఎలా పాడైపోతుందో.. అలాగే సాధకుడికి ఎన్ని మంచి గుణాలున్నా సరే, శ్రద్ధ ఒక్కటి లేకపోతే ఆధ్యాత్మిక సాధన ఫలించదు. అదంతా వృధా శ్రమ అవుతుంది.
కాబట్టి మోక్షం కోరుకునేవారు.. ఇహలోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ మేలు చేయని ఈ ‘అశ్రద్ధ’ను తరిమికొట్టాలి. చేసే ప్రతి పనిని శ్రద్ధతో చేస్తూ, ఆ పనిని వ్యర్థం (అసత్) కాకుండా, దైవకార్యం (సత్) అయ్యేలా చూసుకోవాలి. అప్పుడే ఆధ్యాత్మిక మార్గంలో త్వరగా ఎదగగలరు.