ఇష్టాన్ భోగాన్ హి వో దేవా దాస్యంతే యజ్ఞభావితాః ।
తైర్దత్తానప్రదాయైభ్యో యో భుంక్తే స్తేన ఏవ సః ॥ 12
ఇష్టాన్భోగాన్, హి, వః, దేవాః, దాస్యంతే, యజ్ఞ భావితాః,
తైః, దత్తాన్, అప్రదాయ, ఏభ్యః, యః, భుంక్తే, స్తేన, ఏవ, సః.
దేవాః = దేవతలు; యజ్ఞభావితాః = యజ్ఞాలచే సంతుష్టులై; ఇష్టాన్ = వాంఛితాలైన; భోగాన్ = భోగ్యవస్తువులను; వః = మీకు; దాస్యంతే = ఒసగెదరు; హి = ఏమన; తైః = వారిచే; దత్తాన్ = ఒసగబడిన భోగ్యవస్తువులను; ఏభ్యః = వీరికి (దేవతలకు); అప్రదాయ = నివేదించకుండా; యః = ఎవడు; భుంక్తే = భోగిస్తాడో; సః = అతడు; స్తేన ఏవ = దొంగయే.
తా ॥ “యజ్ఞాలతో దేవతలు ఆరాధితులై మీకు వాంఛిత భోగాలను ప్రసాదిస్తారు. కనుక, దేవతాప్రదత్తాలైన వస్తువులను దేవతలకు నివేదించకుండా భోగించేవాడు దొంగయే!”
వ్యాఖ్య:-
మనం యజ్ఞాలు (సత్కర్మలు/పూజలు) చేయడం వల్ల దేవుడు లేదా దేవతలు సంతోషించి మనకు ఆహారాన్ని, ఇతర భోగాలను ప్రసాదిస్తారు. దేవుడు మనకిచ్చిన ఈ వస్తువులను తిరిగి దేవుడికి అర్పించకుండా, లేదా దైవ స్వరూపులైన ఇతర ప్రాణులకు (పశుపక్ష్యాదులకు, మనుషులకు) పెట్టకుండా.. కేవలం తనొక్కడే తింటే లేదా అనుభవిస్తే అతడు ‘దొంగ’ అని ఇక్కడ చెప్పారు. ‘దొంగ’ అంటే ఎవరు? ఒక వస్తువుకు వెల (ధర) చెల్లించకుండా, అది తనది కాకపోయినా తీసుకునేవాడే కదా దొంగ! మన తినే అన్నం, ఇతర వస్తువులు దేవుడి ఆస్తి. మనవి కావు. ఎందుకంటే వాటిని మనం సృష్టించలేము. దేవుడే వర్షాలు కురిపించి, పంటల్లో జీవశక్తిని నింపి ధాన్యాన్ని పండిస్తున్నాడు. దేవుడి వస్తువులను వాడుకుంటున్నందుకు మనం కూడా ఆయనకు వెల చెల్లించాలి. ఆ వెల పేరే ‘భక్తి’ లేదా ‘కృతజ్ఞత’. కాబట్టి మనం తినే అన్నాన్ని కృతజ్ఞతతో ముందుగా దేవుడికి నివేదించాలి (నైవేద్యం పెట్టాలి) లేదా అందులో కొంత భాగాన్ని ఆకలితో ఉన్న ఇతర ప్రాణులకు పెట్టాలి. అలా చేయకుండా తింటే, దేవుడి ఆస్తిని దొంగిలించి తిన్నట్లేనని, అలాంటి వాడు కచ్చితంగా దొంగేనని శ్రీకృష్ణుడు స్పష్టంగా చెప్పారు.
కానీ ఇప్పుడు లోకంలో ఎంతమంది ఇలా దేవుడికి నైవేద్యం పెట్టి తింటున్నారు? జనం దృష్టిలో ఒక వ్యక్తి ఎంత గొప్పవాడైనా, బాగా చదువుకున్నవాడైనా, కోటీశ్వరుడైనా, చివరకు రాజైనా సరే… దేవుడి దృష్టిలో ‘దొంగ’ అనిపించుకుంటే ఏం లాభం? అందుకే ఆ చెడ్డ పేరు రాకుండా చూసుకోవాలి. సాధారణంగా లోకంలో దొంగతనం చేస్తేనే శిక్ష పడుతుంది. మరి దేవుడిచ్చిన వస్తువులను ఆయనకు గానీ, ఇతరులకు గానీ పెట్టకుండా స్వార్థంగా వాడుకునే ఈ దొంగలకు శిక్ష ఉండదా? కచ్చితంగా దేవుడు వారికి తగిన శిక్ష వేసి తీరుతాడు.
అందుకే మోక్షం కోరుకునేవారు (ముముక్షువులు) ఈ పద్ధతి పాటించాలి:
- తమకున్న దాంట్లో కనీసం ఒక్క ముద్ద (కబళం) అయినా సరే ఇతర ప్రాణులకు (పశుపక్ష్యాదులు/మనుషులు) పెట్టాలి.
- తాము తినే ఆహారాన్ని ‘బ్రహ్మార్పణం’, ‘కృష్ణార్పణం’ లేదా ‘రామార్పణం’ అంటూ మానసికంగా దేవుడికి అర్పించిన తర్వాతే తినాలి.
ఈ విధంగా ప్రతిదీ దేవుడికి అర్పించే అలవాటు (ఈశ్వరార్పణ బుద్ధి), భక్తి, ఇతరులకు సాయం చేసే గుణం (పరోపకారం) పెంచుకుని మన జీవితాన్ని ధన్యం చేసుకోవాలి.