अरण्योर्निहितो जातवेदागर्भ इव सुभृतो गर्भिणीभि:।दिवे दिव ईडॺो जागृवद्भि-र्हविष्मद्भिर्मनुष्येभिरग्नि:*॥एतद्वै तत्॥ ८॥ * यह मन्त्र ऋग्वेद (मण्डल ३ सू० २९। २) में और सामवेद (पूर्वार्चिक खण्ड ८। ७) …
Katha Upanishad 2.1.7 Hindi
या प्राणेन सम्भवत्यदितिर्देवतामयी।गुहां प्रविश्य तिष्ठन्तीं या भूतेभिर्व्यजायत ॥एतद्वै तत् ॥ ७॥ या=जो; देवतामयी=देवतामयी; अदिति:=अदिति; प्राणेन=प्राणोंके सहित; सम्भवति=उत्पन्न …
Katha Upanishad 2.1.6 Hindi
य: पूर्वं तपसो जातमद्भ्य: पूर्वमजायत।गुहां प्रविश्य तिष्ठन्तं यो भूतेभिर्व्यपश्यत् ॥एतद्वै तत् ॥ ६॥ य:=जो; अद्भ्य:=जलसे; पूर्वम्=पहले; अजायत=हिरण्यगर्भरूपमें प्रकट हुआ …
Katha Upanishad 2.1.5 Hindi
य इमं मध्वदं वेद आत्मानं जीवमन्तिकात्।ईशानं भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते॥एतद्वै तत् ॥ ५॥ य:=जो मनुष्य; मध्वदम्=कर्मफलदाता; जीवम्*=सबको जीवन प्रदान करनेवाले; (तथा) भूतभव्यस्य=भूत, …
Katha Upanishad 2.1.4 Hindi
स्वप्नान्तं जागरितान्तं चोभौ येनानुपश्यति।महान्तं विभुमात्मानं मत्वा धीरो न शोचति॥ ४॥ स्वप्नान्तम् च=स्वप्नके दृश्योंको और; जागरितान्तम्=जाग्रत्-अवस्थाके दृश्योंको; उभौ=इन दोनों …
Katha Upanishad 2.1.3 Hindi
येन रूपं रसं गन्धं शब्दान्स्पर्शाॸश्च मैथुनान्।एतेनैव विजानाति किमत्र परिशिष्यते॥एतद्वै तत्॥ ३॥ येन=जिसके अनुग्रहसे …