చింతామపరిమేయాం చ ప్రలయాంతాముపాశ్రితాః ।
కామోపభోగపరమా ఏతావదితి నిశ్చితాః ॥ 11
ఆశాపాశశతైర్బద్ధాః కామక్రోధపరాయణాః ।
ఈహంతే కామభోగార్థం అన్యాయేనార్థసంచయాన్ ॥ 12
చింతామ్, అపరిమేయామ్, చ, ప్రలయ అంతామ్, ఉపాశ్రితాః,
కామ ఉపభోగ పరమాః, ఏతావత్, ఇతి, నిశ్చితాః.
ఆశాపాశ శతైః, బద్ధాః, కామక్రోధ పరాయణాః,
ఈహంతే, కామభోగ అర్థమ్, అన్యాయేన, అర్థసంచయాన్.
ప్రలయ అంతామ్ = మృతిచెందే వరకు; అపరిమేయాం చ = పరిమితి లేని; చింతామ్ = చింతను; ఉపాశ్రితాః = ఆశ్రయించి; కామ ఉప భోగ పరమాః = కామభోగ పరాయణులై; ఏతావత్ = ఇదే పరమపురుషార్థం; ఇతి = అని; నిశ్చితాః = నిశ్చయించినవారు; ఆశా పాశ శతైః = పరశ్శతములైన ఆశాపాశాలతో; బద్ధాః = బంధింపబడి; కామ క్రోధ పరాయణాః = కామక్రోధాలకు అధీనులై; కామ భోగ అర్థమ్ = విషయాలను భోగింప; అన్యాయేన = చెడు ఉపాయాల; అర్థ సంచయాన్ = ధన రాశులను; ఈహంతే = కోరుతున్నారు.
తా ॥ వారు మృతిచెందే వరకు ఎనలేని చింతలను పొందుతూ, కామ భోగమే పరమపురుషార్థం అనీ దానికి మించినదేమీ లేదనీ నమ్ముతారు.
తా ॥ వారు అసంఖ్యాకాలైన ఆశాపాశాలకు బద్ధులై కామక్రోధాలకు లోబడి, విషయభోగాలను అనుభవించడానికి (చౌర్యాది) అసత్ ఉపాయాలను అవలంబించైనా ధనాన్ని కూడబెట్ట యత్నిస్తారు.
వ్యాఖ్య:-
రాక్షస ప్రవృత్తి (అసుర స్వభావం) ఉన్నవారి జీవితం ఎంత ఘోరంగా ఉంటుందో, వారు ఎలాంటి తప్పులు చేస్తారో ఇక్కడ వివరించారు.
చావు వచ్చేదాకా చింతలే: భక్తులకు దేవుడే అంతిమ లక్ష్యం. కానీ ఈ అసుర స్వభావం ఉన్నవారికి “శారీరక సుఖమే” అంతిమ లక్ష్యం.
- “తినడం, తాగడం, అనుభవించడం.. ఇంతకు మించి స్వర్గం వేరే ఏమీ లేదు” అని నమ్ముతారు.
- వీరి కోరికలకు, ఆలోచనలకు (చింతలకు) అంతే ఉండదు. అవి వాళ్ళుగా ఆపరు. కేవలం చావు (మరణం) వస్తే తప్ప వారి చింతలు ఆగవు.
వందల తాళ్లతో బంధం (ఆశాపాశశతైః): దీన్ని ఒక ఉదాహరణతో చెప్పారు.
- ఒక వ్యక్తిని ఒక తాడుతో కడితేనే కదలలేక ఇబ్బంది పడతాడు. అలాంటిది.. వీళ్లు ‘వందల కొద్దీ ఆశలు’ అనే తాళ్లతో గట్టిగా కట్టబడి ఉంటారు.
- అందుకే వారి జీవితంలో ఎప్పుడూ ప్రశాంతత ఉండదు, ఎప్పుడూ ఏదో ఒక అసంతృప్తి, బాధ ఉంటూనే ఉంటాయి.
అడ్డదారిలో సంపాదన: వారు కేవలం తమ కోరికలు తీర్చుకోవడం కోసమే బతుకుతారు.
- ఆ సుఖాల కోసం డబ్బు కావాలి. ఆ డబ్బు కోసం ఎంతటి అన్యాయమైనా చేస్తారు.
- ఏదో కొద్దిగా సంపాదిస్తే తృప్తి పడతారా? అంటే అదీ లేదు. కుప్పలు కుప్పలుగా (ధన రాశులను) పోగుచేయాలని ఆశపడతారు. అది కూడా మంచి పనుల కోసం కాదు, కేవలం తమ సొంత భోగాల కోసమే.
సాధకులకు హెచ్చరిక: వీరు రెండు పెద్ద తప్పులు చేస్తున్నారు:
- కామాశ్రయం: ఎప్పుడూ కోరికల వెంట పడటం.
- అన్యాయార్జన: అన్యాయంగా సంపాదించడం.
మంచి నడవడిక కోరుకునే వారు (సాధకులు) ఇలాంటి నీచమైన బుద్ధి ఉన్నవారికి దూరంగా ఉండాలి. వారి స్నేహం ప్రమాదకరం.