వేదాహం సమతీతాని వర్తమానాని చార్జున ।
భవిష్యాణి చ భూతాని మాం తు వేద న కశ్చన ॥ 26
వేద, అహమ్, సమతీతాని, వర్తమానాని, చ, అర్జున,
భవిష్యాణి, చ, భూతాని, మామ్, తు, వేద, న, కశ్చన.
అర్జున = పార్థా; సమతీతాని = గతించినవీ; చ = మరియూ; వర్తమానాని = ఇప్పుడు ఉన్నవీ; భవిష్యాణి చ = మరి కలుగబోవునవీ అయిన; భూతాని = ప్రాణులనన్నిటిని; అహమ్ = నేను; వేద = ఎరుగుదును; తు = కాని; మామ్ = నన్ను; కశ్చన = ఎవరూ; న వేద = ఎరుగరు.
తా ॥ (కాని, నేను సర్వోత్తముణ్ణి, నా జ్ఞానశక్తి అనావృతం) పార్థా! నేను త్రికాలజ్ఞుడను. భూతభవిష్యద్వర్తమాన విషయాలనన్నింటినీ ఎరుగుదును. కాని, నన్ను (నాశరణాగతుడైన భక్తుడు తప్ప) ఎవ్వరూ ఎరుగజాలరు.
వ్యాఖ్య:-
మనందరం కాలం (Time) అనే ప్రవాహంలో కొట్టుకుపోతున్నాం. భూత, భవిష్యత్, వర్తమాన కాలాలకు మనం బందీలము. కానీ ఆ కాలమే దేవుడి పొట్టలో (కుక్షిలో) ఉంది. కాలం మనల్ని మింగేస్తే, దేవుడు కాలాన్ని మింగేశాడు. కాబట్టి కాలంలో జరిగే ప్రతి విషయం (గతంలో ఏం జరిగింది? ఇప్పుడు ఏం జరుగుతోంది? రేపు ఏం జరగబోతోంది?) ఆయనకు అరటిపండు వలిచినట్లు స్పష్టంగా తెలుసు. ఈ సత్యాన్ని మనం ఇలా అర్థం చేసుకోవచ్చు:
- ప్రపంచం మొత్తం ఒక పెద్ద ఆఫీసు అయితే, దేవుడు అందులో అమర్చిన ‘అదృశ్య సిసి కెమెరా’ లాంటివాడు.
- ఆయనకు తెలియని ప్రాణి లేదు, ఆయన కంటపడని విషయం లేదు. 24 గంటలూ ఆయన అందరినీ గమనిస్తూనే ఉంటాడు (జాగరూకతతో).
ఎప్పుడైతే మనిషికి “నన్ను దేవుడు ఎప్పుడూ గమనిస్తున్నాడు” అనే విషయం అర్థమవుతుందో.. అప్పుడు అతను తప్పు చేయడానికి భయపడతాడు.
- “పోలీసు చూస్తున్నాడు” అంటే దొంగతనం చేయడానికి ఎలా భయపడతామో.. “దేవుడు చూస్తున్నాడు” అని తెలిసిన వాడు పాపం చేయడు.
- సహజంగానే ధర్మ మార్గంలో నడుస్తాడు.
“ఎవరూ చూడట్లేదులే” అని తప్పు చేయకు. కాలానికే బాస్ అయిన ఆ దేవుడు నిన్ను ఎప్పుడూ చూస్తూనే ఉన్నాడు. ఇదే ఈ శ్లోకం నేర్పే గుణపాఠం.
ఈ శ్లోకం మనల్ని మనం చూసుకునే అద్దం లాంటిది. మన గొప్పలు, దేవుడి శక్తి ముందు ఎంత చిన్నవో ఇక్కడ లెక్కలతో సహా తేల్చేశారు. జీవుడికి (మనిషికి), దేవుడికి మధ్య ఉన్న తేడాను గమనించండి:

అంత గొప్ప దేవుడి ముందు, అల్పాయుష్షు కలిగిన మనిషి ఏపాటివాడు? కానీ విచిత్రం ఏమిటంటే.. మనిషి తన స్థాయిని మరిచిపోయి విపరీతంగా గర్విస్తుంటాడు. “నాకు డబ్బుంది, అందం ఉంది, పదవి ఉంది, చదువు ఉంది” అని విర్రవీగుతూ.. ఆ మదంతో దేవుడిని కూడా లెక్కచేయడు. ఇది కేవలం ‘అజ్ఞానం’. నీటి బుడగ లాంటి జీవితం పెట్టుకుని, రాయి లాంటి అహంకారాన్ని పెంచుకోవడం అవివేకం.
