శ్రీ భగవానువాచ :
బహూని మే వ్యతీతాని జన్మాని తవ చార్జున ।
తాన్యహం వేద సర్వాణి న త్వం వేత్థ పరంతప ॥ 5
బహూని, మే, వ్యతీతాని, జన్మాని, తవ, చ, అర్జున
తాని, అహమ్, వేద, సర్వాణి, న, త్వమ్, వేత్థ, పరంతప.
శ్రీభగవాన్ = శ్రీకృష్ణుడు; ఉవాచ = పలికెను; అర్జున = అర్జునా; మే = నాకూ; తవ చ = నీకు కూడా; బహూని = పెక్కు; జన్మాని = జన్మలు; వ్యతీతాని = గడిచాయి; పరంతప = అర్జునా; అహమ్ = నేను; తాని సర్వాణి = వాటినన్నింటినీ; వేద = ఎరుగుదును; త్వమ్ = నీవు; న వేత్థ = ఎరుగవు.
తా ॥ శ్రీభగవానుడు పలికెను: అర్జునా! నాకూ, నీకూ పెక్కుజన్మలు గడిచాయి. నేను వాటినన్నింటినీ ఎరుగుదును. కాని నీవు ఎరుగవు (మరిచావు). (ఏమన, ధర్మ-అధర్మాది సంస్కారాలతో నీ జ్ఞానశక్తి ఆవృతమైంది, నీవు మాయకు అధీనుడవు. కాని, నేను నిత్య–శుద్ధ–బుద్ధ–ముక్త స్వభావుడను. అలుప్త–విద్యాశక్తిని, మాయాధీశుణ్ణి అవడం చేత నా జ్ఞానశక్తి సర్వదా అనావృతం.
వ్యాఖ్య:-
నిజానికి ఈశ్వరుడు (భగవంతుడు), జీవుడు (మనిషి) ఇద్దరూ ఆత్మ స్వరూపులే. ఇద్దరిలోనూ ఉండేది ఒకటే ఆత్మ.
మాయ ఎవరి అదుపులో ఉంది?
- ఈశ్వరుడు: మాయను జయించి, దాన్ని తన అదుపులో ఉంచుకుంటాడు.
- జీవుడు: మాయకు లొంగిపోయి, దాని చేతిలో చిక్కుకుపోతాడు. ఇదే వీరిద్దరి మధ్య ఉన్న అసలైన తేడా.
జన్మలు ఎందుకు ఎత్తుతారు?
- ఈశ్వరుడు: లోకాన్ని కాపాడటం కోసం, తన ఇష్టపూర్వకంగా మాయను వాడుకుని అవతారాలు ఎత్తుతాడు.
- జీవుడు: చేసిన కర్మలకు (పుణ్యపాపాలకు) కట్టుబడి, మాయలో చిక్కుకుని గత్యంతరం లేక జన్మలు ఎత్తుతుంటాడు.
ఎవరికి గుర్తుంటుంది?
- భగవంతుడు ‘సర్వజ్ఞుడు’ (అన్నీ తెలిసినవాడు). కాబట్టి ఆయనకు తన గత అవతారాలన్నీ స్పష్టంగా గుర్తుంటాయి.
- జీవుడు ‘కించిజ్ఞుడు’ (చాలా తక్కువ తెలిసినవాడు/అల్పజ్ఞాని). కాబట్టి అతనికి తన గత జన్మల గురించి గుర్తుండదు.
ఈ శ్లోకంలో భగవంతుడు చెబుతున్న అసలు సత్యం ఇదే.
