యస్మాన్నోద్విజతే లోకో లోకాన్నోద్విజతే చ యః ।
హర్షామర్షభయోద్వేగైః ముక్తోయస్స చ మే ప్రియః ॥ 15
యస్మాత్, న, ఉద్విజతే, లోకః, లోకాత్, న, ఉద్విజతే, చ, యః,
హర్ష అమర్ష భయ ఉద్వేగైః, ముక్తః, యః, సః, చ, మే, ప్రియః.
యస్మాత్ = ఎవరి నుండి; లోకః = జనులు; న ఉద్విజతే = భయం పొందరో; యః చ = మరియు, ఎవడు; లోకాత్ = జనం నుండి; న ఉద్విజతే = సంక్షోభం పొందడో; యః చ = మరియు, ఎవడు; హర్ష అమర్ష భయ ఉద్వేగైః ముక్తః = ఆనందం నుండీ అసూయ నుండీ భయం నుండీ సంక్షోభం నుండీ విడివడినవాడో; సః = అతడు; మే = నాకు; ప్రియః = ఇష్టుడు.
తా ॥ ఎవడు ఎవ్వరికి ఉద్వేగాన్ని కలిగింపకుంటాడో, ఎవడు ఎవ్వరి నుండీ ఉద్వేగాన్ని పొందడో, మరియు ఎవ్వడు ఆనంద, విషాద, భయ, సంక్షోభాల నుండి విడివడిన వాడో- అతడు నాకు ప్రియమైనవాడు. (శ్రీమద్భాగవతమ్ 11-18-31 చూ:)
వ్యాఖ్య: –
‘లోకాన్నోద్విజతే’– సత్య మార్గంలో (నిజాయితీగా) నడిచేవాడు… ఈ లోకం చేసే విమర్శలకు (నిందలకు) గానీ, పొగడ్తలకు (స్తుతులకు) గానీ అస్సలు భయపడకూడదు, వెనుకడుగు వేయకూడదు. ఎవరికీ భయపడకుండా (Be fearless), ధైర్యంగా ముందుకు సాగిపోవాలి. భగవంతుడు ఒకసారి చెప్పిన ‘విగతభీః’ (భయం లేనివాడు) అనే మాటను ఎప్పుడూ గుర్తుపెట్టుకోవాలి. అంటే భయాన్ని పూర్తిగా వదిలేసినవాడే నిజమైన సాధకుడు.
‘హర్షామర్షభయోద్వేగైః’ – సంతోషంగా ఉండటం మంచిదే. కానీ మరీ అతిగా ఆవేశపడిపోకూడదు. ఎవరైనా పొగిడితే (స్తోత్రం చేస్తే) ఆనందంతో ఆకాశానికి ఎగిరిపోకూడదు (ఉప్పొంగిపోకూడదు). ఎవరైనా తిడితే (నిందిస్తే) బాధతో కుంగిపోకూడదు. ఈ రకమైన ఒడిదుడుకులకు (ద్వంద్వాలకు) లొంగిపోకుండా… మనసును ఎప్పుడూ నిలకడగా, ఎలాంటి మార్పు లేకుండా (నిర్వికారంగా), అన్ని పరిస్థితుల్లోనూ ఒకేలా (సమభావంతో) ఉంచుకోవాలి అని దీని అర్థం.”