యే యథా మాం ప్రపద్యంతే తాంస్తథైవ భజామ్యహమ్ ।
మమ వర్త్మానువర్తంతే మనుష్యాః పార్థ సర్వశః ॥ 11
యే, యథా, మామ్, ప్రపద్యంతే, తాన్, తథా, ఏవ, భజామి, అహమ్,
మమ, వర్త్మ, అనువర్తంతే, మనుష్యాః, పార్థ, సర్వశః.
యే = ఎవరు; యథా = ఏ భావంతో; మాం = నన్ను; ప్రపద్యంతే = ఉపాసిస్తున్నారో; అహమ్ = నేను; తాన్ = వారిని; తథా ఏవ = అట్లే; భజామి = అనుగ్రహిస్తున్నాను; పార్థ = అర్జునా; మనుష్యాః = మనుష్యులు; సర్వశః = సర్వవిధాల; మమ = నా; వర్త్మ = మార్గాన్ని; అనువర్తంతే = అనుసరిస్తున్నారు.
తా ॥ (శరణాగతులకు మాత్రమే ఆత్మభావాన్ని ప్రసాదిస్తూ, సకాములను అనుగ్రహించని నీకు పక్షపాతం ఉన్నట్లున్నదే? అంటావా-) ఎవరు ఏ రీతిగా (సకాములై గాని, నిష్కాములై గాని) నన్ను ఉపాసిస్తున్నారో వారిని ఆ రీతిగానే అనుగ్రహిస్తున్నాను. (సకాములకు కామ్య ఫలాన్ని, నిష్కాములకు ముక్తిని ఒసగుతున్నాను.) పార్థా! మనుష్యులు సర్వవిధాలా నా మార్గాన్నే అనుసరిస్తున్నారు. (ఇంద్రాది దేవతలను ఉపాసించే వారు కూడా, నన్నే ఆయా రూపాలలో సేవిస్తున్నారు. నేను కూడా వారిని ఆయా రూపాలలో అనుగ్రహిస్తున్నాను.) (గీత. 8–21, 9–23 చూ:)
వ్యాఖ్య:-
“చేసుకున్నవారికి చేసుకున్నంత మహాదేవ” అనే సామెత లాగా… భక్తులు తనను ఎలా కొలిస్తే, దేవుడు వారికి అలాగే స్పందిస్తాడు. ఎవరు ఎంత భక్తితో, ఏ రూపంలో ఆయన్ని సేవిస్తారో… దానికి తగినట్లుగానే భగవంతుడు వారిని అనుగ్రహిస్తాడు. పరమాత్మ కోరికలు తీర్చే కల్పవృక్షం లాంటివాడు. ఆ చెట్టు దగ్గరికి వెళ్లి ఏది అడిగితే అది ఇస్తుంది. అలాగే దేవుడు కూడా మనం ఎలా కోరుకుంటే అలాంటి ఫలితాన్నే ఇస్తాడు. ఒకవేళ ఎవరికైనా మోక్షం గానీ, మంచి ఫలితాలు గానీ రాకపోతే.. అది వాళ్లు చేసిన ప్రయత్నంలో లోపమే తప్ప, దేవుడి తప్పు కాదు.
దీన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి రెండు చక్కని ఉదాహరణలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:
- పడవ – తెరచాప: పడవ ముందుకు వెళ్లాలంటే తెరచాప ఎత్తాలి. దేవుడి దయ అనే గాలి ఎప్పుడూ, అన్నిచోట్లా వీస్తూనే ఉంటుంది. కానీ మన “మనసు” అనే తెరచాపను దేవుడి వైపు తిప్పితేనే మన జీవితం అనే పడవ ముందుకు సాగుతుంది. మనం తెరచాప ఎత్తకుండా గాలి వీచట్లేదు అని నిందించకూడదు.
- ఇనుము – అయస్కాంతం: తుప్పు పట్టిన ఇనుమును అయస్కాంతం (Magnet) ఆకర్షించలేదు. అలాగే, మన మనసులో ప్రాపంచిక కోరికలు, చెడు ఆలోచనలు అనే తుప్పు ఉంటే దేవుడు మనల్ని ఆకర్షించడు.
కాబట్టి, మనం చేసే ప్రయత్నం, చూపే భక్తి ఎంత బలంగా ఉంటే… దేవుడు ఇచ్చే ఫలితం కూడా అంత గొప్పగా ఉంటుంది.
“మమ వర్త్మానువర్తంతే” – ఈ ప్రకారముగ భగవంతుడు భక్తులయెడల ప్రేమ, దయ చూపుటవలన జనులున్ను పరస్పర మట్టిప్రేమను, సద్భావమును లెస్సగ ప్రకటించుకొనుచున్నారు. జనులు భగవన్మార్గమునే సర్వవిధముల ననుసరించుచున్నారు. (లేక, దైవమార్గములగు కర్మ, భక్తి, ధ్యాన, జ్ఞానమార్గములనే జనులాశ్రయించుచున్నారనియు చెప్పవచ్చును).