లోకంలో కొంచెం అధికారం ఉన్నవాడిని, లేదా కొంచెం గొప్ప శక్తి/టాలెంట్ ఉన్నవాడినే మనం నెత్తి మీద పెట్టుకుని ఊరేగుతాం (బ్రహ్మరథం పడతాం). మరి అనంతమైన శక్తి, అసలు సిసలైన అధికారం ఉన్న ఆ సర్వేశ్వరుడిని మనం ఇంకెంత గౌరవించాలి? ఇంకెంత గొప్పగా పూజించాలి? సత్యం తెలిసిన వాడు.. “నేను గ్రేట్” అనే అహంకారాన్ని వదిలేస్తాడు. తన అల్పత్వాన్ని గుర్తించి, ఆ అనంత శక్తి అయిన దేవుడి ముందు తలవంచి నమస్కరిస్తాడు. అప్పుడే జీవితం ధన్యమవుతుంది.
దేవుడు అందరినీ చూస్తాడు – కానీ దేవుడిని కొందరే చూస్తారు!
శ్రీకృష్ణుడు “నన్ను ఎవరూ తెలుసుకోవట్లేదు” అన్నప్పుడు, దాని అర్థం “ఈ ప్రపంచంలో ఒక్కరు కూడా నన్ను తెలుసుకోలేరు” అని కాదు. భక్తి, శ్రద్ధ, ఆత్మజ్ఞానం లేని అజ్ఞానులు నన్ను తెలుసుకోలేకపోతున్నారు అని అర్థం. తెలిసినవారు చాలా చాలా తక్కువ మంది ఉన్నారు కాబట్టి, సాధారణంగా ‘ఎవరూ తెలుసుకోవట్లేదు’ అనే పదాన్ని వాడారు.
దేవుడు మనల్ని ఎలా చూస్తాడు, మనం ఆయన్ని ఎందుకు చూడలేకపోతున్నాం అనేదానికి ఇక్కడ ఒక చక్కని పోలిక ఉంది.
- రాణి (దేవుడు): అంతఃపురంలో, పైన మేడ మీద కిటికీలో నిలబడిన రాణి.. కింద వీధిలో వెళ్తున్న జనం మొత్తాన్ని చూడగలదు.
- జనం (జీవులు): కానీ, కింద వీధిలో నడిచే సామాన్య జనం.. ఆ పైన కిటికీలో ఎవరున్నారో చూడలేరు.
అలాగే, పైన ఉన్న పరమాత్మ మన అందరినీ గమనిస్తూనే ఉంటాడు. కానీ కింద సంసారంలో పడి కొట్టుకుపోతున్న మనకు ఆ పరమాత్మ కనిపించడు. ఆయన్ని చూడగలిగే వారు (కిటికీ వైపు తలెత్తి చూసేవారు) చాలా అరుదు.
ఈ సంసారం అనే సముద్రాన్ని దాటాలంటే జీవుడు ఏం చేయాలి?
- చినుకు – సముద్రం: ఆకాశం నుండి పడ్డ ఒక వాన చినుకు (Raindrop) వెళ్లి సముద్రంలో పడితే.. అది ఇక వేరుగా ఉండదు. సముద్రంలో పూర్తిగా కలిసిపోయి, సముద్రమే అయిపోతుంది.
- జీవుడు – దేవుడు: అలాగే, “నేను చాలా చిన్నవాడిని (అల్పుడిని), దేవుడు అనంత శక్తివంతుడు” అని గ్రహించి.. మన మనసును పూర్తిగా ఆ దేవుడిలో కలిపేయాలి (లయం చేయాలి).
దేవుడికి మనం ఎవరో పూర్తిగా తెలుసు. కానీ ఎప్పుడైతే మనకు దేవుడు ఎవరో పూర్తిగా తెలుస్తుందో.. సరిగ్గా ఆ క్షణమే మనకు ముక్తి (మోక్షం) వస్తుంది. అప్పటిదాకా మనం ఈ బంధాల్లో తిరుగుతూనే ఉంటాం. మనం మనసును దేవుడి వైపు తిప్పడమే ఆలస్యం.. ఆయన ఎప్పుడూ మనల్ని చూస్తూనే ఉన్నాడు.