అర్జున ఉవాచ :
అథ కేన ప్రయుక్తోఽయం పాపం చరతి పూరుషః ।
అనిచ్ఛన్నపి వార్ష్ణేయ బలాదివ నియోజితః ॥ 36
అథ, కేన, ప్రయుక్తః, అయమ్, పాపమ్, చరతి, పూరుషః,
అనిచ్ఛన్, అపి, వార్ష్ణేయ, బలాత్, ఇవ, నియోజితః.
అర్జునః = అర్జునుడు, ఉవాచ = పలికెను; వార్ష్ణేయ = కృష్ణా; అథ = అయితే; కేన = ఎవరిచేత; ప్రయుక్తః = ప్రేరేపింపబడి; అయం = ఈ; పూరుషః = మనుష్యుడు; అనిచ్ఛన్ అపి = తనకు ఇష్టం లేకున్నా; బలాత్ = బలాత్కారముగ; నియోజిత ఇవ = నిర్బంధింపబడ్డ వాడిలా; పాపమ్ చరతి = పాపం చేస్తున్నాడు.
తా ॥ అర్జునుడు పలికెను: కృష్ణా! మనుష్యుడు తనకు ఇష్టం లేకున్నా కూడా ఎవరిచేతనో ప్రేరేపించబడి బలాత్కారపూర్వకంగా పాపాచరణలో నియుక్తుడవుతున్నట్లు ఉన్నాడు.- ఇతనిని ఇలా ప్రేరేపించేదేది? (శ్రీమద్భాగవతం 11–13–8, 11 చూ:)
వ్యాఖ్య:-
శ్రీకృష్ణుడు ఇంద్రియ నిగ్రహం గురించి, రాగద్వేషాలను వదిలేయడం గురించి, స్వధర్మం గురించి బోధిస్తూ ఉండగా… అర్జునుడికి ఉన్నట్టుండి ఒక సందేహం వచ్చి వెంటనే కృష్ణుడిని అడిగాడు. ఈ సందేహం కేవలం అర్జునుడికి మాత్రమే కాదు, మోక్షం కోరుకునే ప్రతి ఒక్కరికీ (ముముక్షువులకు) కలుగుతూనే ఉంటుంది. కాబట్టి, ఆ ప్రశ్నా, దానికి భగవంతుడిచ్చిన సమాధానం… సాధకులందరికీ అత్యంత అవసరమైనవి.
విషయ సుఖాలు ప్రమాదమని, అబద్ధం ఆడటం పాపమని, కోపం మంచిది కాదని.. ఎవరికి తెలియదు? అందరికీ తెలుసు. కానీ ఆ విషయం తెలిసినా కూడా, చాలామంది ఏదో తెలియని ఒత్తిడికి లోనై ఆ పాపాలే చేస్తున్నారు. ఉదాహరణకు ఒక వస్తువు “తినకూడదు” అని మనసులో గట్టిగా అనుకున్నా సరే, ఏదో ఒక శక్తి మనచేత బలవంతంగా ఆ పనిని చేయించి, దాన్ని తినిపిస్తోంది. అర్జునుడి ప్రశ్న సరిగ్గా ఇదే. “చేయకూడదు అని గట్టిగా నిర్ణయించుకున్నా సరే, మనిషి చేత ఆ పనిని చేయిస్తున్న ఆ శక్తి ఏది?” అని కృష్ణుడిని అడుగుతున్నాడు.
పాపం చేయాలనే కోరిక మనకు లేకపోయినా, మన చేత పాపం చేయిస్తోందంటే.. మన లోపల ఉన్న ఆ ‘వ్యతిరేక శక్తి’ (ప్రతికూల శక్తి) ఎంత బలమైనదో మనం అర్థం చేసుకోవచ్చు. శ్లోకంలో ‘బలాదివ నియోజితః’ (బలవంతంగా నెట్టబడినట్లు) అని వాడారు. అంటే.. రాజు ఆజ్ఞాపిస్తే సేవకుడు ఎలాగైతే పని చేస్తాడో, అలాగే మనిషి కూడా ఆ శక్తికి లొంగిపోయి, బలవంతంగా ఆ తప్పులు చేస్తున్నాడు. అసలు మనల్ని ఇంతలా ఇబ్బంది పెడుతున్న ఆ శక్తి ఏమిటి? దాన్ని ఎలా తొలగించుకోవాలి? అనే విషయాన్ని ఇప్పుడు భగవంతుడు దయతో చెప్పబోతున్నారు. కాబట్టి సాధకులు చాలా జాగ్రత్తగా, ఏకాగ్రతతో ఈ విషయాన్ని అర్థం చేసుకుని, తమ ప్రవర్తనలో మార్పు తెచ్చుకోవాలి.
ప్రపంచంలో మనుషులు మూడు రకాలుగా ఉంటారు:
- పుణ్యాత్ములు: అసలు ఎప్పుడూ పాపం చేయనివారు.
- సాధకులు: మనసులో పాపం చేయాలని అనుకోరు. కానీ ఏదో తెలియని శక్తి ప్రేరణ వల్ల, తమకు ఇష్టం లేకపోయినా బలవంతంగా పాపం చేసేవారు.
- పాపాత్ములు: కావాలనే పాపాలు చేసేవారు.
ఎవరెవరు ఎలా?:
- మొదటి రకం: వీరు అందరికంటే ఉత్తములు, జీవన్ముక్తులు. వీరు మాయను దాటేశారు. ప్రకృతి పన్నే కుట్రలు, ఎత్తుగడలు వీరి ముందు సాగవు.
- రెండవ రకం: వీరు ముముక్షువులు (మోక్షం కోరుకునేవారు) లేదా సాధకులు. అర్జునుడు అడిగిన ప్రశ్న వీరి గురించే. (చేయాలని లేకపోయినా ఎందుకు తప్పు చేస్తున్నాం? అని).
- మూడవ రకం: వీరు నికృష్టులు (అధములు). వీరికి రాక్షస బుద్ధి ఉంటుంది. వీరు మహా అజ్ఞానులు.
మనం మూడవ తరగతిని, రెండవ తరగతిని దాటుకుని… మొదటి తరగతిలోకి (జీవన్ముక్తుల స్థాయికి) ప్రవేశించాలి. అందుకోసం, ఇప్పుడు భగవంతుడు చెప్పబోయే సమాధానాన్ని శ్రద్ధగా వినాలి. ఎవరి హృదయాన్ని వారు పరిశీలించుకుని (Check చేసుకుని), పాపాలు లేనివారిగా మారడానికి గట్టి ప్రయత్నం చేయాలి.