అపి చేత్ సుదురాచారో భజతే మామనన్యభాక్ ।
సాధురేవ స మంతవ్యః సమ్యగ్వ్యవసితో హి సః ॥ 30
అపి, చేత్, సు దురాచారః, భజతే, మామ్, అనన్యభాక్,
సాధు, ఏవ, సః, మంతవ్యః, సమ్యక్, వ్యవసితః, హి, సః.
సు దురాచారః అపి = అతి దుర్మార్గుడైనా; అనన్యభాక్ = ఏకాంతభక్తితో; మామ్ = నన్ను; భజతే చేత్ = భజించిన ఎడల; సః = వానిని; సాధుః ఏవ = సాధువనియే; మంతవ్యః = ఎన్నదగును; హి = ఏమన; సః = వాడు; సమ్యక్ = చక్కగా (భగవద్భజనతో కృతార్థుడనవుతానని); వ్యవసితః = నిశ్చయించుకున్నాడు.
తా ॥ (మరియు, నా భక్తికి గల అవితర్క్య ప్రభావం ఎటువంటిదంటే:) అత్యంత దుర్మార్గుడైనవాడు కూడా అనన్యచిత్తుడై నన్ను భజిస్తే, అతణ్ణి సాధువనియే పరిగణించవచ్చు. ఎందుకంటే, అతని సంకల్పం మిక్కిలి ఉత్తమమైనది. అతడు భగవద్భజన చేత కృతార్థుడనవుతానని నిశ్చయించుకున్నాడు.
వ్యాఖ్య:-
ఒక వ్యక్తి గతంలో ఎంతో చెడ్డ ప్రవర్తన (దురాచారం) కలిగిన వాడైనప్పటికీ… అతను తన మనసును మార్చుకుని, ‘ఆ దేవుడే నా దిక్కు’ అని నమ్మి, వేరే చింత లేకుండా దేవుడిని పూజిస్తే చాలు—అతనిని మనం ‘ఉత్తముడు’ (మంచివాడు) అనే అనాలి. అతను నిన్నటి దాకా పాపి అయి ఉండొచ్చు, కానీ ఇప్పుడు అతను ఒక సాధువుతో సమానం. ఇక్కడ కేవలం ‘దురాచారి’ (చెడ్డవాడు) అని అనకుండా ‘సుదురాచారి’ (మిక్కిలి చెడ్డవాడు/మహా పాపి) అనే పదాన్ని వాడారు. దీని అర్థం ఏంటంటే—ఎంత భయంకరమైన తప్పులు చేసిన వాడైనా సరే, ఒక్కసారి మనసు మార్చుకుని దేవుడిని గట్టిగా ఆశ్రయిస్తే… అతను గొప్ప పుణ్యాత్ముడిగా మారిపోతాడు. ఎందుకంటే, అతను ఇప్పుడు సత్యాన్ని గ్రహించాడు. సరైన దారిలోకి వచ్చాడు. అతను ఒక ‘ఉత్తమ నిశ్చయానికి’ (Best Decision) వచ్చాడు. ‘ఈ ప్రపంచంలో పరమాత్మ ఒక్కడే సత్యం. మిగతాదంతా అబద్ధం (మిథ్య), ఎప్పటికైనా నాశనమయ్యేదే. కాబట్టి, ఆ క్షణికమైన వస్తువులను వదిలేసి, శాశ్వతమైన దేవుడినే నమ్ముకోవాలి’—అని గట్టి నిర్ణయం తీసుకున్నాడు. ఆ నిర్ణయమే అతనిని పాపం నుండి పుణ్యం వైపు నడిపించింది.
‘అనన్యభాక్’ అంటే—పరమాత్మను తప్ప వేరే దేన్నీ ఆశ్రయించనివాడు. అంటే 24 గంటలూ ఆ దేవుడి గురించే ఆలోచించేవాడు. వేల సంవత్సరాల నుండి పేరుకుపోయిన పెద్ద కట్టెల కుప్పనైనా సరే, ఒక్క చిన్న నిప్పురవ్వ తగిలితే చాలు… మొత్తం కాలి బూడిదైపోతుంది కదా! అలాగే, ఒక భక్తుడు గతంలో ఎన్ని పాపాలు చేసినా సరే… దేవుడి సేవ (భక్తి) అనే నిప్పు తగలగానే ఆ పాపాలన్నీ ఒక్క క్షణంలో (తృటిలో) బూడిదైపోతాయి. అతని మనసు స్వచ్ఛంగా మారి, అతను పుణ్యాత్ముడు అవుతాడు. దీనికి వాల్మీకి మహర్షి జీవితమే గొప్ప సాక్ష్యం (వాల్మీకి ఒకప్పుడు దారి దోపిడి దొంగ, కానీ భక్తితో గొప్ప ఋషిగా మారారు). ఒక గుహలో వందల ఏళ్ల నుంచి చిమ్మచీకటి ఉందనుకోండి. అక్కడ ఒక్క చిన్న అగ్గిపుల్ల (దీపం) వెలిగిస్తే చాలు… ఆ చీకటి మొత్తం ఒక్క సెకనులో మాయమైపోతుంది. అలాగే, తెలియక చేసిన పాపాలన్నీ… ఇప్పుడు పుట్టుకొచ్చిన భక్తి అనే వెలుగుతో పోతాయి.
