स्वप्नान्तं जागरितान्तं चोभौ येनानुपश्यति।महान्तं विभुमात्मानं मत्वा धीरो न शोचति॥ ४॥ स्वप्नान्तम् च=स्वप्नके दृश्योंको और; जागरितान्तम्=जाग्रत्-अवस्थाके दृश्योंको; उभौ=इन दोनों …
Katha Upanishad 2.1.3 Hindi
येन रूपं रसं गन्धं शब्दान्स्पर्शाॸश्च मैथुनान्।एतेनैव विजानाति किमत्र परिशिष्यते॥एतद्वै तत्॥ ३॥ येन=जिसके अनुग्रहसे …
Katha Upanishad 2.1.2 Hindi
पराच: कामाननुयन्ति बाला-स्ते मृत्योर्यन्ति विततस्य पाशम्।अथ धीरा अमृतत्वं विदित्वाध्रुवमध्रुवेष्विह न प्रार्थयन्ते॥ २॥ [ये] बाला:=जो मूर्ख; पराच: कामान्=बाह्य भोगोंका; अनुयन्ति=अनुसरण …
Katha Upanishad 2.1.1 Hindi
सम्बन्ध—तृतीय वल्लीमें यह बतलाया गया कि वे परब्रह्म परमेश्वर सम्पूर्ण प्राणियोंमें वर्तमान हैं, परंतु सबको दीखते नहीं। कोई विरला ही उन्हें सूक्ष्म बुद्धिके द्वारा देख सकता है। इसपर यह प्रश्न होता है …
Katha Upanishad 1.3.17 Hindi
य इमं परमं गुह्यं श्रावयेद् ब्रह्मसंसदि।प्रयत: श्राद्धकाले वा तदानन्त्याय कल्पते।तदानन्त्याय कल्पत इति॥ १७॥ य:=जो मनुष्य; प्रयत:=सर्वथा शुद्ध होकर; इमम्=इस; परमम् गुह्यम्=परम …
Katha Upanishad 1.3.16 Hindi
नाचिकेतमुपाख्यानं मृत्युप्रोक्तॸ सनातनम्।उक्त्वा श्रुत्वा च मेधावी ब्रह्मलोके महीयते॥ १६॥ मेधावी=बुद्धिमान् मनुष्य; मृत्युप्रोक्तम्=यमराजके द्वारा कहे …