ప్రవృత్తిం చ నివృత్తిం చ జనా న విదురాసురాః ।
న శౌచం నాపి చాచారో న సత్యం తేషు విద్యతే ॥ 7
ప్రవృత్తిమ్, చ, నివృత్తిమ్, చ, జనాః, న, విదుః, ఆసురాః,
న, శౌచమ్, న, అపి, చ, ఆచారః, న, సత్యమ్, తేషు, విద్యతే.
ఆసురాః = అసుర స్వభావం గల; జనాః = జనులు; ప్రవృత్తిం చ = ధర్మప్రవృత్తిని; నివృత్తిం చ = అధర్మనివృత్తిని; న విదుః = ఎరుగరు; తేషు = వారి యందు; శౌచమ్ = శుచిత్వం కాని; ఆచారః = ఆచారం కాని; సత్యమ్ చ = సత్యం కాని; న విద్యతే = లేదు.
తా ॥ అసురస్వభావం గలవారికి ధర్మ ప్రవృత్తి కలుగదు; అధర్మం నుండి వారు నివృత్తులు కారు. వారికి శౌచ-సత్య-సదాచారాలు ఉండవు.
వ్యాఖ్య:-
రాక్షస స్వభావం (అసుర స్వభావం) ఉన్నవారి తీరు ఎలా ఉంటుందో, వాళ్లు ఏ రకమైన మనుషులో ఇక్కడ స్పష్టంగా చెప్పారు.
1. వాళ్లకు ఏదీ తెలియదు – చెప్పినా వినరు: అసుర స్వభావం ఉన్నవాళ్లకు రెండు విషయాలు తెలియవు:
- ధర్మ కార్యాలు (మంచి పనులు) చేయడం ఎలాగో తెలియదు.
- అధర్మ కార్యాల (చెడ్డ పనుల) నుంచి బయటపడటం ఎలాగో తెలియదు. పోనీ ఎవరైనా పెద్దలు చెప్తే వింటారా? అంటే అదీ లేదు. ఎవరు చెప్పినా వినిపించుకోరు.
2. మనుషులు మూడు రకాలు: తప్పులు సరిదిద్దుకునే విధానాన్ని బట్టి మనుషులను మూడు రకాలుగా విభజించవచ్చు:
- ఉత్తములు (Best): అసలు తప్పే చేయనివారు.
- మధ్యములు (Middle): తప్పు చేసినప్పుడు, ఎవరైనా “అది తప్పు” అని చెప్తే వెంటనే సరిదిద్దుకునేవారు.
- అధములు (Worst): ఎన్ని తప్పులు చేసినా, ఎవరు ఎంత చెప్పినా మారనివారు. (ఈ అసుర స్వభావం కలవారు ఈ మూడో రకానికి చెందినవారని అర్థం).
3. ప్రవృత్తి – నివృత్తి (ఏది తీసుకోవాలి? ఏది వదిలేయాలి?): ఇక్కడ రెండు ముఖ్యమైన పదాలు వాడారు. తెలివైన వాడికి ఈ రెండింటి మధ్య తేడా తెలియాలి.
- ప్రవృత్తి: అంటే మనం చేయాల్సినవి. (ఉదా: దైవ కార్యాలు, మంచి గుణాలు పెంచుకోవడం).
- నివృత్తి: అంటే మనం వదిలేయాల్సినవి. (ఉదా: చెడు అలవాట్లు, పాపపు పనులు, విషయ సుఖాలు).
ఏది పట్టుకోవాలో, ఏది వదిలేయాలో తెలిసినవాడే విజ్ఞుడు. కానీ రాక్షస బుద్ధి ఉన్నవాళ్లకు ఈ విచక్షణ ఉండదు. వాళ్లు మంచిని వదిలేసి, చెడును పట్టుకుంటారు.