- పాపి సాధువుగా మారుతాడు.
- చెడ్డవాడు మంచివాడు అవుతాడు.
- రాక్షసుడు దేవుడు అవుతాడు. ఈ గొప్ప మార్పుకు కారణం ‘భక్తి’ మరియు ‘సరైన జ్ఞానం’.
ఇదే విషయాన్ని కృష్ణుడు 4వ అధ్యాయంలో (4-36) కూడా చెప్పారు: “జ్ఞానం అనే తెప్పతో ఎంతటి పాప సముద్రాన్నైనా దాటవచ్చు” అని. దీనిని బట్టి మనం తెలుసుకోవాల్సింది ఏంటంటే— మనిషి ఎప్పుడూ ఒకేలా (నీచ స్థితిలో) ఉండిపోడు. అలా ఉండాలని కోరుకోకూడదు. మంచి ప్రయత్నం చేస్తే ఎవరైనా గొప్పవాళ్లు కావచ్చు. ఒక పాపిని చూసి ‘నువ్వు ఎప్పటికీ పాపివే’ అని నిందించడం చాలా పెద్ద తప్పు (ఘోర పాతకం). ఎందుకంటే అతను ఎప్పుడైనా మారిపోవచ్చు.”
పాపి కూడా భక్తి వల్ల పుణ్యాత్ముడు అవుతాడు అని చెప్పారు కదా అని… ‘అయితే మనం కావాలని పాపాలు చేసి, ఆ తర్వాత భక్తితో వాటిని కడిగేసుకోవచ్చులే’ అని అనుకోకూడదు. అది దీని అర్థం కాదు. దీని అసలు ఉద్దేశం ఏంటంటే—గతంలో తెలియక చేసిన పాపాలు, ఇప్పుడు మనం ఎంచుకున్న మంచి మార్గం (సన్మార్గం) వల్ల, మన అనన్య భక్తి వల్ల, మనకు కలిగిన జ్ఞానం వల్ల కాలి బూడిదైపోతాయి. అప్పుడు ఆ మనిషి పవిత్రంగా (శుద్ధాత్ముడిగా) మారుతాడు అని మాత్రమే దీని అర్థం. దేవుడు ఇచ్చిన ఇలాంటి భరోసా (అభయ వాక్యం) వల్ల సామాన్య ప్రజలకు ఎంతో ఊరట (ఆశ్వాసం), ధైర్యం కలుగుతాయి. ‘మేము తప్పులు చేశాం కదా, మాకు ఇక మోక్షం రాదేమో’ అని భయపడేవారికి… జీవితంలో పైకి ఎదగడానికి, బాగుపడటానికి ఇదొక గొప్ప అవకాశాన్ని ఇస్తుంది.
దైవమార్గాన్ని ‘సమ్యక్ మార్గం’ (అత్యుత్తమమైన దారి) అని, ఆ దారిలో నడిచేవాడిని ‘సాధువు’ అని పిలిచారు. దీనిని బట్టి మనకు ఏం అర్థమవుతుందంటే—మనం రోజూ చూసే ప్రాపంచిక మార్గాల (Worldly paths) కంటే, దేవుడి మార్గమే మనకు ఎక్కువ మేలు చేస్తుందని, అదే మనం అనుసరించదగినదని స్పష్టంగా తెలుస్తోంది.
కాబట్టి, ‘కనిపించే ఈ ప్రపంచమే నిజం’ అని నమ్మే తప్పుడు మార్గాలను (అసమ్యక్ మార్గాలను) వదిలేయాలి. కేవలం ఆ దేవుడి మార్గాన్ని (సమ్యక్ మార్గాన్ని) మాత్రమే పట్టుకోవాలి.
ఇక్కడ ‘సాధువు’ అంటే… జడలు కట్టుకుని, కాషాయ బట్టలు వేసుకుని తిరిగే సన్యాసి అని అర్థం కాదు. ‘సాధు’ అనే పదానికి ‘ఉత్తముడు’ (మంచివాడు) అని అర్థం. అంటే మంచి మార్గంలో (సన్మార్గంలో) నడిచేవాడు అని భావం.