తస్మాచ్ఛాస్త్రం ప్రమాణం తే కార్యాకార్యవ్యవస్థితౌ ।
జ్ఞాత్వా శాస్త్రవిధానోక్తం కర్మ కర్తుమిహార్హసి ॥ 24
తస్మాత్, శాస్త్రమ్, ప్రమాణమ్, తే, కార్య అకార్య వ్యవస్థితౌ,
జ్ఞాత్వా, శాస్త్ర విధాన ఉక్తమ్, కర్మ, కర్తుమ్, ఇహ, అర్హసి.
తస్మాత్ = కనుక; కార్య అకార్య వ్యవస్థితౌ = కర్తవ్య-అకర్తవ్య నిర్ణయ విషయంలో; శాస్త్రమ్ = శాస్త్రం; తే = నీకు; ప్రమాణమ్ = ప్రమాణం; (కనుక) ఇహ = ఈ లోకంలో; శాస్త్ర విధాన ఉక్తమ్ = శాస్త్ర నియమ విహితాన్ని; జ్ఞాత్వా = గ్రహించి; కర్మ కర్తుమ్ = కర్మను చేయడానికి; అర్హసి = యోగ్యుడవవుతావు.
తా ॥ కనుక, కర్తవ్య-అకర్తవ్య విషయ నిర్ధారణం చేయడానికి నీకు శాస్త్రం ఒక్కటే ఉపదేష్ట, కాని, స్వకల్పనలు కావు. అందువల్ల శాస్త్రీయాలైన విధి నిషేధాల స్వరూపాన్ని గ్రహించి, కర్మాధికారివియైన నీవు యథాధికారం కర్మను ఒనర్చడానికి అర్హుడవవుతావు. (అంటే, నిషిద్ధాలను పరిత్యజించి విహితాలను అనుష్ఠించు. చిత్తశుద్ధికి, జ్ఞానానికి, ముక్తికి మూలం కర్మ.)
వ్యాఖ్య:–
పదహారవ అధ్యాయం (దైవాసుర సంపద్విభాగ యోగం) చివరలో శ్రీకృష్ణుడు ఒక బంగారు సూత్రాన్ని చెప్పారు. మన జీవితంలో గందరగోళం వచ్చినప్పుడు మనకు దిక్కు ఏది? అనేదానికి సమాధానం ఇది.
కన్ఫ్యూజన్ వస్తే ఏం చేయాలి?: మనకు నిత్యం ఎన్నో సందేహాలు వస్తుంటాయి.
- “ఈ పని చేయాలా? వద్దా?”
- “ఇది ధర్మమా? అధర్మమా?” ఇలాంటి తికమక (వితర్కం) వచ్చినప్పుడు.. మనకు దారి చూపించే ఏకైక ఆధారం (ప్రమాణం) ‘శాస్త్రం’.
- “నాకు నచ్చింది చేస్తా” అని కాకుండా, “శాస్త్రం ఏం చెప్పింది?” అని చూసుకోవాలి.
ఎందుకు శాస్త్రాన్నే నమ్మాలి? (తస్మాత్): శ్రీకృష్ణుడు ఇక్కడ ‘తస్మాత్’ (అందువల్ల) అనే పదం వాడారు.
- ఎందుకంటే.. ఇందాకటి శ్లోకంలోనే చెప్పారు కదా, “శాస్త్రాన్ని పక్కన పెట్టి, ఇష్టమొచ్చినట్లు ప్రవర్తిస్తే సుఖం ఉండదు, మోక్షం రాదు” అని.
- అందువల్ల, మనం కచ్చితంగా శాస్త్రాన్ని నమ్మి తీరాల్సిందే.
దేవుడి సర్టిఫికెట్: స్వయంగా భగవంతుడే “వేదాలు, శాస్త్రాలు నా మాటలే. అవి గొప్ప ప్రమాణాలు” అని సర్టిఫై చేస్తున్నారు.
- సాక్షాత్తు దేవుడే అంత గట్టిగా చెప్పినప్పుడు, ఇక మనుషులు వాటి మీద ఇంకెంత నమ్మకం ఉంచాలి?
- కాబట్టి మనకు శాస్త్రాల మీద, వేదాల మీద ఎలాంటి అనుమానాలు ఉండకూడదు.
అకుంఠితమైన (చెక్కుచెదరని) విశ్వాసంతో, శాస్త్రం చెప్పిన పద్ధతిలో మనం నడుచుకుంటే చాలు.. ఈ సంసార సాగరాన్ని ఈజీగా దాటేయవచ్చు. మనం తరించడానికి ఇంతకంటే వేరే మార్గం లేదు.
కర్మ (పని) చేయడం తప్పు కాదు. కానీ ఆ పని ఎలా చేయాలో తెలియకుండా చేయడం తప్పు.
తెలుసుకున్నాకే రంగంలోకి దిగాలి: ‘జ్ఞాత్వా’ (తెలుసుకొని) అనే పదం చాలా ముఖ్యం.
- ఏదైనా పనిని ఆచరణలో పెట్టే ముందు.. అసలు ఆ పనిని ఎలా చేయాలో శాస్త్రం ద్వారా తెలుసుకోవాలి.
- గుడ్డిగా పని చేయడం కంటే, పద్ధతి తెలుసుకొని చేయడం ఉత్తమం.
అపరా విద్య నుండి పరా విద్యకు: ఇక్కడ ఒక చక్కని లింక్ (Link) చెప్పారు. మనం గమ్యం చేరాలంటే స్టెప్ బై స్టెప్ వెళ్ళాలి:
- శాస్త్ర పరిచయం (అపరా విద్య): ముందు పుస్తక జ్ఞానం/శాస్త్ర జ్ఞానం సంపాదించాలి.
- సత్కర్మ: దానివల్ల పనులు సక్రమంగా చేస్తాం.
- చిత్తశుద్ధి: మంచి పనుల వల్ల మనసు శుద్ధి అవుతుంది.
- బ్రహ్మానుభూతి (పరా విద్య): స్వచ్ఛమైన మనసులో దేవుడి అనుభవం కలుగుతుంది.
కర్మ చెయ్యి – పారిపోవద్దు: ‘కర్మ కర్తుమ్ ఇహార్హసి’ అంటే “నువ్వు కర్మ చేయడానికి అర్హుడివి” అని అర్థం.
- భగవద్గీత ఎప్పుడూ “పనులు మానేసి అడవులకు పారిపో” అని చెప్పలేదు.
- “పని చెయ్యి.. కానీ అది నీ ఇష్టారాజ్యంగా కాకుండా, శాస్త్రం చెప్పినట్లు బాధ్యతగా చెయ్యి” అని అర్జునుడికి (మనందరికీ) కృష్ణుడు బోధించాడు.