మహర్షీణాం భృగురహం గిరామస్మ్యేకమక్షరమ్ ।
యజ్ఞానాం జపయజ్ఞోఽస్మి స్థావరాణాం హిమాలయః ॥ 25
మహర్షీణామ్, భృగుః, అహమ్, గిరామ్, అస్మి, ఏకమ్, అక్షరమ్,
యజ్ఞానామ్, జపయజ్ఞః, అస్మి, స్థావరాణామ్, హిమాలయః.
అహమ్ = నేను; మహర్షీణామ్ = మహర్షులలో; భృగుః = భృగువును; గిరామ్ = మాటలలో; ఏకం అక్షరమ్ = ఏకాక్షరమైన ప్రణవాన్ని; అస్మి = అయి ఉన్నాను; యజ్ఞానాం = శ్రౌతస్మార్తములైన యజ్ఞాలలో; జపయజ్ఞః = జపరూప యజ్ఞాన్ని; అస్మి = అయి ఉన్నాను; స్థావరాణాం = స్థావర పదార్థాలలో; హిమాలయః = హిమాలయ పర్వతమును.
తా ॥ మహర్షులలో నేను భృగువును* , శబ్దసమూహమున ఏకాక్షరమూ బ్రహ్మవాచకమూ అయిన ఓంకారాన్ని, శ్రౌతస్మార్తాది యజ్ఞాలలో* జపరూపమైన యజ్ఞాన్ని, స్థావర పదార్థాలలో(పర్వతాలలో) హిమాలయాన్ని.
వ్యాఖ్య:-
‘గిరామస్యేకమక్షరమ్’ – ఎన్ని రకాల మాటలు ఉన్నప్పటికీ, వాటిలో ‘ఏకాక్షరం’ (ఒకే అక్షరం) అయిన ఓంకారమే (ప్రణవమే) నేను అని భగవంతుడు చెప్పారు. దీన్ని బట్టి దానికి ఎంత ప్రాముఖ్యత ఉందో మనకు స్పష్టంగా అర్థమవుతోంది. వంద మాటలు మాట్లాడటం కంటే… అర్థం ఉన్న, విలువైన ఒక్క మాట మాట్లాడటం ఎంతో మేలు, పుణ్యం కూడా. ఆ విలువైన మాటే ‘ఓం’. అన్ని మంత్రాలకు అది ప్రాణం లాంటిది. వేదాలన్నింటికీ అదే సారం. అది సాక్షాత్తు పరబ్రహ్మానికి (దేవుడికి) మరో పేరు. కాబట్టి దాన్ని జపిస్తే, జపించేవారి పాపాలు తొలగిపోతాయి. దాని అర్థాన్ని మనసులో తలుచుకుంటూ ధ్యానిస్తే మోక్షం లభిస్తుంది. అందుకే అన్ని వేదాలు, శాస్త్రాలు ఈ ఓంకారం గురించి అంత గొప్పగా చెప్పాయి. అన్ని మాటల్లోకీ ఇదే ప్రధానమైనది కాబట్టి… పనికిరాని లోక విషయాలు (కబుర్లు) మాట్లాడుతూ కాలాన్ని వృథా చేసుకోకూడదు. దానికి బదులుగా, దైవస్వరూపమైన ఈ ఒక్క అక్షరాన్ని (ఓం) జపించడం, ధ్యానించడం మనకు ఎంతో మంచిది (శ్రేయస్కరం).
‘యజ్ఞానాం జపయజ్ఞోఽస్మి’ – యజ్ఞాలన్నింటిలోకెల్లా తానే ‘జపయజ్ఞం’ (నామస్మరణ) అని శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ చెప్పారు. దీన్ని బట్టి జపం ఎంత గొప్పదో మనకు అర్థమవుతోంది. జపాన్ని ఒక యజ్ఞంతో పోల్చారంటే… అది చాలా పవిత్రమైనదని, మనసును శుద్ధి చేసే గొప్ప పని (క్రతువు) అని స్పష్టంగా తెలుస్తోంది. శాస్త్రాల్లో ఎన్నో రకాల యజ్ఞాల గురించి చెప్పారు. కానీ అవన్నీ చేయడం చాలా కష్టం, శ్రమతో కూడుకున్నవి. కానీ ఈ జపయజ్ఞం చాలా తేలికైనది. అందరికీ అందుబాటులో ఉండేది. ఎవరైనా ఆచరించదగినది. ఎటువంటి శ్రమ లేనిది. కాబట్టే ఇది అన్ని యజ్ఞాల్లోనూ గొప్పదిగా నిలిచింది. అందుకే భగవంతుడు దాన్ని తన రూపంగా చెప్పుకున్నారు. దీనికి ఒక్క రూపాయి కూడా ఖర్చు అవసరం లేదు. పైగా ఇది అంతులేని ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. ఇది మనసును శుభ్రపరుస్తుంది. ఎన్నో జన్మల నుంచి పేరుకుపోయిన పాపాలను కడిగేస్తుంది. బ్రహ్మజ్ఞానాన్ని (దైవ జ్ఞానాన్ని) పొందడానికి మనసును సిద్ధం చేస్తుంది. కాబట్టి మోక్షం పొందడానికి ఇది ఎంతగానో సాయపడుతుంది. అసలు వేరే మాటెందుకు? ఇది సాక్షాత్తు దైవస్వరూపమే అని చెప్పారు కాబట్టి, జనులందరూ దీన్ని తప్పక ఆచరించాలి.