हृदि ह्येष आत्मा अत्रैतदेकशतं नाडीनां तासां शतं शतमेकैकस्यां द्वासप्ततिर्द्वासप्तति: प्रतिशाखानाडीसहस्राणि भवन्त्यासु व्यानश्चरति॥ ६॥ एष: हि=यह प्रसिद्ध; आत्मा=जीवात्मा; हृदि=हृदयदेशमें …
Prashna Upanishad 3.5 Hindi
पायूपस्थेऽपानं चक्षु: श्रोत्रे मुखनासिकाभ्यां प्राण: स्वयं प्रातिष्ठते मध्ये तु समान:। एष ह्येतद्धुतमन्नं समं नयति तस्मादेता: सप्तार्चिषो भवन्ति॥ ५॥ प्राण:=(वह) प्राण; पायूपस्थे=गुदा और …
Prashna Upanishad 3.4 Hindi
यथा सम्राडेवाधिकृतान्विनियुङ्क्ते एतान्ग्रामानेतान्ग्रामानधितिष्ठस्वेत्येवमेवैष प्राण इतरान् प्राणान्पृथक्पृथगेव संनिधत्ते॥ ४॥ यथा=जिस प्रकार; सम्राट् एव=चक्रवर्ती महाराज स्वयं …
Prashna Upanishad 3.3 Hindi
आत्मन एष प्राणो जायते यथैषा पुरुषे छायैतस्मिन्नेतदाततं मनोकृतेनायात्यस्मिञ्शरीरे॥ ३॥ एष: प्राण:=यह प्राण; आत्मन:=परमात्मासे; जायते=उत्पन्न होता है; यथा=जिस प्रकार; एषा छाया=यह …
Prashna Upanishad 3.2 Hindi
तस्मै स होवाचातिप्रश्नान्पृच्छसि ब्रह्मिष्ठोऽसीति तस्मात्तेऽहं ब्रवीमि॥ २॥ तस्मै स: ह उवाच=उससे उन प्रसिद्ध महर्षिने कहा; अतिप्रश्नान् पृच्छसि=तू बड़े कठिन प्रश्न पूछ रहा है …
Prashna Upanishad 3.1 Hindi
अथ हैनं कौसल्यश्चाश्वलायन: पप्रच्छ भगवन्कुत एष प्राणो जायते कथमायात्यस्मिञ्शरीर आत्मानं वा प्रविभज्य कथं प्रातिष्ठते केनोत्क्रमते कथं बाह्यमभिधत्ते कथमध्यात्ममिति॥ १॥ अथ ह एनम्=उसके बाद इन …