యో మామజమనాదిం చ వేత్తి లోకమహేశ్వరమ్ ।
అసమ్మూఢః స మర్త్యేషు సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ॥ 3
యః, మామ్, అజమ్, అనాదిమ్, చ, వేత్తి, లోకమహేశ్వరమ్,
అసమ్మూఢః, సః, మర్త్యేషు, సర్వపాపైః, ప్రముచ్యతే.
యః = ఎవరు; మామ్ = నన్ను; అనాదిమ్ = కారణరహితునిగా; అజం చ = జన్మ రహితునిగా; లోక మహేశ్వరమ్ = సర్వలోకేశ్వరునిగా; వేత్తి = తెలుసుకుంటాడో; సః = అతడు; మర్త్యేషు = మనుష్యులలో; అసమ్మూఢః = మోహశూన్యుడై; సర్వపాపైః = తెలిసిగాని తెలియకగాని చేసిన పాపాలన్నిటి నుండి; ప్రముచ్యతే = విడివడతాడు.
తా ॥ (దుర్విజ్ఞేయమైన ఈ ఆత్మజ్ఞానఫలం ఏమంటే-) ఎవడు నన్ను కారణరహితునిగానూ, జన్మవిహీనునిగానూ, సర్వలోకేశ్వరునిగానూ తెలుసు కుంటాడో, అతడు మనుష్యులలో మోహశూన్యుడై (జ్ఞాన-అజ్ఞాన పూర్వకంగా ఒనర్చిన) పాపాలన్నింటి నుండి విడివడుతున్నాడు.
వ్యాఖ్య:-
సృష్టిలోని అన్ని ప్రాణుల కంటే మనిషి గొప్పవాడు. మనుషుల్లో అజ్ఞానం లేనివాడు (జ్ఞాని) గొప్పవాడు. వారిలోనూ భగవంతుని తత్వాన్ని బాగా తెలిసినవాడే అందరికంటే గొప్పవాడు. ఆ దైవజ్ఞానం వల్లే మనిషి పాపాలన్నీ నశిస్తాయని ఇక్కడ చెప్పబడింది. ఈ ప్రపంచంలోని ప్రతి వస్తువుకూ పుట్టుక ఉంది, ఆరంభం ఉంది. మరి జీవులు దేనిని ఆశ్రయించాలి? నాశనమైపోయే వస్తువులనా? లేక మొదలు, చివర లేని శాశ్వతమైన దాన్నా? ప్రపంచంలో పరమాత్మ ఒక్కడే శాశ్వతమైనవాడు, మిగతావేవీ కాదు. ఆయన కాలానికి, ప్రదేశానికి అతీతుడు. సకల లోకాలకు ప్రభువు, ప్రపంచాన్ని నడిపించేవాడు. ఆయన మాయను ఆడిస్తాడు, మిగతా జీవులందరూ ఆ మాయకు లొంగి ఉండేవారే. భగవంతుని గూర్చిన ఈ విచక్షణ జ్ఞానం వల్ల ఆయనపై భక్తి పుడుతుంది. ఆయన్ని ఆశ్రయించి, నిరంతరం ధ్యానం చేయడం వల్ల మనిషి భగవంతుని దర్శనం చేసుకుంటాడు, బంధాల నుండి, సమస్త పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు. అందుకే భగవంతుని నిజస్వరూపాన్ని తెలుసుకోవడం మనుషులందరికీ అత్యంత అవసరం.
దైవతత్వాన్ని తెలుసుకున్నవాడు అసత్యాన్ని (కనిపించే ప్రపంచంపై వ్యామోహాన్ని) వదిలి, సత్యాన్ని ఆశ్రయిస్తాడు. అజ్ఞానం అనే చీకటిని వదిలి జ్ఞానం అనే వెలుగులోకి వస్తాడు. అందుకే మనుషులందరిలోనూ అతడే అజ్ఞానం లేనివాడై, అందరికంటే గొప్పవాడిగా నిలుస్తాడు. మనిషి ఎంత బలవంతుడైనా, ఎంత ధనవంతుడైనా సరే, కేవలం ఆ కారణం చేత అతడు గొప్పవాడు కాలేడు. ఎందుకంటే అతడు ఇంకా మాయకు (అజ్ఞానానికి) లోబడే ఉన్నాడు. మాయకు లొంగి ఉన్నవాడు బయటకు ఎంత గొప్పగా కనిపించినా, నిజానికి అతడు అల్పుడే, తెలివితక్కువవాడే (మూఢుడే). ఎవరైతే భగవత్తత్వాన్ని తెలుసుకొని ఆ అజ్ఞానాన్ని పోగొట్టుకుంటారో, వారే మనుషులందరిలో శ్రేష్ఠులు అని భగవంతుడు ‘అసమ్మూఢః స మర్త్యేషు’ (మనుషులలో మోహం లేనివాడు) అనే మాట ద్వారా స్పష్టంగా చెప్పారు. భగవంతుని దృష్టిలో ఎవరు గొప్పవారో ఇక్కడ తెలిసిపోయింది. పరమాత్మకు పుట్టుక లేదని, ఆయనకు మొదలు లేదని… ఇలా ఆయన నిజస్వరూపాన్ని తెలుసుకున్నవాడే మనుషుల్లో గొప్పవాడని శ్రీకృష్ణుడు ఇక్కడ వివరించారు. కాబట్టి, మనిషికి డబ్బు, హోదా వంటి ఇతర లౌకిక అర్హతలు ఉన్నా లేకపోయినా, ఈ దైవజ్ఞానం మాత్రం కచ్చితంగా ఉండి తీరాలని దీని ద్వారా స్పష్టమవుతోంది.
జీవులు ఎన్నో జన్మల నుంచి చేసుకున్న పాపాల కుప్పతో నిండి ఉన్నారు. మరి ఆ పాపాలన్నీ ఎలా నశిస్తాయి? ఏ ఉపాయంతో అవి తొలగిపోతాయి? దానికి మార్గాన్ని భగవంతుడు ఈ శ్లోకంలో చెప్పారు. ఎంత పెద్ద కట్టెల కుప్పనైనా ఒక చిన్న నిప్పురవ్వ ఎలాగైతే బూడిద చేస్తుందో, అలాగే మన పాపాల కుప్ప ఎంత పెద్దదైనా సరే… ‘జ్ఞానం’ అనే అగ్నిలో (భగవంతుడి తత్వాన్ని తెలుసుకోవడం అనే నిప్పులో) కాలి బూడిదైపోతుంది. (దీన్నే ‘సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే’ అని అన్నారు). అందుకే భగవంతుని తత్వాన్ని కచ్చితంగా తెలుసుకోవాలి. దేవుడికి ఆది (మొదలు) లేదని, పుట్టుక లేదని అర్థం చేసుకోవాలి. అలా తెలుసుకోవడం వల్ల ఆయనపై భక్తి కలుగుతుంది. ఆ భక్తి వల్ల ప్రపంచం మీద ఆశ తగ్గి (విరక్తి కలిగి), దేవుణ్ణి ధ్యానించడం మొదలుపెడతారు. దీనివల్ల పాపాల నుంచి విముక్తి, బంధాల నుంచి స్వేచ్ఛ, చివరగా మోక్షం లభిస్తాయి. ఈ విధంగా దైవజ్ఞానం అనేది మనల్ని మోక్షం వైపు నడిపిస్తుంది.