గామావిశ్య చ భూతాని ధారయామ్యహమోజసా ।
పుష్ణామి చౌషధీస్సర్వాః సోమో భూత్వా రసాత్మకః ॥ 13
గామ్, ఆవిశ్య, చ, భూతాని, ధారయామి, అహమ్, ఓజసా,
పుష్ణామి, చ, ఓషధీః, సర్వాః, సోమః, భూత్వా, రస ఆత్మకః.
అహమ్ = నేను; ఓజసా = ఐశ్వర్యమైన శక్తితో; గామ్ = పృథివిలో; ఆవిశ్య = ప్రవేశించి; భూతాని = చర-అచరాలైన భూతాలను; ధారయామి = ధరిస్తున్నాను; చ = మరియు; రస ఆత్మకః = రస స్వరూపినైన; సోమః భూత్వా = చంద్రుడనై; సర్వాః ఓషధీః = సమస్త ఓషధులను; పుష్ణామి = పోషిస్తున్నాను.
తా ॥ నేను ఈశ్వర శక్తిచేత పృథివియందు ప్రవేశించి చరాచర భూతాల నన్నింటిని ధరిస్తున్నాను; మరియు, రసమయుడైన చంద్రుణ్ణై సమస్త ఓషధులను* పోషిస్తున్నాను. (గీత : 13-17 చూ.)
వ్యాఖ్య:-
“నా శక్తితో (ఓజస్సుతో) నేనే ఈ లోకాలను ధరించి ఉన్నాను” (ధారయామి ఓజసా) అని కృష్ణుడు చెప్పడం ద్వారా, ఈ ప్రపంచంలోని ప్రతి వస్తువుకు, ప్రతి జీవికి బలాన్ని, సామర్థ్యాన్ని ఇచ్చేది ఆ భగవంతుడే అని అర్థమవుతోంది.
1. కృష్ణుడు సామాన్యుడు కాదు: శ్రీకృష్ణుడు కేవలం వసుదేవుడికి పుట్టిన ఒక సాధారణ మనిషి మాత్రమే కాదు. ఆయన ఈ విశ్వం మొత్తాన్ని మోసేవాడు, పోషించేవాడు (జగద్భర్త).
2. అన్నదాత ఆయనే: పంటలను, చెట్లని పెంచేది, పోషించేది తానే అని భగవంతుడు చెప్పారు. అంటే మనం రోజు తినే ఆహారం సాక్షాత్తు ఆ దేవుడి దయ వల్లే మన కంచంలోకి వస్తోంది.
3. తినే ముందు ఏం చేయాలి? అన్నం తినే ప్రతిసారీ.. “ఈ ఆహారం ఎవరి వల్ల వచ్చింది?” అని ఆలోచించి, ఆ అన్నదాత అయిన దేవుడికి కృతజ్ఞతలు చెప్పుకోవాలి.
- తినే ముందు ఆ ఆహారాన్ని దేవుడికి నైవేద్యంగా సమర్పించాలి.
- అది కేవలం తిండి కాదు, దేవుడి ప్రసాదం అనే పవిత్రమైన భావనతో తినాలి.
4. కృతజ్ఞత కలిగి ఉండాలి:
- దేవుడే పంటలను పోషించకపోతే మనకు తిండి దొరకదు.
- సూర్యుడు, చంద్రుడు, అగ్నికి ఆయనే వెలుగు ఇవ్వకపోతే లోకమంతా చీకటిమయం అవుతుంది.
మనకు ప్రాణం నిలవడానికి ఇన్ని ఏర్పాట్లు చేసిన ఆ జగత్ ప్రభువును మనం ఎప్పుడూ మర్చిపోకూడదు. ఎల్లప్పుడూ ఆయన నామాన్ని స్మరించుకుంటూ కృతజ్ఞతతో ఉండాలి.