అజ్ఞానం వల్ల మనిషికి కేవలం ఈ ఒక్క జన్మ మాత్రమే గుర్తుంది. కానీ నిజానికి ప్రతి జీవికి ఇప్పటికి కోట్ల జన్మలు గడిచిపోయాయి. ఎంతోమంది తల్లీదండ్రులు మారిపోయారు. ఆత్మజ్ఞానం ద్వారా ఈ కర్మబంధాలను తెంచుకోకపోతే, ఇంకా ఎన్నో జన్మలు ఎత్తుతూనే ఉండాలి. ఎంతో పుణ్యం చేసుకుంటే గానీ ఈ మానవ జన్మ దొరకదు. ఇది మోక్షాన్ని పొందడానికి ఒక నిచ్చెన లాంటిది. ఇంత గొప్ప అవకాశం వచ్చినా, ఆత్మను తెలుసుకోకుండా, ఈ జనన మరణాల చక్రం నుంచి బయటపడకుండా… కేవలం ప్రాపంచిక సుఖభోగాల్లో మునిగిపోయేవాడు నిజంగా దురదృష్టవంతుడు. అలాంటి వాడు మళ్ళీ మళ్ళీ పుడుతూ కష్టాలను అనుభవిస్తూనే ఉంటాడు. మనం తల్లి కడుపులో ఉన్నప్పుడు, సుమారు 7వ నెలలో ఒక క్షణం పాటు మనకు ‘దివ్యదృష్టి’ కలుగుతుంది. అప్పుడు జీవుడు తన గత జన్మల కష్టాలన్నీ చూసి భయపడతాడు. “దేవుడా! ఈసారి నన్ను బయటపడేయి, పుట్టగానే నీ పాదాలు పట్టుకుంటాను, ఇక మళ్ళీ జన్మ లేకుండా చేసుకుంటాను” అని దేవుడికి మాట ఇస్తాడు. కానీ, పుట్టగానే మాయ వల్ల అదంతా మర్చిపోతాడు.
అభివృద్ధిని కోరుకునేవాడు గతాన్ని మర్చిపోకూడదు. అర్జునుడికి గత జన్మలు ఉన్నట్టే, మనందరికీ ఎన్నో జన్మలు ఉన్నాయి. గర్భంలో పడిన నరకయాతనను, పుట్టాక పడే కష్టాలను గుర్తుచేసుకుని జాగ్రత్తపడాలి. పుట్టగానే మర్చిపోయిన ఆ మాటను గుర్తుతెచ్చుకుని, ఈ జన్మలోనే భక్తి, జ్ఞానం, వైరాగ్యంతో సాధన చేయాలి. మళ్ళీ పుట్టాల్సిన అవసరం లేకుండా (జన్మరాహిత్యం) చేసుకోవడమే ప్రతి మనిషి యొక్క ముఖ్యమైన కర్తవ్యం.
ఆత్మ అనాది, అనంతం, అజరం, అమరం
ఈ రోజు ఆదివారము, మహాపురుష్ మహరాజ్ వారి గదిలో మంచం మీద కూర్చొని ఉన్నారు. సమయం సుమారు ఉదయం 9 గంటలు. అనేక మంది భక్తులు వచ్చివున్నారు. వివిధ రకాల సంభాషణలు కొనసాగుతున్నాయి. వారిలో ఒక భక్తుడు మహాపురుష్ మహరాజ్ని సంబోధిస్తూ “మహరాజ్, మీ వయసెంత?” అని కుతూహలం కొద్ది అడిగారు.
మహరాజ్ : ఈ దేహము యొక్క వయస్సు అడుగుతున్నావా? సరిగా జ్ఞాపకము లేదు. 70 సం ॥ లు లేక 72 సం ॥ లు ఉండవచ్చు.
భక్తుడు : అలాగైతే మీరు నా కన్నా మూడు రెట్లు హెచ్చు వయస్సు గలవారు.
మహరాజ్ : అయ్యుండవచ్చు. మూడురెట్లు – మూడు రెట్లేమిటి? నేను అనాది కాలం నుంచి ఉన్నాను. అనాది, అనంతము, నిత్యము, అజరమైనది, అమరమైనది ఈ ఆత్మ. ఇది అందరిలోనూ ఉన్నది. ఇది శుద్ధ, బుద్ధ, ముక్త స్వరూపమైన చైతన్యము. పది, ఇరవై, ఏభై, వంద ఇలా లెక్కపెట్టడం మాయ. ఈ ఆత్మ సత్య స్వరూపము, సనాతన పురుషుడు. చిరకాలం నుండి మార్పులేక ఉన్నాడు. (Source: మహాపురుషుని మధుర భాషణలు)